Theo Vanspringel met zijn boek Meanders voor een schilderij van de Belse Heide.  

Theo Vanspringel met zijn boek Meanders voor een schilderij van de Belse Heide.  ©  Kristin Matthyssen

Pulderbosse Gelenaar (84) schrijft familiekroniek: “Tijdens Slag om Ten Aard leefden wij in put bedekt met takkenbossen ”

Pulderbos, Geel -

Theo Vanspringel, 17 jaar voorzitter geweest van Ziekenzorg/Samana Pulderbos en nog actief bij Samana en Okra, heeft op zijn 84ste zijn eerste boek geschreven. Een geschiedenis van drie stammen Geelse families, niet toevallig zijn eigen voorouders. Normaal zou je denken dat zulke kroniek alleen voor de families in kwestie interessant is, maar Vanspringel weet zijn trilogie door zijn gedetailleerde herinneringen voor een breder publiek lezenswaardig te maken.

Kristin Matthyssen

Bij de naam Vanspringel denk je spontaan aan wielerkampioen Herman Van Springel uit Grobbendonk. Weliswaar anders geschreven in twee woorden, maar in de loop der tijd verbasterden familienamen wel eens. Herman Van Springel blijkt wel degelijk ook een nazaat uit dezelfde stam. “Maar van verder weg”, zegt Theo, die zijn boek Meanders doopte en in eigen beheer uitgaf bij Uitgeverij Halewijn. De titel Meanders verwijst naar het leven dat nooit rechtlijnig verloopt, met rotsblokken om te omzeilen. “En al een geluk, anders zou het maar saai zijn”, vindt Theo.

Theo met zijn boek met op de cover een meanderende rivier. 

Theo met zijn boek met op de cover een meanderende rivier. ©  Kristin Matthyssen

Meanders is het verhaal geworden van de families Verachtert, Maes en Vanspringel. Het boek bevat naast veel foto’s ook bidprentjes van de drie Kempense geslachten.

Het valt op hoeveel details Theo zich nog van vroeger herinnert. “Ik heb een paardengeheugen. Vandaar ook dat veel familieleden mij aanspoorden om die dingen neer te schrijven, om ze van de vergetelheid te redden.”

Voor Theo begint het leven op 31 augustus 1937, als enig kind. “Het is te zeggen: voor mij werd nog een jongetje geboren dat maar even geleefd heeft en na mij kreeg mijn moeder nog drie miskramen.”

Hij studeert in het Sint-Aloysiuscollege in Geel, bij de Broeders van Scheppers in Anderlecht en Pius X in Antwerpen. “Ik ben afgestudeerd als onderwijzer Frans en Godsdienst en heb nadien lesgegeven in Sint-Aloysius en Sancta Maria in Deurne, in de lagere school. Nadien heb ik nog Duits, Engels en Italiaans in avondschool gevolgd.”

De families Verachtert, Maes en Vanspringel hadden hun wortels in Geel Ten Aard en de streek van Postel (Mol) en Retie. Na Theo’s geboorte bleven zijn ouders bij zijn grootouders langs moederskant inwonen. “Mijn overgrootvader was herenboer Verachtert. Tante Lien woonde in de watermolen van Kasterlee. Ook daar haal ik herinneringen aan op. Er passeren nog andere Kempense families in mijn boek, zoals de Ottens van Kasterlee.”

Nonkel pastoor

In Theo’s familie waren twee priesters. “Twee totaal verschillende types. ‘Grote nonkel pastoor’ was Petrus Van de Sande, een rondborstige joviale mens die nabij Mechelen een parochie had. Daarnaast had je nog ‘kleine nonkel pastoor’ zoals wij hem noemden, Louis Maes, een asceet die zichzelf wekelijks in het geheim geselde. Niet toevallig op vrijdag, de dag van de kruisiging en dood van Christus. Kleine nonkel pastoor was extreem streng. Als hij de biecht had afgenomen en bij mijn grootmoeder binnenkwam, vroeg hij direct een glas water om gauw zijn mond te spoelen voor al die slechte zonden. Ondanks zijn ascetisch leven is hij vrij jong gestorven.”

Omdat Theo goed studeerde, was hij voorbestemd om naar het seminarie te gaan. “Zo ging dat vroeger in de Kempen. Maar uiteindelijk is het anders verlopen.”

Een jonge Theo tussen zijn ouders Karel Vanspringel en José Verachtert. 

Een jonge Theo tussen zijn ouders Karel Vanspringel en José Verachtert. ©   RR

Tijdens de Slag om Ten Aard leefde de familie wekenlang in de grond in een put bedekt met takkenbossen, die ze alleen voor het hoognodige overdag verlieten. “Onze voorgevel was uit het huis geschoten. Ik heb tanks gezien die aan het uitbranden waren en waarin nog jonge Duitse soldaten zaten te roepen. Maar ze konden er niet uit. Dat geluid van die vliegtuigen vergeet ik nooit meer. Toen de oorlog voorbij was, durfde ik op de foor lange tijd niet langs het schietkraam, door dat geknets van die geweren.”

Repressie

De repressie in Geel was verschrikkelijk. “Ik zie nog dat beeld voor me van een hoogzwangere vrouw die op een kar aan armen en voeten was vastgebonden en zo naar Elsum werd gevoerd, om uitgescholden te worden voor Duitse hoer. Het volstond dat iemand ‘een pik’ op u had om uitgekozen te worden. Mijn vader is veroordeeld geweest voor landverraad en heeft drie jaar vastgezeten. Waarom? Hij was huisschilder en in de oorlog was er geen werk. Hij is dan in de luchthaven van Florennes als schilder gaan werken. Voor de Duitsers, ja, maar wat was het alternatief? Opgepakt worden en weggevoerd om daar ook voor de Duitsers te werken.”

“Op de lagere school werd ik door één leraar keihard aangepakt, omdat ik zogezegd de zoon van een zwarte was”, vertelt Theo nog. “Mijn moeder ging bij de directeur reclameren en die zei dat dat inderdaad niet mocht. We zullen erop letten, zei hij. Laat maar, antwoordde mijn moeder, we zijn hier weg, onzen Theo gaat wel naar het college. Nadien kon vader in het Antwerpse als huisschilder gaan werken voor een grote firma. Zo zijn we naar ginder verhuisd. Toen mijn moeder in Mortsel op een onbewaakte overweg door een trein werd gegrepen en zo in een rolstoel belandde, heb ik in 1977 met steun van mijn ouders een gelijkvloers huis in Pulderbos gebouwd. Met bredere deuren, zodat mijn moeder met haar rolstoel kon manoeuvreren. Daar woon ik nog steeds.”

De familie had altijd twee gasten in huis van de Geelse Gezinsverpleging. “Ik heb mooie dingen meegemaakt met die gasten, maar ook minder mooie”, zegt Theo. “Daarover vertel ik ook in mijn boek.”

‘Meanders’, Theo Vanspringel, Uitgeverij Halewijn, 146 pagina’s, 25 euro, te bestellen via 03.484.46.02.
Meer nieuws uit stad en rand

MEER OVER

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio