©  EPA

4.400 atleten, 10 Belgische medailles en wat betekenen die klassen? Alles wat u moet weten over de Paralympische Spelen

Vijftien procent van de wereldbevolking heeft een beperking. Dat zijn 1,2 miljard mensen. De 4.400 strafste atleten onder hen strijden van 24 augustus tot 5 september in Tokio voor de allerhoogste sportieve bekroning op de Paralympische Spelen. Alles wat u moet weten over de vierjaarlijkse hoogmis van de gehandicaptensport.

Maarten Delvaux

Paralympics zijn geen Special Olympics

De Paralympische Spelen zijn het enige topsportequivalent van de Olympische Spelen voor sporters met een fysieke, visuele of verstandelijke handicap. Ze vinden standaard plaats op dezelfde locatie als en direct aansluitend op de Olympische Spelen. De Paralympics worden soms ten onrechte verward met de Special Olympics, die openstaan voor alle personen met een verstandelijke handicap en waar vooral het plezier-aspect van belang is. De Paralympische Spelen zijn echter alleen voor topsporters. De atleten moeten aan strenge prestatiecriteria op mondiaal niveau voldoen en zijn meestal fulltime met profsport bezig.

Meer dan 4.400 atleten, maar zonder eerste Afghaanse vrouw

Met meer dan 4.400 atleten uit 167 landen zijn de Paralympische Spelen een van de grootste sportevenementen ter wereld. Dat hadden 168 landen moeten zijn, maar door de politieke chaos in het land na de machtsovername door de taliban kan de Afghaanse delegatie – twee atleten – niet afreizen. De 23-jarige taekwondoka Zakia Khudadadi wordt dus niet de eerste vrouw die Afghanistan vertegenwoordigt op de Paralympische Spelen.

22 sporten en maar liefst 539 gouden plakken

Op de Olympische Spelen stonden 33 verschillende sporten op het programma, het paralympische broertje telt 22 sporten. De meeste paralympische sporten zijn hetzelfde als of varianten op de gekende sporten. Basketbal wordt rolstoelbasketbal, volleybal wordt zitvolleybal, op de atletiekpiste wordt gelopen op blades of geracet in rolstoelen. Boccia (een soort petanque) en goalball (een balsport voor blinden en slechtzienden) zijn de enige twee paralympische sporten die geen olympische variant hebben. In vergelijking met Rio 2016 zijn badminton en taekwondo toegevoegd aan het paralympisch programma. Op de Paralympics zijn wel een pak meer medailles te verdienen dan op de Olympische Spelen: de komende twee weken valt er in Tokio maar liefst 539 keer goud te rapen, op de Olympische Spelen was dat ‘slechts’ 339 keer.

Actiebeeld van tijdens het goalball 

Actiebeeld van tijdens het goalball ©  BELGA

Team Belgium gaat voor minstens tien medailles

Nafi Thiam, Nina Derwael en de Red Lions waren drie weken geleden de Belgische golden girls en boys. Voor paralympisch Belgisch goud wordt vanaf dinsdag vooral gekeken naar tafeltennissers Laurens Devos en Florian Van Acker (beiden paralympisch kampioen in Rio), wielrenner Ewoud Vromant (wereldkampioen op de piste), rolstoelsprinter Peter Genyn (tweevoudig paralympisch kampioen in Rio) en rolstoeltennisser Joachim Gérard (winnaar Australian Open en Wimbledon dit jaar). Vijf jaar geleden in Rio kwam de Belgische delegatie naar huis met elf medailles, in Tokio mikt Team Belgium met 32 atleten op minstens tien medailles. De Belgische atleten zullen in negen verschillende sporten actief zijn. Amazone Michèle George en goalballer Bruno Vanhove zullen dinsdag de driekleur dragen tijdens de openingsceremonie.

Team Belgium voor afreis naar Tokio 

Team Belgium voor afreis naar Tokio ©  BELGA

Iedere para-atleet strijdt in zijn eigen klasse

Dat er op de Paralympische Spelen een pak meer medailles uitgedeeld worden, heeft alles te maken met de classificaties in de gehandicaptensport. Om een eerlijke competitie te garanderen worden in de meeste sporten de atleten gegroepeerd volgens de impact van hun beperking op hun sport. Simpel gezegd: zo wordt bijvoorbeeld vermeden dat een atleet met twee bovenbeenamputaties een oneerlijke strijd moet zwemmen tegen een atleet die één voet mist. Iedere para- atleet strijdt in zijn eigen klasse om de medailles. Elke klasse krijgt een cijfer mee. Hoe hoger dat cijfer, des te minder zwaar de beperking. Een internationaal panel van specialisten bepaalt na een aantal testen in welke klasse een atleet terechtkomt. Omdat geen enkele handicap dezelfde is, is er geregeld discussie over de randgevallen en wordt er protest ingediend.

