Het project Koninklijke Kempen werd voorgesteld in de Kapel van het Kempisch Domein in Geel.  

Het project Koninklijke Kempen werd voorgesteld in de Kapel van het Kempisch Domein in Geel.  © Marc Peeters

Samen op zoek naar Koninklijke Kempen

Geel, Retie, Mol, Dessel -

Het Regionaal Landschap Kleine en Grote Nete en de erfgoeddienst Stuifzand gaan op zoek naar het koninklijke verleden van de Kempen. Europa vindt het project waardevol genoeg om er subsidies voor op tafel te leggen. “Rond dit thema heb ik al dingen ontdekt waar ik nog nooit van gehoord had”, zegt gedeputeerde Kathleen Helsen (CD&V).

Marc Peeters

Alles begint bij koning Leopold I. Die kocht vanaf het midden van de 19de eeuw systematisch gronden op in Geel, Mol, Dessel en Retie. Alles samen praten we over ruim vierduizend hectare. De Belgische Kroon gebruikte het gebied voor bosbouw, landbouw of turfwinning. De gronden werden ook gebruikt als jachtgebied en de koning probeerde er wit zand te winnen. Een groot deel bleef koninklijk domein tot na de Tweede Wereldoorlog. Toen werden de gronden verkaveld.

In een oud kadasterboek staat het gebied beschreven.

In een oud kadasterboek staat het gebied beschreven. © Marc Peeters

Een aanzienlijk deel kwam in handen van de bouwmaatschappij Kleine Landeigendom. Er verschenen onder meer modelboerderijen voor melkveehouderij. Een ander deel van het gebied werd gebruikt voor de uitbouw van ‘den Atoom’ in Mol met een modernistische woonwijk. Nog een duidelijke verwijzing naar de koninklijke aanwezigheid in de Kempen, is het provinciaal domein Prinsenpark in Retie.

Afrika

De geschiedenis van de koninklijke domeinen en wat er nadien allemaal met de gronden gebeurde, wil men nu in kaart brengen. “Als we historisch denken aan koninklijke ontginningen komen we soms snel in Afrika terecht en in periodes waar we liever over zwijgen, maar dichterbij huis kan dit zeer boeiend zijn”, meent gedeputeerde Jan De Haes (N-VA).

Prinses Lilian op een kasseiweg te Retie met een jonge plaatselijke inwoner.  

Prinses Lilian op een kasseiweg te Retie met een jonge plaatselijke inwoner.  ©  Collectie Prinsenpark

Dat is ook de mening van Walter Raeymaekers, voorzitter van de Heemkring Zeven Neten uit Retie. Die ontdekte onlangs bij toeval in een boerderij het originele logboek van het Koninklijk Domein met bijhorende kaarten. “We weten dat Leopold I in 1854 in de Kempen is geweest om zijn gronden te bezoeken. Dat kon natuurlijk allemaal niet op één dag en de koning is dan blijven slapen bij de notaris in Retie die de dossiers opvolgde.”

Website

De initiatiefnemers zijn op zoek naar nog veel meer weetjes, beelden en anekdotes over de Koninklijke Kempen. Er zou een boek komen met daarin onder meer verhalen, oude kaarten en sprekende foto’s van vroeger en nu. Maar daar blijft het niet bij. Er wordt ook een wandel- en fietsaanbod uitgewerkt dat de vier betrokken gemeenten aandoet.

Volgend jaar moeten er belevingsmomenten komen zodat veel meer mensen het gebied en de verhalen die eraan verbonden zijn, kunnen ontdekken. Verder wordt er aan gedacht om bijvoorbeeld koninklijke plattelandsfeesten te organiseren. Sinds kort is ook de website online.

Meer nieuws uit de Kempen

DOEN! in de Kempen

Mobiliteit in de Kempen

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio