De risico’s van PFOS-vervuiling waren in september 2017 al bekend bij de Vlaamse regering van toenmalig minister-president Geert Bourgeois (rechts). 

De risico’s van PFOS-vervuiling waren in september 2017 al bekend bij de Vlaamse regering van toenmalig minister-president Geert Bourgeois (rechts). ©  Marc Herremans, Belga

Mail aan politici bewijst: risico’s van PFOS waren in september 2017 al bekend bij Vlaamse regering

A l in september 2017 was duidelijk dat er PFOS-­gezondheidsrisico’s waren in Zwijn­drecht. Niet alleen bij Lantis en OVAM, maar ook bij de bevoegde politici in de Vlaamse regering en het Antwerpse stadsbestuur. Dat blijkt uit mailverkeer tussen beide partijen, melden VRT NWS en De Tijd donderdag. Toch bleef de geplande communicatie aan de inwoners uit.

jvhBron: VRT NWS, De Tijd, Belga

Na de doorstart van het Oosterweelproject deed Lantis (toen: BAM) in 2017 een eigen bodemonderzoek, waaruit de zware verontreiniging duidelijk werd. Op 18 september stuurde BAM-voorzitter David Van Herreweghe (Open VLD) dan ook een mail aan het politiek stuurcomité, waarin de bevoegde ministers van de toenmalige Vlaamse regering-Bourgeois en de stad Antwerpen zaten. Daarin had Van Herreweghe het al over “vermoedens van gezondheidsrisico’s voor de inwoners van Zwijndrecht”, en adviseerde hij om daarover te communiceren.

LEES OOK. Het rapport dat vier jaar geleden al waarschuwde voor groenten uit PFOS-grond, maar in de schuif verdween

Na een bijkomend onderzoek concludeerde de Vlaamse afvalstoffenmaatschappij OVAM op 27 september echter “dat er met de vandaag gekende gegevens geen enkel risico kan zijn voor de mens”. Van Herreweghe meldde dan ook aan het stuurcomité dat “de gemeten waarden op de site van 3M en in de onmiddellijke omgeving zijn tientallen keren lager dan de vandaag gehanteerde minimumdrempel voor de mens”.

Geen communicatie

Er werd wel een bijkomende studie besteld bij toxicoloog Jan Tytgat (KU Leuven). Daarin werd ronduit bevestigd dat PFOS voor problemen zorgde voor de volksgezondheid en de voedselketen. “We adviseren geen groenten te eten uit tuinen die zich bevinden in een zone waar grond en/of grondwater vervuild zijn (boven de norm)”, staat te lezen in het rapport van 6 oktober 2017. Tytgat voegde toe dat het ook af te raden is om kinderen te “laten spelen in een zone waar de grond vervuild is of kinderen te laten spelen in een zandbak in een zone waar de grond vervuild is”.

Ondanks die info ging de geplande communicatie van OVAM aan de inwoners van Zwijndrecht niet door. In de regering-Bourgeois is naar verluidt wel de vraag gesteld wanneer werk zou worden gemaakt van infoavonden voor de bewoners , maar uiteindelijk viel het stil. OVAM zou gemeld hebben dat op te nemen in het beschrijvend bodemonderzoek bij 3M. De woordvoerder van OVAM, Jan Verheyen, zegt dat “afgezien is van de communicatie, omdat de toenmalige normen niet waren overschreden”.

Bewijs

In concreto gaat het om de volgende politici: minister-president Geert Bourgeois (N-VA), de viceminister-presidenten Hilde Crevits (CD&V), Liesbeth Homans (N-VA) en Bart Tommelein (Open VLD), minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA), minister van Milieu Joke Schauvliege (CD&V), en minister van Begroting Annemie Turtelboom (Open VLD), en de Antwerpse burgemeester Bart De Wever (N-VA), mobiliteitsschepen Koen Kennis (N-VA) en havenschepen Marc Van Peel (CD&V).

Eerdere onthullingen bewezen al dat Lantis op de hoogte was. Huidig Lantis-CEO Luc Hellemans benadrukte deze week al meermaals dat de Vlaamse regering op de hoogte was, en dat er altijd “volledig transparant” gecommuniceerd was. Maar deze mail bewijst dat ook de bewuste politici kennis hadden van het probleem.

MEER OVER PFOS-vervuiling