Het kleitablet van Gilgamesj.  

Het kleitablet van Gilgamesj.  ©  REUTERS

 

VS geven eeuwenoud kleitablet terug aan Irak

Een 3.500 jaar oud kleitablet is donderdag tijdens een ceremonie door de Verenigde Staten teruggegeven aan Irak, aan wie het historisch zeer waardevolle voorwerp toebehoort. Amerikanen stalen het tablet, dat waarschijnlijk het oudste bewijs van literatuur op aarde is, rond 1991 tijdens de Golfoorlog uit een Irakees museum.

cevtBron: Belga, Al-Jazeera, CNN, The Washington Post

Hoewel het om een klein voorwerp van 12 bij 15 centimeter gaat, heeft het kleitablet met spijkerschrifttekens immense culturele en historische waarde. De Irakese minister van Cultuur, Hassan Nazim, nam het voorwerp in ontvangst. “Voor mij betekent dit een herstel van het vertrouwen in de Irakese samenleving”, zei hij.

Op het kleitablet staat een deel van het Gilgamesj-epos beschreven in het Soemerisch. Het heldendicht van drieduizend dichtregels is een van de oudste verhalen in de menselijke geschiedenis. Het verhaal, dat dateert van circa 2.100 voor Christus, gaat over een machtige koning die op zoek is naar onsterfelijkheid. Het werd eerst mondeling overgeleverd en daarna in elf kleitabletten opgeschreven. Later werd daar nog een twaalfde kleitablet aan toegevoegd met een verhaal over de onderwereld. Het epos was een inspiratie voor Homerus’ Ilias en Odyssee, aldus directeur-generaal van de werelderfgoedorganisatie Unesco Audrey Azoulay aan The Washington Post. De Hebreeuwse bijbel vertoont ook gelijkenissen met het verhaal.

De terugkeer van het kleitablet is volgens Azoulay een “grote overwinning voor de internationale gemeenschap”.

17.000 kunstvoorwerpen

Het 3.500 jaar oude voorwerp verscheen in 2001 via een Jordaanse antiquair op de Londense kunstmarkt, waarna het via meerdere kunsthandelaren in de Verenigde Staten terechtkwam. Het tablet werd voordien als topstuk tentoongesteld in het Amerikaanse Museum of the Bible.

Het museum onderhield nauwe betrekkingen met de kunst- en ambachtsketen Hobby Lobby. Het was de eigenaar van die keten die het tablet in 2014 voor 1,67 miljoen dollar (zo’n 1,4 miljoen euro) aankocht bij het veilinghuis Christie’s. Later bleek dat de herkomstpapieren vervalst waren. De werkelijke waarde van het voorwerp kwam pas in 2019 aan het licht. CNN meldt dat het museum achter de teruggave van het tablet staat en Hobby Lobby werd een miljoenenboete voorgeschoteld.

Minister Nazim roept organisaties op om actief op zoek te blijven gaan naar de werkelijke herkomst van kunst, in een poging ontbrekende schatten uit de oudheid te herontdekken. Hobby Lobby gaf toe dat niet te hebben gedaan. Eerder dit jaar werden al 17.000 door de VS gestolen kunstvoorwerpen, waarvan er 12.000 ook afkomstig zijn van Museum of the Bible, teruggeven aan Irak.

LEES OOK: VS geven 17.000 archeologische stukken aan Irak terug

Het kleine voorwerp heeft een immense historische en culturele waarde. 

Het kleine voorwerp heeft een immense historische en culturele waarde. ©  EPA-EFE