Noël Hespel, voorzitter-stichter van het dierenasiel SAPAD Florennes.

Noël Hespel, voorzitter-stichter van het dierenasiel SAPAD Florennes. © kristin matthyssen 

Asiel maand na overstromingen: “Fier dat we al onze dieren konden redden”

Florennes -

Bijna een maand na de watersnood in Wallonië, likt het dierenasiel SAPAD asbl in Florennes dat volledig overstroomd raakte nog altijd zijn wondes. “We zaten hier precies aan de zee in Oostende, en dat in anderhalf uur tijd”, zegt voorzitter-stichter Noël Hespel (73). Hij wil ook zijn kant van het verhaal doen, nadat zijn asiel onder vuur kwam te liggen na een bezoek van Vlaamse donateurs. “We zijn inderdaad geen luxe-manege, maar een refuge voor zwaar verwaarloosde en in beslag genomen dieren. In onze ogen heeft elk dier het recht op leven.”

Kristin Matthyssen

De sporen van de overstromingen zijn bijna een maand na de ramp nog zichtbaar in het asiel SAPAD Florennes, dat een HK-erkenningsnummer heeft en samenwerkt met politie en de Waalse tak Dierenwelzijn. In de stallen is de streep hoe hoog het water kwam nog zichtbaar op de bakstenen muur. Het is bijna niet te geloven dat de bescheiden beek La Cemenne die naast het domein van het asiel loopt, zulke kolkende rivier kon worden. “We hebben hier nog ooit overstromingen meegemaakt, maar onvergelijkbaar met die van vorige maand. In het begin zagen we het water heel langzaam stijgen. We hebben toen big bags gevuld om een dam op te werpen. Een deel van die big bags liggen er nog, voor alle zekerheid. Hier liggen wat lager gelegen kreken. Toen die gevuld raakten, ging het in anderhalf uur plots razendsnel.”

La Cemenne is vandaag een gewone beek met enige stroming, maar geen kolkende rivier zoals bijna een maand geleden. 

La Cemenne is vandaag een gewone beek met enige stroming, maar geen kolkende rivier zoals bijna een maand geleden. ©  kma

De beek die overstroomde. 

De beek die overstroomde. ©  kma

De big bags die als dam werden opgeworpen, vergeefs, liggen er nog. 

De big bags die als dam werden opgeworpen, vergeefs, liggen er nog. ©  kma

“Onder onze wei loopt ook een waterloop”, toont Noël. “Ze hebben me nog met een touw in dat water laten zakken om de grillen onder de buis die onder onze wei loopt te openen die normaal het vuil tegen houdt, maar nu door die stroming vol takken zaten, in de hoop de stallen te vrijwaren. Maar het water stond in geen tijd anderhalve meter hoog binnen.”

Een deel van het terrein naast de stallingen is nog steeds overstroomd. 

Een deel van het terrein naast de stallingen is nog steeds overstroomd. ©   kma

De dieren kunnen wel droog staan. 

De dieren kunnen wel droog staan. ©  kma

De familie Hespel belde de brandweer om te komen pompen. “Maar die hebben we niet gezien, ook de volgende dag niet. We hebben gewoon moeten wachten tot het water wegtrok. We zijn ’s nachts in de stallen blijven rondwaden, tot ons middel in het water, om de paarden kalm te houden. De varkens en hangbuikzwijnen zwommen rond. Die konden we in een remorque evacueren. We hadden net stro laten leveren. Alles ging verloren. Ik ben nog altijd heel fier dat we niet één dier zijn verloren bij de overstroming.”

Het water in de stallen kwam anderhalve meter hoog. 

Het water in de stallen kwam anderhalve meter hoog. © SAPAD 

De overstroomde stallen vlak na de watersnoodramp. 

De overstroomde stallen vlak na de watersnoodramp. ©   SAPAD

Een varken wordt in een aanhangwagen geëvacueerd.  

Een varken wordt in een aanhangwagen geëvacueerd.  ©   SAPAD

Het was in de nasleep van deze apocalyptische toestand dat vrijwilligers van de Antwerpse organisatie Natte Pootjes noodvoer kwam brengen. Ze werden getroffen door de toestand en waren geraakt door de conditie van sommige aanwezige dieren. “Ze hebben foto’s genomen en online geplaatst om ons asiel van verwaarlozing te betichten, maar gebruikten ook gedateerde foto’s van enkele jaren geleden, onder meer uit ons eigen tijdschrift dat we hen hadden meegegeven. Hierin stonden foto’s van de toestand van enkele dieren zoals ze hier destijds na een inbeslagname toekwamen, toen we een ‘voor’ en ‘na’ in ons tijdschrift hadden gezet. Dat is niet correct. Bovendien kan je onmogelijk over een dier oordelen, zonder de achtergrond te kennen.”

Noël met rechts het mager paard van de foto’s van Natte Pootjes. “Hij is al heel oud, maar hij loopt nog rond en toont nog levenslust. Moeten we hem laten inslapen omdat hij er niet mooi meer uitziet?” 

