© ATV

Directeur Antwerpse school over lerarentekort: “Eén klas zit 18 uur per week zonder leerkracht”

In 2019 stonden eind september nog 230 vacatures open voor leerkracht secundaire onderwijs in Antwerpen. Dit jaar zijn er dat meer dan dubbel zoveel met nog 467. Scholen krijgen het tekort aan leerkrachten niet opgevangen. In de GO! Spectrumschool in Deurne gaat directeur Christine Hannes dan maar zelf terug voor de klas staan. “Op bepaalde vacatures krijgen we zelfs totaal geen reactie meer”, zegt ze.

Rebecca Van Remoortere

Antwerpse scholen kreunen onder het lerarentekort. Ook nu nog, meer dan een maand na de eerste schooldag. Een aantal vacatures is nog altijd niet ingevuld. Volgens cijfers van de VDAB worden nu nog 467 leerkrachten gezocht in het secundaire onderwijs. En dat zouden er zelfs nog meer kunnen zijn. “Een groot deel van de vacatures in het onderwijs zien we niet verschijnen bij VDAB. Veel vacatures worden enkel op de site van de werkgever geregistreerd, of binnen het eigen netwerk of de koepel”, zegt Joke Van Bommel van VDAB.

 

 © RR

LEES OOK: Scholen kreunen onder lerarentekort: “Ik wil niet dat mijn punten weer achteruitgaan”

Die zoektocht naar meer leerkrachten tekent zich duidelijk af in de Antwerpse scholen. Bijvoorbeeld in Deurne op de GO! Spectrumschool. Directrice Christine Hannes gaat tot aan de volgende vakantie zelf terug lesgeven, omdat de puzzel anders onmogelijk gelegd kan worden. “Dit is mijn tiende jaar als directeur, maar ik heb nog nooit geweten dat er bij de start van het schooljaar zelfs geen enkele reactie komt op bepaalde vacatures. Momenteel hebben we een voltijdse job openstaan voor leerkracht Nederlands en Geschiedenis. We krijgen geen reactie. Dat is verontrustend. Ondertussen zitten we met drie zwangere collega’s, heel goed nieuws voor hen, maar hen vervangen zal een moeilijke klus worden.”

De leerkrachten springen zelf bij waar ze kunnen en nemen extra uren op. “Er zijn nu twee leerkrachten Nederlands die bovenop hun fulltime rooster nog extra uren Nederlands geven.” Wanneer we Christine vragen of we ook leerkrachten kunnen spreken om hun verhaal te doen, twijfelt ze. “De leerkrachten zijn zo overgevraagd op dit moment. Er wordt zo veel van hen verwacht dat ze het zelf niet meer altijd kunnen bolwerken. Naast hun gewone lesuren, zitten ze ook al een paar jaar middenin een drastische hervorming en modernisering van het onderwijs.”

 

 ©  Jimmy Kets

“Ze werken al twee jaar tegen de klok om mee te gaan in al die aanpassingen. Het is voor hen zoals een marathon moeten lopen zonder de juiste uitrusting en met extra obstakels onderweg. Het is niet meer werkbaar. Ik durf hen bijna niet vragen of ze ook nog eens tijd willen maken voor een interview met de krant”, zegt Christine. Ze legt uit dat ze ondertussen ook nog een pedagogische studiedag, een oud-leerlingenavond, een ouderavond en een klassenraad voor te bereiden heeft deze week.

Dat komt allemaal bovenop de puzzel die nog moet gelegd worden om alle leerlingen voldoende lessen te kunnen bieden. “De meeste klassen krijgen wel nog gewoon alle lessen die op de agenda staan, maar momenteel hebben we één klas die achttien uur studie per week heeft tot de vakantie. Dat is het meest extreme voorbeeld. Meer dan anders hebben we ook nog af te rekenen met heel wat zieken en corona is er ook nog. Momenteel zitten vier collega’s thuis in quarantaine. Het is pompen én verzuipen.”

De moeilijkheid waarmee vacatures voor leraars secundair onderwijs ingevuld raken varieert naargelang de vakken volgens VDAB. “Ook de regio en het moment in het schooljaar spelen een rol. Leerkrachten voor onder andere technische vakken, wiskunde, Frans en Nederlands zijn moeilijk te vinden. Het knelpunt doet zich vooral voor in steden zoals Antwerpen, Gent en Brussel en in de Vlaamse Rand.”

Minister van Onderwijs Ben Weyts (N-VA) blijft ondertussen besparen. Hij gaat nog 112,5 miljoen euro besparen in het onderwijs. Het lerarentekort noemt hij een “veelzijdig en heel complex probleem, maar er wordt voortdurend naar nieuwe oplossingen gezocht.”

Onderwijsexpert Peter Van Petegem: potentiële bedreiging voor de kwaliteit van ons onderwijs

Hoogleraar Onderwijswetenschappen aan de Universiteit Antwerpen Peter Van Petegem is niet gerust in het nijpende lerarentekort. “Vooral voor kwetsbare leerlingen en leerlingen in de derde graad van het middelbaar is veel lesuren missen problematisch”, zegt hij.

“Af en toe een uurtje les missen en studie in de plaats krijgen is best oké”, vindt Onderwijsexpert Peter Van Petegem. “Leerkrachten vinden wel een taak of opdracht voor de leerlingen. Maar wat we hier meemaken lijkt meer en meer op een structureel tekort en dat is een probleem dat we onder ogen moeten zien en moeten erkennen. Leerlingen in aso-richtingen kun je misschien nog enigszins aanzetten tot zelfstudie als het over theoretische zaken gaat, maar leerlingen in een praktijkgerichte richting kunnen geen kook-, las-, of tiltechnieken leren op zichzelf.”  

Van Petegem maakt zich vooral zorgen over de leerlingen in hogere jaren. “Zij hebben die kennis echt wel nodig aan het einde van het middelbaar. Om een job te beoefenen of om verder te kunnen studeren. Je voelt ook dat de motivatie van leerlingen in het vijfde en zesde jaar in het algemeen vaak groter wordt. Ook voor kwetsbare jongeren die thuis minder ondersteuning krijgen wordt het op deze manier heel moeilijk.”

Wat het effect op de leerlingen exact is, valt nu nog niet met cijfers te onderbouwen volgens de professor. “Maar gezien de omgang en de structuraliteit van het probleem kan dit wel een potentiële bedreiging zijn voor de kwaliteit van het onderwijs in ons land. Er is veel tijd en energie gestoken in maatregelen om de scholen door de coronaperiode te krijgen. De minister van Onderwijs heeft vorig jaar veel daadkracht getoond om online lesgeven mogelijk te maken. Dit probleem dreigt evenzeer een bedreiging te worden voor het onderwijs. Hopelijk toont de minister nu evenveel draagkracht. Ook al is het moeilijk op te lossen op korte termijn.”

CITTA

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio