Gerd en Tania De Ley, de drijvende krachten achter Paljas Producties. 

Gerd en Tania De Ley, de drijvende krachten achter Paljas Producties. ©   Dirk Kerstens

Paljas Producties haalt vijftigste verjaardag niet: “Besparingen op cultuur doen ons de das om”

Antwerpen -

Paljas Producties, één van de oudste reizende theatergezelschappen van ons land, haalt zijn vijftigste verjaardag niet meer. “Zeer slecht nieuws: Paljas houdt eind december op te bestaan. De oorzaak? De besparingen van de Vlaamse overheid op cultuur”, betreurt Tania De Ley van Paljas.

Guy Van Vliet

De feestelijke speech voor de vijftigste verjaardag was al geschreven. Maar Gerd De Ley, indertijd de oprichter van Paljas, moet er een afscheidsrede van maken. “Ik wou vooral de mensen bedanken die zoveel producties mee realiseerden, soms in moeilijke omstandigheden, soms voor weinig geld. Maar altijd met veel plezier en heel veel talent. En ik wou een sneer geven naar de politici die cultuur niet beheren maar negeren”, hekelt hij.

In de 48 jaar van zijn bestaan drukte het gezelschap met Antwerpen als thuishaven een duidelijke stempel. Ooit had het gezelschap zelfs zijn eigen theatertje op Zurenborg, waar onder meer Kommil Foo en Guido Belcanto van hun eerste successen proefden. “Als reizend gezelschap stonden we niet alleen in de grote stad, maar brachten we ook cultuur naar de kleinere gemeenten. Kleine voorstellingen met bekende acteurs en maatschappelijke thema’s als kanker, Alzheimer of afscheidnemen. En daar komt nu een einde aan”, betreurt Tania De Ley, die de fakkel van haar vader overnam.

Financieel

Paljas neemt noodgedwongen afscheid omdat het financieel niet meer haalbaar is. “De besparingen van de Vlaamse overheid op cultuur doen ons de das om. De DAC- en GESCO-premies, waardoor socioculturele organisaties onder meer werkzoekenden en laaggeschoolden in dienst konden nemen, worden afgeschaft op 31 december. Werkingssubsidies krijgen we ook niet. Hierdoor moeten we nu vaste lonen betalen. In onze sector is dat als kleine speler zonder enige steun helaas niet mogelijk. We zouden dan onze prijzen minstens moeten verdrievoudigen. Dat is niet realistisch. Het merendeel van onze klanten, onder meer kleinere cultuurcentra, OCMW’s, verenigingen en welzijnsdiensten kunnen dat niet betalen. Daar komt bij dat de coronacrisis onze financiële reserve heeft opgebruikt. Verzekeringen, de huur van magazijnen: de vaste kosten bleven, zonder inkomsten. Er is geen andere mogelijkheid dan te stoppen”, zucht Tania De Ley.

Zij vreest dat er nog meer gezelschappen in de problemen zullen komen. Alleen al het verdwijnen van Paljas zorgt voor een leemte. “Voor veel verenigingen leverden wij de jaarlijkse toneelavond, met bekende Vlamingen op het podium. Voor die verenigingen was dat de manier om geld in de kas te krijgen. Dat valt nu weg.”

©  rr

Met 150 voorstellingen per jaar zien ook veel acteurs een bron van inkomsten wegvallen. En vader en dochter De Ley zien het levenswerk van bijna een halve eeuw verdwijnen. “Het wordt een pijnlijk afscheid. Maar we gaan nog niet wenen. We hebben nog verschillende voorstellingen lopen tot eind december. Onze allerlaatste productie bijvoorbeeld: Tussen Zussen, met Marleen Merckx. Maar ook successen als De Ziekenkas of Mijn Briljante Scheiding met Annemarie Picard. We hopen dat het publiek nog massaal die laatste kansen grijpt, zodat we kunnen eindigen in schoonheid.”

©  rr