Een aantal experten, onder wie o.m. conservator Guido Creemers van het Gallo-Romeins Museum, rijksarchivaris Rombout Nijssen en onderzoekster Else Hartoch, bij een deel van de nieuw verworven archeologische stukken.   

Een aantal experten, onder wie o.m. conservator Guido Creemers van het Gallo-Romeins Museum, rijksarchivaris Rombout Nijssen en onderzoekster Else Hartoch, bij een deel van de nieuw verworven archeologische stukken.   © Boumediene Belbachir

Gallo-Romeins Museum verwerft deel van Broechems Merovingisch grafveld

Broechem, Tongerlo -

Het Gallo-Romeins Museum in Tongeren heeft een deel van de archeologische vondsten kunnen verwerven van het Merovingisch grafveld dat tussen 2001 en 2010 in Broechem werd opgegraven. De stukken zijn zo waardevol dat ze op de Vlaamse Topstukkenlijst staan en ons land niet meer zomaar mogen verlaten. Een van de Broechemse grondeigenaars verkocht zijn vondsten voor 26.000 euro.

Kristin Matthyssen

Het gaat om vondsten uit de opgraving van een Merovingisch grafveld in een zevental achtertuinen aan de Nierlenderstraat in Broechem. In de 513 graven vond het Vlaams Instituut voor het Onroerend Erfgoed tussen 2001 en 2010 meer dan 2.000 artefacten zoals sieraden, gouden en zilveren mantelspelden en gespen, munten, wapens, glas en aardewerk. De 170 voorwerpen worden nu tentoongesteld in het Gallo-Romeins Museum in Tongeren.

Links de ronde mantelspeld die steentjes uit Sri Lanka bevat. 

Links de ronde mantelspeld die steentjes uit Sri Lanka bevat. ©   VIOE

Onderzoek van de grafgiften uit Broechem toont aan dat deze uithoek van het Noord-Frankische rijk bewoond werd door boerenvolk van wel erg diverse afkomst en met gemengde culturele gebruiken. De aanwezigheid van enkele exotische voorwerpen bewijst dat deze eenvoudige landbouwgemeenschap toch deel uitmaakte van internationale handelsnetwerken.

Het fietspad naast het maïsveld, waar zo’n tien jaar geleden het Merovingisch grafveld werd blootgelegd. 

Het fietspad naast het maïsveld, waar zo’n tien jaar geleden het Merovingisch grafveld werd blootgelegd. ©  kristin matthyssen

Absoluut topstuk is een mooie Merovingische ronde mantelspeld, in het vakjargon een gouden schijffibula, met inlegwerk van rode granaatstenen uit Sri Lanka. Met erbovenop verfijnd zilveren filigraan. Een topstuk. De mantelspeld was tot deze maand nog te zien op een Clovis-expo in het Waalse Mariemont.

Samen met die fibula kwamen nog 169 andere Merovingische grafvondsten uit Broechem naar Tongeren. Broechem lag in de Romeinse tijd in het bestuursgebied Civitas Tungrorum, waarvan Tongeren de hoofdstad was. “Aangezien Antwerpen geen archeologisch museum op niveau heeft, is het goed dat een deel van die vondsten nu naar Tongeren komt”, zegt Rica Annaert van het Agentschap Onroerend Erfgoed, die de opgraving leidde, in het Belang van Limburg.

De opgravingen begonnen toen een eigenaar bij het graven van een waterput uitkwam bij twee oude potjes. Eén van die tuineigenaars heeft nu zijn deel voor 26.000 euro verkocht aan Tongeren. De andere vondsten zijn nog altijd eigendom van zijn buren, maar worden wel beheerd door Vlaanderen.

De Broechemse vondsten werden als eerste op de Vlaamse Topstukkenlijst gezet, wat betekent dat ze van uitzonderlijk cultureel belang zijn en niet zomaar meer aan een buitenlandse verzamelaar verkocht mogen worden. Ze worden als zeldzaam en onmisbaar beschouwd en mogen Vlaanderen niet zonder toestemming verlaten.

De Nierlenderstraat in Broechem is een onopvallende buurt vlakbij Emblem, die wat hoger ligt en afwatert. De opgravingen gebeurden destijds discreet, zonder veel tamtam, om zeker geen schattenjagers te lokken. De terreinen waar de opgravingen gebeuren waren immers toegankelijk via het Safi-spoorfietspad.

De Nierlenderstraat in Broechem. In de achtertuinen werden Vlaamse topvondsten uit de vroege Middeleeuwen gedaan. 

De Nierlenderstraat in Broechem. In de achtertuinen werden Vlaamse topvondsten uit de vroege Middeleeuwen gedaan. ©  kristin matthyssen

Ieders vrije keuze

De man die bij het graven van een waterput op de twee potjes uitkwam, is enkele maanden geleden overleden. “Hij had interesse in archeologie en heeft de reflex gehad om de juiste diensten te verwittigen”, vertelt een andere buur. “Zijn dochter en zoon wonen hier ook in de straat. We hadden allemaal de vrije keuze om te laten graven.”

De eigenaar van de grond is automatisch eigenaar van de vondst. Een andere buurvrouw liet niet graven. “Ze hebben die juwelen en voorwerpen destijds bij de doden in het graf gelegd. Ik vond dat ik dat niet mocht verstoren, maar dat is ieders vrije keuze”, zegt ze.

Of ze geen spijt heeft nu ze hoort dat iemand 26.000 euro ontving? “Nee, die archeologen zullen zelf ook wel het meest interessante gebied afgebakend hebben, al mag je zeker zijn dat hier nog zaken liggen.” Sommige buren dachten aanvankelijk dat alles er vroeger gestort was, omdat de wijk Nierlender vroeger een stortplaats was. Maar het Merovingisch grafveld was origineel.

Meer nieuws uit stad en rand

citta

Mobiliteit - Stad & rand

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio