©  F. Cirou / Altopress

Helft Belgische vrouwen raakte al eens ongepland zwanger ondanks gebruik voorbehoedsmiddel

De helft van de Belgische vrouwen tussen 16 en 44 jaar geeft aan dat ze ondanks het gebruik van anticonceptie of een contraceptieve methode, al eens zwanger zijn geworden. Dat blijkt uit een enquête in opdracht van farmabedrijf Organon.

Sylvia Mariën

Farmabedrijf Organon, met als belangrijke tak vrouwengeneeskunde en een productie- en verpakkingssite in Heist-op-den-Berg, liet deze maand bij duizend Belgische vrouwen tussen 16 en 44 jaar een online-enquête uitvoeren. Daaruit blijkt dat de helft van hen al ongepland zwanger is geweest. De meesten waren op dat moment jonger dan 30 jaar (zie grafiek).

39% was onder de 30 jaar op het moment van de zwangerschap. 

39% was onder de 30 jaar op het moment van de zwangerschap. © rr

In Nederland en het Verenigd Koninkrijk, waar Organon hetzelfde onderzoek liet uitvoeren, liggen die aantallen een stuk lager. In Nederland maakte een kwart van de 16- tot 44-jarigen een ongeplande zwangerschap mee, in het Verenigd Koninkrijk 31%. Die verschillen zouden cultureel kunnen zijn, maar duidelijkheid daarover is er niet.

Dat wij aan de helft ongeplande zwangerschappen zitten, verbaast dokter Johan Van Wiemeersch, vicevoorzitter en woordvoerder van de Vlaamse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie en diensthoofd gynaecologie in het Sint-Augustinusziekenhuis in Antwerpen, alleszins niet. “Iets dat ik geregeld tegenkom, is slordig pilgebruik: de pil niet op tijd innemen, al eens vergeten… Ook braken en diarree kunnen de effectiviteit van de pil beïnvloeden, net als het gebruik van andere geneesmiddelen. Dan is ook de borstvoedingsperiode een ‘gevaarlijke’ periode, want borstvoeding geven, beschermt niet tegen zwangerschap.”

Johan Van Wiemeersch. 

Johan Van Wiemeersch. © GZA Ziekenhuizen

“En bij de oudste categorie zien we soms dat er wel een spiraal of sterilisatie in het vooruitzicht wordt gesteld, maar dat de vrouw in die tussenperiode toch zwanger wordt. Als je al die omstandigheden bij elkaar optelt, is de helft ongeplande zwangerschappen geen verrassing.”

Let op, zegt Van Wiemeersch nog, “ongepland is daarom niet per se ongewenst”. Dat blijkt ook uit de Organonenquête. Van zij die ongepland zwanger raakten, zegt 26%: ‘Ik was er blij mee, die zwangerschap heeft mijn leven verbeterd.’ Een kwart, 24%, wilde geen kind en koos voor een abortus. 18% kwam door de zwangerschap alleen te staan, 14% zegt door veel stress en angst te zijn gegaan.

Beschaamd

Bij ons zijn de meeste anticonceptiemiddelen sinds vorig jaar gratis tot de leeftijd van 25 jaar. Prijs is dus geen bezwaar. Er moeten andere factoren spelen, want in 2019 bleek uit onderzoek van Onafhankelijke Ziekenfondsen dat meisjes en jonge vrouwen die recht hadden op verhoogde tegemoetkoming - en toen al weinig of niets betaalden voor voorgeschreven anticonceptie, juist minder vaak de pil gebruikten dan meisjes en jonge vrouwen zonder verhoogde tegemoetkoming.

De pil blijft het populairste anticonceptiemiddel. 

De pil blijft het populairste anticonceptiemiddel. ©  rr

Organon peilde ook nog naar een aantal gewoontes rond anticonceptie. De pil wel eens vergeten in te nemen komt bijvoorbeeld vaak voor, bij een op de drie vrouwen. Twee op de tien meisjes en vrouwen geven aan dat ze zich beschaamd voelen om over anticonceptie te praten met de huisarts of een andere professional. 14% van de bevraagden twijfelde over het gebruik van anticonceptie door de bekende bijwerkingen - bijkomen, een opgeblazen gevoel, stemmingswisselingen. 12% maakte het al eens mee dat een condoom scheurde of afgleed. En 11% vindt het lastig om de partner te vragen een condoom te gebruiken.

Volgens Petra Willems, directeur van Organon Benelux, treft ongeplande zwangerschap wereldwijd ongeveer 121 miljoen vrouwen per jaar. “En 270 miljoen vrouwen hebben geen toegang tot moderne methoden voor gezinsplanning.”