Wie raakt nog weg? Wat met de aanwezige Belgen? Wie is verantwoordelijk? : de huidige stand van zaken in Afghanistan

Nu de president van Afghanistan is gevlucht en de taliban een Islamitisch Emiraat hebben geïnstalleerd, blijft het land achter in chaos en onrust. Dit is de huidige stand van zaken.

Doden tijdens chaos om land te ontvluchten

Op de internationale luchthaven van de Afghaanse hoofdstad Kaboel, die door 5.000 Amerikaanse militairen wordt bewaakt, heerst er grote chaos. Duizenden mensen zijn toegestroomd, die zo snel mogelijk het land willen verlaten. In de chaos vielen vijf doden. Een ooggetuige zegt dat hij heeft gezien dat de lichamen van vijf mensen op een auto zijn geladen. Een andere getuige zei dat het niet duidelijk is of de slachtoffers zijn omgekomen door geweerschoten of tijdens een stormloop. De Amerikaanse krant Wall Street Journal heeft melding gekregen over drie doden, en schrijft dat zij werden doodgeschoten. Voorlopig hebben Amerikaanse gezaghebbers nog geen commentaar gegeven op de sterfgevallen.

(Lees verder onder de foto)

Duizenden Afghanen verzamelden op de luchthaven om het land te ontvluchten. 

Duizenden Afghanen verzamelden op de luchthaven om het land te ontvluchten. ©  AFP

Discussie over verantwoordelijkheid Joe Biden

De Amerikaanse oud-president Donald Trump vindt dat zijn opvolger Joe Biden moet opstappen wegens de snelle verovering van Afghanistan door de taliban. In een verklaring zei Trump zondag dat het tijd is dat Joe Biden in schande aftreedt voor wat hij heeft laten gebeuren. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken ontkent dat de president in de fout ging. Volgens het hoofd van de Amerikaanse diplomatie hebben de Verenigde Staten hun doelstellingen van de oorlog in Afghanistan bereikt. “Dit is niet Saigon”, zei Blinken.

LEES OOK. “Hoe je het ook draait of keert, dit is een fiasco”: heeft Joe Biden grote fouten gemaakt in Afghanistan? (+)

China en Rusland zoeken contact met nieuw regime

China zal zijn ambassadepersoneel niet evacueren uit Kaboel. “De Chinese ambassade heeft verschillende facties in Afghanistan verzocht de veiligheid van Chinese burgers, Chinese instellingen en Chinese belangen te waarborgen”, klinkt het.

De Russen gaan nog een stap verder. Hun ambassadeur in Kaboel zal dinsdag een ontmoeting hebben met de taliban. “De Russische ambassadeur Dmitri Zhirnov staat in contact met vertegenwoordigers van de taliban. Morgen zal hij hun veiligheidscoördinator ontmoeten”, zo deelde de Russische gezant Zamir Kabulov mee. Er zal onder meer gesproken worden over een externe bescherming van de Russische diplomatieke missie in Kaboel. De afgevaardigde van het Kremlin wilde nog geen uitspraak doen over een eventuele erkenning van het talibanregime in Afghanistan. “Of er al dan niet een erkenning komt, zal afhangen van de handelswijze van het nieuwe regime”, klonk het. “We zullen nauwlettend in het oog houden of het land in de nabije toekomst op verantwoorde wijze zal worden bestuurd.”

LEES OOK: Getuigenis uit Kaboel: “Politie vlucht, overal wordt gestolen en geplunderd” (+)

En in België?

De FOD Buitenlandse Zaken heeft de afgelopen 24 uur tientallen vragen gekregen van Belgen die problemen ondervinden in Afghanistan. Dat zegt de woordvoerder maandag. Het gaat om 47 vragen van Belgen ter plaatse en van nog een twintigtal familieleden. De FOD roept alle Belgen ter plaatse op om zo snel mogelijk contact op te nemen. Minister van Defensie Ludivine Dedonder (PS) liet weten dat ze een aantal vliegtuigen en militairen zal sturen voor een evacuatie vanaf de luchthaven van Kaboel.

 LEES OOK:Regering geeft groen licht: België stuurt militaire vliegtuigen naar Kaboel

Sammy Mahdi. 

Sammy Mahdi. ©  BELGA

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V) liet intussen ook weten dat Afghanen niet meer naar hun land van oorsprong zullen worden teruggestuurd. Een terugkeerstop voor Afghanistan wil hij niet inlassen, maar dat is ook niet nodig, zegt hij. “Je hebt geen algemene terugkeerstop nodig om te beseffen dat bij iedere individuele beoordeling artikel 3 EVRM (‘Niemand mag worden onderworpen aan folteringen of aan onmenselijke of vernederende behandelingen of bestraffingen, nvdr.) een gedwongen terugkeer naar Afghanistan wellicht nog lang onmogelijk zal maken”, schrijft Mahdi op Twitter. Met andere woorden: je kunt niemand terugsturen naar Afghanistan omdat hij of zij daar zeker in een onveilig land zou terechtkomen.

LEES OOK: Afghanistan na twintig jaar terug naar af

 (thv)