Sarah Van Den Poel bij haar vervallen bakhuisje uit 1766 dat bij de Drogenhofhoeve in Ranst hoort. 

Sarah Van Den Poel bij haar vervallen bakhuisje uit 1766 dat bij de Drogenhofhoeve in Ranst hoort. ©  kma

Netwerkdag voor eigenaars en sympathisanten van bijgebouwtjes waarin boeren vroeger thuis hun brood bakten

Knibbel-knabbel-knuisje, wie restaureert er zijn bakhuisje?

Ranst, regio -

Eigenaars van bakhuisjes uit de Voorkempen hielden op initiatief van Erfgoed Voorkempen een netwerkevenement aan het bakhuis van heemkundige kring De Brakken in Oelegem. Sarah Van Den Poel (39) en Quentin Debroux (41) kochten een tiental jaar geleden de beschermde Drogenhofhoeve in Ranst, met een vervallen bakhuis uit 1766 op het erf. Nu zouden ze het sympathiek peperkoekenhuisje graag in ere herstellen.

Kristin Matthyssen

Een netwerkevent voor eigenaars van bakhuisjes: het klinkt wat gek. Maar Regionaal Landschap de Voorkempen waartoe Erfgoed Voorkempen behoort, werkt al langer aan een inventaris van bakhuisjes in onze regio. Een bakhuisje is een bijgebouw van een boerderij of landhuis waarin men vroeger brood en koek bakte. In het bakhuisje bevindt zich de houtgestookte bakoven. Op het platteland bleven ze in gebruik tot in de twintigste eeuw. Voor wie het in Keulen hoort donderen: in Hansje en Grietje duwt Grietje de boosaardige heks op het einde van het sprookje in de oven van het bakhuis.

“We kregen zeventien meldingen van mensen die zelf nog een oud bakhuisje hebben of eentje weten staan”, vertelt Leen Dierckx van Erfgoed Voorkempen. “Tijdens de inventarisatie die nog steeds loopt, merkten we wel eigenaars heel wat vragen hebben hoe ze hun bakhuis best herstellen om er opnieuw in te kunnen bakken.”

Twaalf geïnteresseerden, onder meer uit Wommelgem, Essen, Kalmthout en Ranst, hadden zich ingeschreven en kregen uitleg van Monumentenwacht provincie Antwerpen en Heemkundige Kring De Brakken. Die laatste bouwde in 2019 een bakhuis op naast de windmolen volgens de traditionele methode en is erop gebrand om haar kennis te delen.

De beschermde Drogenhofhoeve in Ranst. 

De beschermde Drogenhofhoeve in Ranst. ©  kma

Een van de deelnemers was Johan Jansen van de Cijnshoeve in Ranst. “Mensen met een hart voor erfgoed”, zegt Leen Dierckx. “Spijtig genoeg is het oude bakhuis aan de Cijnshoeve dat er met zekerheid gestaan heeft, in de loop der jaren afgebroken geweest. Johan droomt er van om het ooit weer te kunnen heropbouwen.”

Links het bakhuis van De Brakken aan de molen in Oelegem waar de netwerkdag voor bakhuiseigenaars doorging.  

Links het bakhuis van De Brakken aan de molen in Oelegem waar de netwerkdag voor bakhuiseigenaars doorging.  ©  rr

Die droom dat hun erf binnenkort weer naar vers brood geurt, is voor Sarah Van Den Poel (39) en Quentin Debroux (41) al iets concreter. Zij wonen al een tiental jaar op de beschermde Drogenhofhoeve in de Schawijkstraat in Ranst. De hoeve dateert uit het midden van de achttiende eeuw. In de tuin staat nog een oud bakhuis, dat serieus in verval is. Zelfs het pannendak is intussen ingestort. “De oven is al langer afgebroken, al zie je wel de contouren nog”, wijst Sarah. “Ik denk dat de vorige bewoners het bakhuis als tuinberging gebruikt hebben. Het is ook wat opgemetst geweest. Wij hebben onze tijd en energie eerst in het huis gestopt, maar willen nu graag starten met de restauratie van het bakhuis. Het is de bedoeling om het echt weer in gebruik te nemen om er broden of wie weet pizza’s in te bakken. Wie weet kunnen we na restauratie ons bakhuis openstellen als Natuurpunt festiviteiten in haar schuur naast onze hoeve organiseert?”

ZEN-monument

Het bakhuis uit 1766. 

Het bakhuis uit 1766. ©  kma

Het bakhuisje van de Drogenhofhoeve komt in aanmerking voor subsidies voor de heropbouw als ZEN-monument. ZEN staat voor Zonder Economisch Nut, maar wel met een maatschappelijke waarde. “We hebben intussen een verslag van Monumentenwacht gekregen, lieten een offerte opmaken en hopen nu dat we groen licht krijgen om van start te kunnen gaan”, zegt Sarah. “In dat opzicht kwam dat netwerkmoment voor ons op het geknipte moment. In de voormiddag kregen we theorie hoe je de restauratie best aanpakt en in de namiddag werd gedemonstreerd hoe je zo’n oven warm stookt met mutsaarden (takkenbossen, red.) en brood bakt.”

In het bakhuisje van Sarah en Quentin groeit nu zelfs een struik. 

In het bakhuisje van Sarah en Quentin groeit nu zelfs een struik. ©  kma

De initiatiedag ging door in kader van het project Vakwerk/Netwerk van Erfgoed Voorkempen, met steun van het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling. Erfgoed Voorkempen werkt momenteel aan een traject om lokale vaklui en technische scholen in dit netwerk te betrekken.

Luc Verachtert geeft uitleg aan het bakhuis van De Brakken. 

Luc Verachtert geeft uitleg aan het bakhuis van De Brakken. ©  rr

De takkenbossen om de oven warm te stoken. 

De takkenbossen om de oven warm te stoken. ©  rr

Wie nog een bakhuisje of bakoven kent mag dit melden via erfgoed@rldv.be