Een dakwerker monteert nauwgezet de kat op het dak. 

Een dakwerker monteert nauwgezet de kat op het dak. © koen fasseur

Wat doet die zwarte kat op dat dak?

Schelle -

Neen, het is niet voor Halloween en de brandweer hoeft ook niet worden gebeld voor een onfortuinlijke poes die niet meer naar beneden durft. De Schelse filmmaker Joeri De Jongh heeft op zijn dak een zwarte kat laten plaatsen waarrond hij een documentaire draait waarin hij het mysterie ontrafelt. De roots liggen in een Franse badplaats aan de Normandische kust.

Wie de hoek van de Laarhofstraat en de Tolhuisstraat passeert, zal eens raar opkijken. Sinds vrijdag prijkt er hoog op het dak van de woning van Joeri De Jongh en Sylvie De Loenen een ‘blazende’ zwarte kat die de rug heeft gerecht. Alsof ze zich bedreigd voelt of overmand is door paniek.

Angst of bedreigd? Geen van dat, de kat is figurant voor een leuk verhaal.

Angst of bedreigd? Geen van dat, de kat is figurant voor een leuk verhaal. © koen fasseur

Gelukkig is er geen katje in nood, maar gaat het maar om een beeld. Een bijzonder beeld wel, want achter de zwarte kat schuilt een verhaal van een traditie die teruggaat tot de middeleeuwen. Al in zijn kinderjaren, toen hij met zijn ouders op vakantie ging naar de Belgische kust, geraakte Joeri erdoor gefascineerd.

“In De Haan, in de Belle Epoque wijk, staat er een villa waar zo’n zwarte kat op het dak prijkt, bij mijn weten de enigste in België”, verklaart Joeri. “Elke vakantie kwam die kat wel op mijn pad. Het heeft me altijd bezighouden en op een bepaald moment ben ik mij er toch beginnen in verdiepen. Ik ben beginnen grasduinen in de archieven, maar er was weinig over te vinden. Ook bij de heemkundige kring wisten ze er weinig over. Tot er toch een stadsgids was die wist te vertellen dat het beeld in Frankrijk was gemaakt en het een geschenk voor de eigenaars zou zijn geweest van een tante in Frankrijk waar zo’n beelden een traditie zijn.”

“Uiteindelijk kon ik achterhalen dat het om een ‘épi de faîtage’ gaat. Dat was het ‘codewoord’ dat mij bracht tot bij La Poterie du Mesnil de Bavent, een atelier in de Franse badplaats Cabourg in Normandië. De daken daar zijn bezaaid met dergelijke beelden, waarrond zelfs verhaaltjes zijn gebouwd zoals een kat die achter een vogel of muis jaagt, maar ook met vele andere dieren of andere weelderig gedecoreerde ornamenten.”

Geluk of ongeluk?

“De traditie zou al stammen uit de middeleeuwen ”, weet Joeri. “Toen werden de ornamenten aangebracht als een soort van bescherming. Er zijn verschillende verhalen over. Een zwarte kat staat meestal symbool voor ongeluk, maar in dit geval zou ze geluk brengen. Met de Belle Epoque, toen alles sierlijker en weelderiger moest, kreeg dit soort van versieringen nog een boost.” De traditie behoort tot het cultureel erfgoed van Frankrijk.

Met een anologe Super-8 camera legt Joeri alles vast voor zijn documentaire.

Met een anologe Super-8 camera legt Joeri alles vast voor zijn documentaire. © koen fasseur

De kat gaat het dak op.

De kat gaat het dak op. © koen fasseur

Voor de Schelse filmmaker was het meteen een geknipt onderwerp voor een volgende documentaire. “Vorige zomer mocht ik twee dagen gaan filmen in het atelier en dat heeft unieke beelden opgeleverd. We mochten onder meer op de zolder waar ze nog eeuwenoude mallen bewaren. Van katten alleen al kunnen ze wel twintig verschillende types maken.”

Link met Rupelstreek

“Wat het extra leuk maakt is dat de regio vroeger, net als de Rupelstreek, een kleistreek was met een hele nijverheid errond. Het atelier dat al sinds 1842 bestaat, is daar nog het enige restant van.”

Voor de filmmaker is het niet het eerste opmerkelijke wapenfeit. Vorig jaar liet hij zich ook opmerken met een ‘lockdownfilm’ die zich uitsluitend in zijn keuken afspeelde. Na hiermee eerder al de ‘gouden pompoen’ te hebben gewonnen in Zwitserland kreeg hij recent de publieksprijs op de gerenommeerde Dresden Schmalfilmtage. “Voor dit festival waren er meer dan 200 inzendingen waaruit 14 genomineerden werden gekozen. Om live de reacties te horen en dan de publieksprijs te krijgen, deed heel veel deugd”, glundert Joeri.  Bijzonder is ook dat hij alles vastlegt via het analoge Super-8.

Bart Roggeman

MEER OVER

CITTA

Meer nieuws uit stad en rand

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio