Flor Declercq en Gilles van Hecke verwerken een Borgerhoutse moord tot een muzikale vertelling gebaseerd op oude moordliederen. © Jan Van der Perre

Drie avonden lang oude volksliederen in De Roma: muziek brengt moord aan Hof Ter Lo komt ‘weer tot leven’

Borgerhout -

Een Nyeu Liedeken, zo heten de drie avonden in De Roma waarop jonge kunstenaars aan de slag gaan met de enorme schat aan Antwerpse volksmuziek. Van Wannes van de Velde op beats tot een recente moord die in een muzikale vertelling werd gegoten, naar analogie met de populaire moordliederen van weleer.

Elien Van Wynsberghe

Een Nyeu Liedeken is het geesteskind van Leonore Spee en Sascha Bornkamp, twee voormalige conservatoriumstudenten in de richting kleinkunst met een passie voor taal. “Twee jaar lang hebben Sascha en ik onderzoek gedaan naar de betekenis van volksmuziek in de 21ste eeuw”, vertelt Leonore. “We deden dat vanuit de overtuiging dat deze muziek verbindend zou kunnen werken, maar vandaag niet meer gebruikt wordt. We zijn dus gaan nadenken op welke manier we met deze oude muziek moeten omgaan opdat die wél nog werkt.” Volksmuziek bekeken door een 21ste-eeuwse bril, dus.

Wat ze precies onder volksmuziek verstaan? “Muziek die je een volk kan doen ontleden. En een volk, dat is dan iedereen die op een bepaald moment in de tijd op een bepaalde plek woont. Voor Antwerpen nemen we 1544 als uitgangspunt, het jaar waarin het Antwerps Liedboek uitkwam. Dat boek is het eerste schriftelijke bewijs van volksmuziek in Vlaanderen. Daarin werden 221 liederen opgetekend die de tijdgeest van Antwerpen in de 16de eeuw weergeven. Een eindpunt nemen we niet. Ook Wannes van de Velde krijgt een plek tijdens een van de avonden.”

Borgerhoutse moord op muziek

Voor Een Nyeu Liedeken slaat het duo – dat werkt onder de naam Teletext – de handen in elkaar met De Roma en muziektheater Walpurgis. “We deden een open call naar artiesten en gaven hen carte blanche om rond het thema volksmuziek te werken.” Stadsdichter Seckou Ouologuem bijt de spits van de driedaagse af. Hij gaat met het Antwerps Liedboek zelf aan de slag.”

Ook theatermaker Flor Declercq en acteur en theatermaker Gilles van Hecke werden geselecteerd. “Ik heb al lang een fascinatie voor moordliederen”, vertelt Declercq. “Dat zijn liederen die vroeger door een marktzanger werden gezongen. Hij zong dan over de moorden die gepleegd waren in de buurt. De teksten waren vaak gruwelijk, met bloed overgoten en eindigden doorgaans met een morele les. Zulke liederen kwamen bij ons voor tot na de Tweede Wereldoorlog. Ze hadden zo’n beetje de rol van een krant en werden soms ook op bladen uitgedeeld.”

“We zijn gaan kijken of een zanger vandaag nog kan dienstdoen om te reflecteren over de actualiteit”, vervolgt van Hecke. “Missen we soms niet de reflectie van iemand als een muzikant die een gezicht geeft aan de feiten, aan de slachtoffers, aan de moordenaar? Zou dat niet kunnen leiden tot een ander begrip van de betrokkenen, maar ook van de maatschappij, een begrip dat minder zwart-wit is?”

En dus neemt het duo samen met muzikant Jason Dousselaere in De Roma de proef op de som. Ze gingen aan de slag met een moord die in 2017 in Borgerhout werd gepleegd, in een appartement aan Hof ter Lo. Een man stak er zijn achterneef dood. Het assisenproces vond in januari van dit jaar plaats. “Wat er daar gebeurde, hebben we verwerkt en gecombineerd met stukken tekst uit oude moordliederen.” Het resultaat is een gruwelijke muzikale vertelling, te zien op 9 november.

‘Een Nyeu Liedeken’: 11 oktober, 9 en 19 november in De Roma.
Aangeboden door onze partners

Hoofdpunten

Aangeboden door onze partners