Roland Minnaert bij zijn iconische foto van Hugo Claus in galerie Verbeeck-Van Dijck. 

Roland Minnaert bij zijn iconische foto van Hugo Claus in galerie Verbeeck-Van Dijck. ©  FH

Roland Minnaert aan het werk voor zijn eerste fotoboek in 1970 

Roland Minnaert aan het werk voor zijn eerste fotoboek in 1970 © Roland Minnaert 

1 / 2
thumbnail: Roland Minnaert bij zijn iconische foto van Hugo Claus in galerie Verbeeck-Van Dijck. 
thumbnail: Roland Minnaert aan het werk voor zijn eerste fotoboek in 1970 

Roland Minnaert, fotograaf van de vrijheid, is terug

Antwerpen -

Als geen ander vatte Roland Minnaert de erotische vrijheid van de jaren zestig en zeventig op foto. Maar ook alles wat hem in kunst, mode en industrie prikkelde, legde de Antwerpenaar vast. Het iconische beeld van Hugo Claus in de armen van Hendrik Conscience is bijvoorbeeld van zijn hand, hoewel bijna niemand dat nog weet. Een expositie en een boek zetten dat recht.

Frank Heirman

In 1986 hield Roland Minnaert zijn laatste expositie. Met een reeks naaktfoto’s in De Groote Witte Arend nam hij toen deel aan de eerste Zomer van de Fotografie in Antwerpen. De jaren vooraf mocht hij zijn bekende serie ‘Requiem for a Love’ voorstellen in toonaangevende fotogaleries in Parijs en New York.

“Een afscheid in echte schoonheid was dat”, lacht Minnaert, die een gulzig leven leidde, vaak verhuisde en zich in diverse nieuwe richtingen stortte. Creatieve fotografie bleef altijd zijn echte passie, al moest die soms langere tijd wijken voor de filmcamera of de computer. Eigenlijk was hij wegeningenieur van opleiding, maar al tijdens zijn studies aan het Antwerpse Atheneum waar hij nog les van Aster Berkhof kreeg, geraakte hij in de ban van kunst en literatuur.

Antwerpse Ring

“Mijn laatste opdracht als burgerlijk ingenieur was de aanleg van de Antwerpse Ring en de Kennedytunnel, maar dan was ik al onderweg om fotograaf te worden”, zegt Minnaert, die indrukwekkende foto’s van de werf nam. “Ingenieurs kunnen alleen over geld, auto’s en vrouwen praten. Maar alleen dat laatste item interesseerde me, zodat ik andere milieus opzocht.”

De aanleg van de Ring in 1964.  

De aanleg van de Ring in 1964.  ©  Roland Minnaert.

Zijn pad kruiste dat van Paul Seghers, een ondernemende fotograaf en galeriehouder, die hem als assistent inschakelde. Bij hem leerde Minnaert de knepen van het vak en via de galerie vond hij toegang tot de kunstwereld. Toen de buitenissige Seghers naar Spanje vertrok om onderdelen van boortorens te verkopen, kon hij diens cliënteel overnemen.

De grote zaak in fotodecoratie die Minnaert in 1965 op de Leopoldplaats opende, betekende het begin van een voortdurend veranderend avontuur.” Veel hing af van ontmoetingen en vrienden: hij werkte in de mode, fotografeerde voor Maurice Béjart en het Fakkeltheater, voor galeries en op filmsets. Wannes Van de Velde, Karel Appel, Camiel Van Breedam, Rik Poot, Jan Decleir, Paul Snoek en vele andere bekende gezichten passeerden meermaals voor zijn lens.

Foto-atelier Minnaert op de Leopoldplaats in 1966. 

Foto-atelier Minnaert op de Leopoldplaats in 1966. ©  Roland Minnaert

Jan Decleir op de set van ‘De proefkonijnen’ van Guido Henderickx in 1979. 

Jan Decleir op de set van ‘De proefkonijnen’ van Guido Henderickx in 1979. ©  Roland Minnaert

Hugo Claus en Conscience

Zijn bekendste portret maakte Minaert in 1966 van Hugo Claus, een iconische beeld van de schrijver in de armen van Hendrik Conscience. “Walter Tilllemans regisseerde in de KNS ‘Goudland’, een bewerking van het boek van Conscience door Claus. Voor de affiche zocht hij een speciale foto. Als zottigheid stelde ik Hugo voor om op het beeld op het Conscienceplein te klauteren. In enkele minuten was dat beklonken. Nu kun je daarvoor in de bak vliegen, wegens beschadiging van erfgoed.”

Naast de vele opdrachten ontwikkelde Minnaert ook steeds meer vrij werk. Zijn favoriete onderwerp leerde hij bij zijn vriend Roland Monteyne kennen, een surrealistische kunstenaar die van zijn huis en atelier een tempel voor vrijheid, mystiek en erotiek had gemaakt. “We gingen op zoek naar de ‘femme d’ exception’, maar die bestaat alleen in de geest. Op foto’s probeerde ik daar wel een glimp van vast te leggen”, zegt Minnaert.

De Zweedse Actrice Marika Green, die meespeelde in de film ‘Emmanuelle’ bij beelden van Yves Rhayé in 1978.

De Zweedse Actrice Marika Green, die meespeelde in de film ‘Emmanuelle’ bij beelden van Yves Rhayé in 1978. ©   Roland Minnaert

Zijn erotische foto’s uit de jaren zeventig met zowel bekende als gelegenheidsmodellen kenden een behoorlijk succes en waren te zien in toonaangevende fotogaleries en albums. “Ze waren een uiting van bevrijde tijden”, blikt Minnaert terug. “De nieuwe preutsheid van vandaag heeft daar nu vragen bij, maar toen ging men zonder schuldbesef uit de kleren. Al die modellen wisten perfect wat ze deden, beslisten zelf hoe ver ze gingen en creëerden mee de uiteindelijke foto’s.”

Om den brode oriënteerde Minnaert zich naar de bedrijfswereld met macrofoto’s, audiovisuele projecties, video’s en reportages. Vanaf 1990 maakte hij zo goed als fulltime instructiefilms voor de medische en farmaceutische wereld. Officieel op pensioen maar immer bedrijvig nam Minnaert de laatste tien jaar de fotocamera weer op. Of hij ging door zijn gigantisch archief om oude opnamen met fotoshop te bewerken.

Johan Swinnen

De vraag om na 35 jaar opnieuw te exposeren kwam als een verrassing. Het initiatief ging uit van cultuurwetenschapper Johan Swinnen, die na het zien van een recente film van Minnaert zich realiseerde dat er over de fotopionier nog geen overzichtsboek bestond en dat musea hem links hadden laten liggen. Hij bracht een team van essayisten bijeen voor het boek ‘Roland Minnaert, de fotograaf van de vrijheid’ en maakte met galeriehouder Paul Verbeeck een veelzijdige selectie uit Minaaerts oeuvre. Die is tot 3 oktober te zien in Galerie Verbeeck-Van Dijck. “Het lijkt wel mijn debuut, zo zenuwachtig ben ik”, bekent Minnaert, op zijn 82ste nog vol vuur.

De Keyserlei in 1965 met de verlichte luifels van cinema Rex en Pathé.  

De Keyserlei in 1965 met de verlichte luifels van cinema Rex en Pathé.  ©   Roland Minnaert

Pianist en cafébaas Johan Coopmans in de Gard Sivik in 1968. 

Pianist en cafébaas Johan Coopmans in de Gard Sivik in 1968. ©   Roland Minnaert

www.verbeeckvandyck.be