SPD’er Olaf Scholz eiste het kanselierschap al op. 

SPD’er Olaf Scholz eiste het kanselierschap al op. ©  REUTERS

 

SPD wint Duitse parlementsverkiezingen, CDU/CSU op historisch dieptepunt

SPD heeft de parlementsverkiezingen in Duitsland gewonnen. De centrumlinkse partij was goed voor 25,7 procent van de stemmen en bleef daarmee CDU/CSU voor. De conservatieven behaalden uiteindelijk 24,1 procent. De Groenen eindigden op de derde plaats met 14,8 procent.

adb, cevt Bron: BELGA

SPD steeg voor het eerst in jaren en de Groenen behaalden zelfs het beste resultaat uit hun geschiedenis, terwijl CDU/CSU na 16 jaar regering van bondskanselier Angela Merkel naar een absoluut dieptepunt zakte. Nooit eerder vergaarden de conservatieven zo’n klein percentage van de stemmen. Ten opzichte van vier jaar geleden verloren ze liefst 8,8 procentpunt.

LEES OOK. “Een historische catastrofe”: Duitse christendemocraten behalen slechtste resultaat ooit zonder Angela Merkel

De liberale partij FDP won licht en kwam uit op 11,5 procent, de rechts-populistische AfD verloor 2,3 procentpunt en eindigde op 10,3 procent van de stemmen. Die Linke zakte naar 4,9 procent en belandde daarmee onder de kiesdrempel van 5 procent.

CDU verliest ook in kiesdistrict Merkel

De CDU van de aftredende bondskanselier Merkel heeft zelfs in haar eigen kiesdistrict niet de winst kunnen halen.

Armin Laschet en Angela Merkel zagen CDU teleurstellen. 

Armin Laschet en Angela Merkel zagen CDU teleurstellen. ©  EPA-EFE

Het rechtstreekse mandaat in Ruegen/Greifswald ging naar de 27-jarige sociaaldemocratische kandidate Anna Kassautzki, die 24,3 procent van de rechtstreekse stemmen behaalde. Merkels opvolger, de rechtstreekse kandidaat van CDU in dit kiesdistrict, Georg Guenther (33), werd tweede met 20,4 procent van de stemmen.

Duitse kiezers hebben twee stemmen, één voor de kandidaat van hun keuze, en een tweede voor de partij van hun voorkeur. De mandaten worden berekend op basis van evenredige vertegenwoordiging, en worden omgezet in zetels in de Bondsdag.

Merkel is sinds 1990 bij elke verkiezing rechtstreeks door haar kiesdistrict in het parlement verkozen. Ze deed niet mee aan deze verkiezing.

AfD grootste in Thüringen en Saksen

In de oostelijke deelstaat Thüringen is AfD de grootste partij geworden. Na een eerste telling stonden de rechts-populisten er op 24,0 procent van de stemmen. De centrumlinkse SPD is er goed voor 23,4 procent, CDU behaalt met 16,9 procent plek drie. Die Linke, de partij waartoe de regionale premier Bodo Ramelow behoort, zakte naar 11,4 procent van de stemmen. De liberale partij FDP komt uit op 9,0 procent en de Groenen op 6,6 procent.

Ook in Saksen hebben de rechts-populisten de meeste stemmen van alle partijen binnengehaald en zijn ze net als in 2017 de grootste. Vier jaar geleden behaalde AfD daar 27 procent, nu was de partij goed voor 24,6 procent van de stemmen.

Scholz verheugd

Olaf Scholz, de leider van SPD, reageerde zondagavond al verheugd toen zijn partij in de exitpolls aan kop ging. Hij zei toen dat een groot deel van de kiezers wil dat hij de nieuwe bondskanselier van Duitsland wordt.

 

 ©  EPA-EFE

“Natuurlijk ben ik blij met de verkiezingsuitslag”, zei Scholz zondagavond in Berlijn. Volgens hem was de verwachte uitslag een “groot succes” voor SPD. “De burgers willen verandering”, aldus Scholz in een interview met ARD. “Ze willen dat de kandidaat van SPD de volgende kanselier wordt. Dat zie je heel duidelijk aan de peilingen, maar ook aan de verkiezingsuitslag.” Uit die uitslag put Scholz “kracht om zo snel mogelijk een regering te vormen”.

Welke coalitie?

Nu ook verschillende andere kleinere partijen het goed doen, zullen de onderhandelingen om een levensvatbare coalitie te vormen waarschijnlijk lang duren. De gedachten gaan dan ook al terug naar 2017, toen het Duitsland vijf en een halve maanden kostte om een nieuwe regering te vormen.

Het meest voor de hand ligt een coalitie van SPD, De Groenen en de liberale FDP, de voorkeur van de SPD-leider. De liberalen zouden echter het liefst met CDU/CSU in de regering stappen. Een andere optie die speelde was een regering van SPD, De Groenen en Die Linke. Maar die is niet meer mogelijk omdat laatstgenoemde partij de kiesdrempel niet heeft gehaald.

In geval van nood is er altijd nog de mogelijkheid van opnieuw een grote coalitie tussen CDU/CSU en SPD, net als in 2017. Dat leidde destijds tot een bittere interne strijd binnen SPD. Met Scholz als kanselier zou het sentiment binnen SPD anders kunnen zijn, maar het zal zeker niet tot gejuich leiden onder de sociaaldemocraten. CDU/CSU-leider Armin Laschet sloot de mogelijkheid daarentegen tijdens de campagne niet uit.