Noël met rechts het mager paard van de foto’s van Natte Pootjes. “Hij is al heel oud, maar hij loopt nog rond en toont nog levenslust. Moeten we hem laten inslapen omdat hij er niet mooi meer uitziet?” ©  kma

Spoorloper

Het mager vos paard op een van de foto’s, krijgen we bij ons bezoek ook te zien. “Het is 33 jaar. We hebben hier nog een oud paard van 28 staan. Die krijg je niet meer dik, dat is zoals een oude mens. Het nu 33-jarig paard hebben we opgevangen op vraag van de politie. Het was een spoorloper. Hij liep geregeld met andere soortgenoten over het treinspoor omdat de eigenaar niet voor hen zorgde. Twee andere paarden waren al overleden na een aanrijding met een trein. Hem hebben we gered, en hij is nu 33. Moeten we hem laten inslapen omdat hij er lelijk uitziet en mager is? Nee toch, hij toont nog levenslust en stapt nog vlot rond.”

SAPAD Florennes vangt momenteel 87 paarden op. “We beschikken hier over 17 hectaren weiland. Het klopt dat een deel van onze paarden niet buitenkomt, maar ze staan in ruime groepsboxen en hebben sociaal contact met soortgenoten. De paarden die niet buitenkomen, zijn hier als wilde paarden toegekomen en zijn niet halstermak. Ze moeten verdoofd worden voor hoefverzorging, wat wij ook doen. Maar hebben zij dan geen recht op leven? U ziet hoe hun vacht blinkt. We hebben hier inderdaad ook twee Brabantse trekpaarden staan met chronisch progressief lymfoedeem, CPL, een chronische huidaandoening van de benen van verschillende trekpaardenrassen. Maar we verzorgen die benen. Een van die Vlaamse vrijwilligers nam foto’s van de benen van ons trekpaard, maar trekpaardenliefhebbers weten dat dit een veel voorkomende ziekte is bij Brabanders. Wij laten onze dieren hier niet voor euthanaseren. Die paarden zijn echte bulldozers. Andere trekpaardenliefhebbers komen bewonderend naar onze twee trekpaarden kijken omdat ze zo groot zijn.”

Het Brabants trekpaard. 

Het Brabants trekpaard. ©  kma

Het asiel is een oude keramiekfabriek. 

Het asiel is een oude keramiekfabriek. ©  kma

De varkens werden geëvacueerd, maar liggen intussen weer op hun vertrouwde plek. 

De varkens werden geëvacueerd, maar liggen intussen weer op hun vertrouwde plek. ©  kma

Babette het zwijn. 

Babette het zwijn. ©  kma

Door enkele doorschijnende dakplaten valt zonlicht binnen. Voor de rest is het een pannendak. Het valt op dat het om atypische stallen gaat. “Klopt, dit is een vroegere keramiekfabriek. Later kwam er een varkenscoöperatie. Toen die op de fles ging, heb ik hier alles in de jaren tachtig vanuit dat faillissement kunnen kopen. Wetende dat hier met die varkenscoöperatie veel dierenleed is geweest, heb ik hier mijn levenswerk van gemaakt om zo veel mogelijk dieren te redden. Wij waren in Wallonië het eerste opvangcentrum voor paarden, ezels en vee.”

Het recht op leven voor elk dier is heilig voor Noël, die op zijn 73ste alles bestiert samen met zijn gezin. Hij gaat rond middernacht slapen en staat om half vijf ’s morgens op om aan het verzorgen van de dieren te beginnen. “We ontvangen geen subsidies maar financieren alles vanuit donaties. Hier komen enkele vrijwilligers helpen, maar het meeste doen we zelf.”

Schoonzoon Kaivin is eigenlijk nog het kwaadst van allemaal over de kritiek. “Omdat ik weet wat mijn schoonvader allemaal voor die dieren doet. Dit asiel is zijn levenswerk. Wij gaan nooit op reis en doen dit praktisch met ons vijven. Het zijn niet alleen de paarden, maar ook ezels, honden, schapen, geiten en varkens.”

Het witte paard met de vergroeide hoeven dat ook op de foto’s staat, is inmiddels ingeslapen. “Wij weten dat die hoeven kunnen choqueren, maar het dier is hier in die toestand aangekomen. Je kan zo’n vergroeide hoef niet in één keer helemaal kappen en corrigeren maar moet progressief te werk gaan. De hoefsmid heeft uiteindelijk beslist dat het beter was voor het dier om het te euthanaseren, omdat de toestand van de hoeven te ver gevorderd was. Wij hebben dat dier eerst nog een kans willen geven, want hij stapte er wel nog op rond.”

Rachid de ezel. 

Rachid de ezel. ©  kma

Het wit paard dat buiten rondsjokt. De vorige eigenaar is intussen geïnterneerd. 