 

 ©  AP

“De schande van Sydney”

Ook atleten met een verstandelijke beperking zijn welkom op de Paralympische Spelen, maar alleen in het tafeltennis, atletiek en zwemmen. Dat heeft alles te maken met de schande van Sydney in 2000. Toen walste in Australië het Spaanse basketbalteam in de competitie voor intellectueel gehandicapten naar het goud. Achteraf bleek dat maar liefst tien van de twaalf leden van de ploeg geen mentale beperking hadden. Hoewel de vereiste was dat elk lid een IQ had lager dan zeventig, bestond het team onder anderen uit een ingenieur, een universiteitsstudent en een undercoverjournalist. Sindsdien zijn de regels en controles veel strenger geworden. Er werd ook flink geschrapt in de sporten. Alleen in het tafeltennis, atletiek en zwemmen is ondertussen wetenschappelijk bewezen dat een verstandelijke handicap een invloed heeft op de prestatie en het leerproces van de atleet. Die disciplines werden vervolgens opnieuw in het paralympisch programma opgenomen. Aymeric Parmentier (zwemmen) en Florian Van Acker (tafeltennis) zijn de Belgische paralympiërs met een mentale beperking.

Florian Van Acker 

Florian Van Acker ©  BELGA

Goud, zilver en brons voelen niet hetzelfde

De medailles op de Paralympische Spelen zien er helemaal anders uit dan die van de Olympische. Het ontwerp van de medaille heeft een traditioneel Japans waaiermotief, dat de Paralympische Spelen uitbeeldt als de bron van een nieuwe wind die de wereld verfrist. Op de voorzijde van de medaille staat ook Tokyo 2020 in braille. Bovendien maakt een reeks cirkelvormige inkepingen aan de zijkant van de medailles (één voor goud, twee voor zilver, drie voor brons) de soorten medailles gemakkelijk te onderscheiden door aanraking voor mensen met een visuele handicap.

 

 ©  BELGAIMAGE

Premie van 15.000 euro voor olympisch kampioen

De Belgische paralympische medaillewinnaars worden niet enkel beloond met eremetaal, voor hen rinkelt ook de kassa. Met dank aan het Fonds Baillet Latour, een liefdadigheidsorganisatie gelieerd aan de Belgische families die brouwerij AB InBev controleren. Paralympisch goud is goed voor 15.000 euro bruto, zilver voor 10.000 euro en brons voor 7.500 euro. Als een atleet twee of meer medailles behaalt, telt alleen de hoogste medaille voor de volle pot. De volgende medailles worden dan aan vijftig procent uitbetaald. Op de Olympische Spelen lagen de bonussen een stuk hoger. Nina Derwael kreeg van de Nationale Loterij een premie van 50.000 euro bruto voor haar turngoud. Wout van Aert streek 30.000 euro op voor zijn zilver en Matthias Casse kreeg 20.000 euro voor zijn bronzen medaille.

Alleen schoolkinderen in de tribune

Net als de Olympische Spelen vinden de Paralympics achter gesloten deuren plaats door de coronapandemie. Er wordt wel een uitzondering gemaakt voor schoolkinderen. Zij kunnen de competities bijwonen, als onderdeel van een educatief programma van de overheid. Japan wordt momenteel getroffen door de vijfde en zwaarste golf van coronabesmettingen. In het hele land worden voor het eerst meer dan 20.000 coronagevallen per dag vastgesteld. De atleten worden strikt afgeschermd van de Japanse samenleving en ondergaan dagelijks een coronatest. Voor de paralympiërs is de afwezigheid van publiek extra zuur. De Paralympische Spelen zijn zowat het enige moment in vier jaar dat zij voor grote volle stadions kunnen sporten.

 

 ©  REUTERS

Magazine op VRT, Het Nieuwsblad als enige Vlaamse krant ter plaatse

Geen publiek in de stadions, dus hoopt de organisatie om net zoals in Rio 2016 vier miljard mensen via televisie-uitzendingen te bereiken. In België zijn de uitzendrechten in handen van de VRT en de RTBF. De VRT brengt dagelijks een magazine over de Paralympische Spelen voor het laatavondjournaal, er zijn ook livestreams online. Het Nieuwsblad is de enige Vlaamse krant ter plaatse. Wij brengen online en in de krant uitvoerig verslag uit vanuit Tokio. Let the Games begin.

 

 ©  EPA

 

 ©  AFP

 

 ©  AP

 

 ©  BELGA

 

 ©  AFP

 

 ©  AP

 

 ©  AP

 

 ©  AFP

 

 ©  AP

 

 ©  AFP

 

 ©  AP

 

 ©  AP

 

 ©  AP

 

 ©  AP

 

 ©  AP

 

 ©  AFP

 

 ©  AFP

 

 ©  AFP