Studenten van de Thomas Morehogeschool in Antwerpen, kregen woensdag les over de vijf A’s. 

Studenten van de Thomas Morehogeschool in Antwerpen, kregen woensdag les over de vijf A’s. ©  Victoriano Moreno

Sensoa lanceert campagne #WijGrijpenIn: omstanders leren reageren op seksueel grensoverschrijdend gedrag

Sensoa lanceert op de vooravond van de vierde ‘verjaardag’ van de eerste #MeToo-tweet de #WijGrijpenIn-campagne. Toevallig is dat ook bij de start van het proces-De Pauw. Het gaat om een aanzet om iedereen die getuige is van seksueel grensoverschrijdend gedrag te doen ingrijpen. Daar zijn vrij simpele methodes voor. Die worden aangeleerd aan jongeren.

Sylvia Mariën

In oktober 2017 begon #MeToo op sociale media te leven. Dat was omdat enkele vrouwen Hollywoodproducent Harvey Weinstein hadden beschuldigd van seksuele intimidatie. Met de hashtag MeToo getuigden vrouwen wereldwijd dat ze ook al slachtoffer waren geweest van seksuele intimidatie, aanranding of seksueel misbruik. Vandaag evalueert Sensoa, het Vlaams expertisecentrum voor seksuele gezondheid, die beweging als positief, zegt beleidsmedewerker Julia Day. “Er was de noodzaak om het probleem aan te pakken omdat het onderwerp wereldwijd en door heel de bevolking werd besproken. Over de partijgrenzen heen was er een grote bewustwording. Er kwam ook kritiek – ‘Mag er nu niets meer?’ – maar natuurlijk mag er evenveel als voorheen, áls dat is afgetoetst bij de persoon in kwestie. Iedereen heeft eigen grenzen.”

Julia Day van Sensoa. 

Julia Day van Sensoa. ©  Victoriano Moreno

Uit onderzoek blijkt dat 64% van de mensen tussen 16 en 69 jaar al ooit seksueel grensoverschrijdend gedrag heeft ervaren. Dat komt neer op vier op de vijf meisjes en vrouwen, en één op de twee jongens en mannen. Vooral jongeren en jongvolwassenen maken het mee, want uit een studie van Plan International blijkt dat 91% van de meisjes en 28% van de jongens tussen 15 en 24 jaar al slachtoffer zijn geweest van seksuele intimidatie.

Vijf A’s

“Daarom is het belangrijk dat iedereen ingrijpt die getuige is van seksueel grensoverschrijdend gedrag en iedereen kán iets doen zonder zichzelf in gevaar te brengen”, zegt Julia Day. “Zo maakte ik een tijdje geleden mee dat er twee jongens dreigend in mijn richting kwamen terwijl ik ’s nachts alleen op de bus stond te wachten. Een man is toen bij mij blijven wachten tot ik op de bus stapte en is toen verder gewandeld.”

Dat is ‘aanwezig blijven’: één van de vijf A’s die Sensoa lanceert als methode om als omstander in te grijpen bij seksueel grensoverschrijdend gedrag. Andere opties zijn ‘anderen betrekken’: om het slachtoffer te laten voelen dat zij of hij niet alleen staat, ‘afleiding creëren’: bijvoorbeeld doen alsof het slachtoffer een bekende van je is, ‘afzonderen’: het slachtoffer bij je roepen en weghalen, en ‘aanspreken’: tussenbeide komen, als dat niet gevaarlijk is.

Sensoa lanceert de vijf A’s in zijn #WijGrijpenIn-campagne op de radio en op sociale media. In korte filmpjes getuigen enkele bekende en niet-bekende gezichten over wat ze zelf meemaakten en hoe ze zelf al ingrepen. Daarnaast verzorgt Sensoa samen met vzw’s Zijn en ZIJkant trainingen voor professionals die dan op hun beurt jongeren en jongvolwassenen kunnen aanleren om in te grijpen als ze getuige zijn van seksueel grensoverschrijdend gedrag. “Met ingrijpen doe je nooit iets mis”, zegt Julia Day. “Als je hulp niet nodig is, zul je dat wel snel genoeg merken.”

De Stad Antwerpen heeft vijftien trainingen besteld bij Sensoa en komt eind november ook met een campagne naar jongeren waarin de vijf A’s worden gebruikt.

Studenten toegepaste psychologie aan Thomas More, Elien (20) uit Laakdal, Jani (20) uit Breendonk, Merle (21) uit Hulshout en Caro (20) uit Elewijt.  

Studenten toegepaste psychologie aan Thomas More, Elien (20) uit Laakdal, Jani (20) uit Breendonk, Merle (21) uit Hulshout en Caro (20) uit Elewijt.  ©  Victoriano Moreno

Studente getuigt: “Als ik mij bedreigd voel, bel ik mijn vader op”

Op hogeschool Thomas More in Antwerpen werd de #WijGrijpenIn-campagne woensdag afgetrapt. Andere hogescholen en universiteiten volgen in 2022. Studenten toegepaste psychologie Elien, Jani, Merle en Caro en hun studiegenoten leerden onder meer de vijf A’s kennen. 
Elien, Jani en Merle hebben alle drie ervaring met nageroepen of -gefloten worden. “Vorige week nog, toen ik in een kleedje naar school wandelde”, zegt Elien. “Dat er iemand vanuit een bestelwagen toetert en zwaait of roept als je met de fiets voorbijkomt … Moet dat nu echt, denk ik dan. Ertegenin gaan, doe ik eigenlijk nooit”, zegt Jani. “Het is goed dat er meer aandacht voor is, want in het verleden werd het misschien te snel als ‘normaal’ beschouwd”, zegt Merle. “We zijn er wat te licht over gegaan.”
Caro maakte naast seksuele toespelingen en opmerkingen ook al ongewenste handtastelijkheden mee, vertelt ze. “Ik ben als kind misbruikt. Daardoor ben ik extra gevoelig voor dat soort dingen en snel in paniek. Zeker in Antwerpen maak ik het geregeld mee dat ik of mijn vriendinnen worden lastiggevallen. Als ik het opmerk, sleur ik ze meteen een winkel binnen, dat werkt wel. Als ik alleen ben en ik voel me bedreigd, bel ik meteen mijn vader op.” (syma)  
wijgrijpenin.be bij (vragen over) geweld en misbruik, bel hulplijn 1712