Het wit paard dat buiten rondsjokt. De vorige eigenaar is intussen geïnterneerd. ©  kma

SAPAD Florennes heeft ook een scharrelezel, Rachid, die vrij over het domein rondloopt en soms zelfs binnen in huis bij de familie durft gaan. En nog een ouder, wit paard dat ook vrij in en uit de stallen en op het erf mag rondlopen. Als je hem zo ziet op eerste oogopslag, staat hij wat wankel. Tot je zijn levensverhaal hoort. “Hij is al oud en komt van een man die intussen geïnterneerd is in een psychiatrische instelling. Het was iemand met lange haren die over de straat liep terwijl zijn paarden hem gewoon volgden. Als er eentje omviel op straat, vilde hij die dieren daar gewoon voor het vlees. En viel er geen vanzelf dood, dan had hij thuis een katrol om paarden op te takelen om te slachten. Hij liet ze ook onderling kweken, zodat het op de duur inteelt was. Dát is het verhaal achter dit paard.”

Noël bij de ezels in de wei. 

Noël bij de ezels in de wei. ©  kma

Af en toe worden er ook dieren geadopteerd. “Die ezel die op de gedateerde foto te zien is bijvoorbeeld, werd in juni geadopteerd.”

Kaivin geeft de ezels nog wat eten uit een zak van Vlaamse donateurs op de wei. “Het zijn bonbons voor hen, want er staat genoeg gras op de wei.” 

Kaivin geeft de ezels nog wat eten uit een zak van Vlaamse donateurs op de wei. “Het zijn bonbons voor hen, want er staat genoeg gras op de wei.” ©  kma

Bij de ezels staat ook één paard, Nina, die bevriend is met ezel Mario. 

Bij de ezels staat ook één paard, Nina, die bevriend is met ezel Mario. ©  kma

Kaivin gaat mee naar de kudde met tien ezels, een koe en een paard die in het weiland staat. Hij neemt een zak dierenvoer van Aveve mee, dus het zal wel om een Vlaamse gift gaan. Ook dierenarts Joshua, bekend van vtm, deed al een grote donatie. “Daar zijn wij allemaal heel blij mee. Nu zijn we nog vooral op zoek naar sponsoring voor een nieuwe mestopslag die we moeten laten bouwen en voor de boxen die we gaan hermaken”, zegt Noël.

Koe Margueritte, die als kalf vertrappeld werd door de kudde en zo in de opvang terecht kwam. 

Koe Margueritte, die als kalf vertrappeld werd door de kudde en zo in de opvang terecht kwam. ©  kma

Op de wei ontmoeten we paard Nina en ezel Mario. Terwijl op het terrein vlakbij de stallen nog “vijvers” van de overstroming zichtbaar zijn, is de wei helemaal droog. “Onze ezels die hier stonden, hadden geen last van het water”, zegt Noël, die elke morgend met de hand een volle aanhangwagen gras komt maaien op een van de weiden voor de dieren die binnen staan. “Het is eigenlijk een werk van Benedictus, daarom doet de kritiek zo veel pijn. Kijk: we hebben hier onze melkkoe Margueritte, die we als kalf gered hebben nadat ze vertrappeld werd door de kudde. Ze kon niet meer op haar pootjes staan. Intussen is ze waarschijnlijk een van de dikste melkkoeien van België.”

Als we de ezelwei verlaten, komen we op een paardenwei. “Dit is Lampion, we hebben haar oog operatief laten verwijderen omdat ze een tumor had. We hadden haar net zo goed kunnen laten inslapen, maar dat doen wij niet. Sheyenne onze pinto ziet er misschien wat magerder uit, maar ze is al oud.”

De paarden op de wei. De schimmel links is Lampion, de pinto in het midden Sheyenne en rechts staat Jenny. 

De paarden op de wei. De schimmel links is Lampion, de pinto in het midden Sheyenne en rechts staat Jenny. ©  kma

Jenny. 

Jenny. ©  kma

Jenny toen ze gered werd. 

Jenny toen ze gered werd. ©  rr

Jenny toen ze gered werd. 

Jenny toen ze gered werd. ©  rr

Jenny moest opnieuw op haar benen leren staan. 

Jenny moest opnieuw op haar benen leren staan. ©  rr

Het beste voorbeeld dat Noël echt elk beest probeert te redden is de schimmelmerrie Jenny. Ze werd met de hulp van de brandweer meer dood dan levend uit een loods gehaald. Het dier kon niet meer op haar benen staan. Noël heeft haar in een soort harnas dat vastgemaakt was aan zijn tractor opgetakeld en zo gerevalideerd zodat ze opnieuw leerde stappen. “Wist je dat wij ooit een varken van 450 kilo hadden, waar de boeren uit de omgeving naar kwamen kijken omdat ze zoiets nog nooit gezien hadden? Zien onze dieren er ongelukkig uit? Deze harde woorden in het midden van de grootste catastrofe die wij ooit meemaakten, hebben ons diep gekwetst.”

De lotgevallen van SAPAD Florennes zijn te volgen op hun facebookpagina
Meer nieuws uit stad en rand

MEER OVER

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio