Ex-judoka Ann Simons schrijft open brief: “Het helpt niet als getuigenissen over grensoverschrijdend gedrag meteen in twijfel worden getrokken”

Ann Simons, de voormalige topjudoka en olympische medaillewinnares, is verbouwereerd na de reactie van de algemeen directeur van Sport Vlaanderen nadat topvolleybalsters getuigen over emotioneel misbruik door de bondscoach van de Yellow Tigers. Simons is ook een van de vele getuigen over grensoverschrijdend gedrag. Haar open brief.

Geachte meneer Rowe, beste Paul,

“Wat een ontgoocheling”, zo begint u een reeks tweets waarin u het Canvas-programma De prijs van de winnaar afserveert. Opgewarmde kost, een partijtje moddergooien, een afrekening, alles op een hoopje, geen deontologie, zonder context, eenzijdig. Om maar te zeggen dat u zich als een van de machtigste mensen in het Vlaamse sportbeleid niet echt geroepen voelt om hierover de dialoog aan te gaan.

Wat natuurlijk net wel de bedoeling is wanneer (voormalige) topsporters - en meer dan zomaar één of twee - zulke noodkreten slaken. Zelfs als die pas acht jaar later komen. Zelfs als andere collega’s van hen wel een positieve ervaring hadden. Zelfs al zijn er indertijd successen geboekt.

Want dat Gert Vande Broek, de volleybalcoach in kwestie, zijn sportieve verdiensten heeft, staat buiten kijf. Het is over de manier waarop hij die nastreeft en de deugdelijkheid daarvan dat de meningen uiteenlopen. Op zich reden genoeg voor een discussie, toch?

En toch, op Twitter noemt u Vande Broek onomwonden “het Vlaams überrolmodel van de voorbije 15 jaar voor topsportcoaches in alle sporten”. Elders zegt u dat “hij een vriend is, en zoiets niet doet”. Over een eenzijdige inschatting gesproken.

Trouwens, en niet tussen haakjes: hij heeft wel degelijk de kans gekregen om op het programma te reageren, maar hij heeft ervoor gekozen dat niet te doen.

En dus ook nu weer blijft de muur overeind. De coach, de volleybalfederatie, Sport Vlaanderen, uzelf. Missen we hier geen buitengewone kans om wonden te helen en samen te bouwen aan een nieuwe sportcultuur? Net als u wil ik en iedereen die heeft getuigd de oude cultuur - machocultuur, zoals u hem noemt - per direct laten verdwijnen. Dat is ieders insteek geweest in het toezeggen om te getuigen. Ik denk dat we een momentum hebben om dit alvast in Vlaanderen te initiëren.

Elke transitie start met getuigenissen. Het helpt niet als die dan meteen in twijfel worden getrokken. Daarnaast kan een transitie enkel werken als ‘vertegenwoordigers’ van de oude cultuur verdwijnen. Mensen de kar laten trekken die ervan overtuigd zijn dat het anders kan. Want laat ons eerlijk zijn: het is een wereldwijde systeemfout. Het is niet oké dat er zo met mensen wordt omgegaan - ook niet in topsport.

Het klopt dat topsport niet voor doetjes is en we moeten opletten dat de slinger niet doorslaat in de andere richting. Maar dat is niet wat je te zien krijgt. Nog nooit getuigden in Vlaanderen zoveel diverse atleten in een programma over de prijs die een topsporter betaalt. Niet om na te trappen, niet uit frustratie, maar om een boodschap van kwetsbaarheid en hoop te brengen. Net zoals hun medailles dat doen. Allemaal waren ze bereid tot het uiterste te gaan, maar de eigen grenzen opzoeken betekent niet dat anderen die mogen overschrijden.

Een minderjarig meisje met een hernia laten trainen: opgewarmde kost? Of dat nu twintig jaar geleden of gisteren gebeurd is, het blijft kindermishandeling. Ik hoop van harte dat het uw (klein)kinderen bespaard blijft. En jonge mensen uitschelden op het terrein of in de kleedkamer: waar is de context? Daar bestaat geen ‘juiste’ context voor. Schelden doe je niet. Het respect voor de mens moet prioritair blijven. Mentaal welzijn en veiligheid staan boven succes.

Op jonge leeftijd aan topsport doen beïnvloedt de ontwikkeling van een kind naar een volwassen persoon, de impact is enorm. Meestal wordt er ingezoomd op de positieve aspecten ervan en dat is goed. Topsporters zijn rolmodellen, voorbeelden voor onze kinderen, de trots van de natie.

Maar achter die prestaties zitten mensen. Mensen die de lat hoog leggen. Mensen voor wie het nooit goed genoeg is, want ieder detail telt. Mensen met een droom. Mensen die bereid zijn tot het uiterste te gaan om die om te zetten in doelen en succes. Een mindset die hen kwetsbaar maakt. Maar kwetsbaarheid is taboe. De prijs die de topsporter betaalt om de beste van wereld te zijn, is hoog. Over pijn - zowel mentaal als fysiek - mag niet gesproken worden. Waardoor de druk alsmaar toeneemt.

Grensoverschrijdend gedrag in topsport (mentaal, emotioneel, fysiek en seksueel) wordt ook vandaag nog al te vaak aanvaard. Wie de top wil bereiken, moet het er maar bijnemen. Maar gaandeweg worden de pijn en de druk ondraaglijk. De gevolgen laten zich jaren later nog voelen. Ook als de droom vervlogen is en het laatste applaus uitgestorven. Deze kant van topsport belichten is moedig maar vooral erg waardevol. Alleen zo kunnen we voor toekomstige generaties (top)sporters een duurzame en veilige omgeving creëren.

En misschien niet enkel in de sport. Deze getuigenissen kunnen ook mensen in heel andere werelden raken, denk ik. Hoop ik. Sport als spiegel voor de samenleving. Om mensen te inspireren kleine of grote zaken in hun eigen leven aan te pakken. Een moeder die vreest dat haar dochter aan een eetstoornis lijdt, de moed geven het gesprek aan te gaan. Een volwassen man die op zijn werkplek gepest wordt, doen nadenken over een alternatief. Een tiener die met donkere gedachten kampt, hulp laten zoeken. Als we ook maar één iemand weten te beroeren, dan zijn we in ons opzet geslaagd.

De kracht van kwetsbaarheid belichten. Dat is de belangrijkste reden waarom ik me met hart en schouders onder deze documentairereeks gezet heb. Ooit wilde ik zelf de beste van de wereld zijn, nu wil ik alleen nog een topsportwereld waarin iedereen zich veilig voelt.

Daarom deze uitnodiging aan u, Paul, om als directeur van Sport Vlaanderen niet klakkeloos de kant van de coach te kiezen, maar ook contact te zoeken met de volleybalsters, de turnsters, en alle sporters die een verhaal hebben. Zo overstijgen we samen de eenzijdigheid. Zo schrijven we in alle nuance een nieuw verhaal.

Met constructieve groeten,

Ann Simons

 

Vastgoed

Jobs in de regio