Rita, Lore, Ria en Lutgard. 

Rita, Lore, Ria en Lutgard. ©  Joren De Weerdt

Acteurs Plankenkoorts met psychische problemen getuigen over hun grootste schrik

Theatervoorstelling met bewoners Bethanië maakt hun angsten voelbaar in zaal

Zoersel -

Centrum voor geestelijke gezondheidszorg Bethanië in Zoersel heeft een eigen theatergezelschap , Plankenkoorts, met als cast bewoners, ervaringsdeskundigen en medewerkers. Dinsdag op de première van de eerste nieuwe voorstelling na corona, gaven vijf bewoners zich bloot en bezorgden ze het publiek kippenvel door moedig over hun grootste angsten te getuigen.

Kristin Matthyssen
Ria en Lutgard. 

Ria en Lutgard. ©  Joren De Weerdt

Theatergezelschap Plankenkoorts speelde vlak voor de eerste lockdown nog een voorstelling, maar moest dan spijtig genoeg stoppen. Toch bleven ze repeteren, desnoods met mondmaskers in een hele grote zaal, of zelfs via Skype. In een regie van Anja Musters maakte Plankenkoorts nu een voorstelling rond schrik en hoop. Elk door hun eigen bril, met hun eigen kwetsbaarheid, lazen de vijf hoofdacteurs een tekst voor over hun grootste angsten, die ondersteund werden door persoonlijke jeugdfoto’s en met muziek.

Rita, Lore, Ria en Lutgard op het podium. 

Rita, Lore, Ria en Lutgard op het podium. ©  Joren De Weerdt

De onzekerheid van het coronavirus voedde bij veel mensen in onze maatschappij angstgevoelens. Personen die nooit eerder met psychiatrie in contact kwamen, raakten nu wel de weg in het leven wat kwijt, omdat plots alles anders was. De vijf vedetten van deze theatervoorstelling zijn ongetwijfeld Veerle Offeciers, Rita Jansegers, Lore Lauwers, Ria Roelen en Lutgard Saey, allemaal bewoners van psychiatrisch verzorgingstehuis De Landhuizen en beschut wonen De Sprong.

Veerle vertelde hoe ze als jonge vrouw in de jaren tachtig met een groepje van Frankrijk naar Corsica zeilde. Onderweg stak de mistral op en stroomde het water over het dek. Veerle wist nog zo veel details dat je haar doodsangsten van toen in de zaal kon voelen.

Ook de getuigenis van Rita beklijfde. “Ik ben van nature geen bange, maar toen heb ik toch schrik gevoeld”, vertelde Rita nog vrij luchtig, over de periode dat ze zich tien dagen in een bos verschool. Jaren geleden verbleef ze in PVT Wende van De Landhuizen in Zoersel. “Tot ik bij mijn vader en stiefmoeder mocht gaan wonen. Ik dacht dat ik daar vrijer ging zijn, dat het daar beter was. Maar we maakten altijd ruzie.” Rita keerde terug naar PVT Wende, maar haar plaats was al ingenomen door iemand anders. Ze vertrok toen naar een bos in de buurt nabij de Trappistenabdij van Westmalle, waar ze tien dagen bleef. “Het was bijna winter, alle blaren waren van de bomen, het voelde ijskoud. De duisternis ’s avonds maakte mij bang. Ik hoorde takjes, merels en heb veel geweend. Ik probeerde te slapen met mijn rug tegen een boom.”

Veerle en Rita. 

Veerle en Rita. ©  Joren De Weerdt

Maar Rita’ke is een ‘specialleke’, zei ze zelf. “Ik besloot terug naar de bewoonde wereld te gaan en had gelukkig nog mijn buspas. Die bracht me tot in Turnhout.” Daar belandde ze in een daklozenopvang, waar elke avond de deur van haar kamer op slot werd gedraaid. ”Zoals in een gevangenis. Ik voelde me daar niet veilig.” Uiteindelijk mocht ze opnieuw naar de Wende komen in Zoersel, waar ze nog altijd woont. “Nu kan ik het vertellen, maar ik weet nog dat ik bang was”, zei Rita tot slot, een zin die elke acteur aan het einde van zijn getuigenis herhaalde.

6.000 frank

De angsten die Lore Lauwers gevoeld had, grepen naar de keel. Geboren als jongen, afgestaan bij de geboorte door de moeder die anoniem bevallen was. In een weeshuis in Schoten uitgekozen door een adoptiegezin uit Kontich. “Ik herinner me dat ik ooit een papier vond waarop stond dat ik 6.000 frank had gekost. Dat is 150 euro.”

Veerle, Rita, Lore, Ria en Lutgard. 

Veerle, Rita, Lore, Ria en Lutgard. ©  Joren De Weerdt

Lore had zich altijd een outsider gevoeld. Als kind speelde ze met poppen, niemand die zich daar ooit een vraag over gesteld had. Ze verbleef in Duffel, Stuivenberg en Mortsel, leerde een meisje kennen, kregen na meerdere miskramen samen een kind, maar de relatie liep spaak. “Ik mis mijn moeder meer en meer, ik ben bang om alleen te zijn, ik ben bang om te sterven. Ben ik man of vrouw?”, zei Lore, die sinds 2019 in Beschut Wonen woont en zich daar thuis voelt, omdat ze daar mag zijn wie ze is. Ze beseft dat ze nog een lange weg af te leggen heeft. Maar ook Lore hoopt dat ze ooit kan zeggen: “Ik weet nog hoe het was toen ik bang was.”

Lutgard werd in haar kamer in quarantaine gezet, met de deur op slot, tijdens de eerste lockdown. Ze had verkoudsheidsverschijnselen, de kennis over het coronavirus was toen nog beperkt, bewoners en personeel in Bethanië konden nog niet getest worden. Ook nadien werd ze nog in een corona-afdeling in Wende gezet, weer met gesloten deuren. De eenzaamheid en onzekerheid wogen enorm op haar. Ze vluchtte in pijnstillers. Een zelfmoordpoging deed haar twee dagen in coma belanden. Tot overmaat van ramp kreeg ze in het ziekenhuis een ziekenhuisbacterie waardoor ze opnieuw drie weken in quarantaine moest. “Niemand treft schuld, niet het personeel, niemand. Corona was iets nieuw. We wisten niet wat ons overkwam”, getuigde Lutgard.

Geen scenarist kan deze getuigenissen bedenken. Dat maakt dit theaterstuk zo authentiek. Hopelijk gaat Anja Musters van Plankenkoorts met deze voorstelling op tour, want het is de moeite.

De zaal was muisstil. 

De zaal was muisstil. ©  Joren De Weerdt

Het coronavirus wakkerde nog meer angstgevoelens aan. 

Het coronavirus wakkerde nog meer angstgevoelens aan. ©  Joren De Weerdt

Meer nieuws uit stad en rand

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio