©  DBA

Erika Vlieghe kritisch over beleid: “Vaak gevoel dat volksgezondheid te weinig werd verdedigd”

“Ik heb nooit een duidelijk mandaat gekregen”, zegt infectiologe Erika Vlieghe. De voormalige voorzitter van de GEES beantwoordde vrijdag vragen van parlementsleden in de bijzondere coronacommissie in de Kamer. Vlieghe uitte duidelijk kritiek op de Belgische aanpak van het virus. “De spreiding van bevoegdheden, het aantal ministers, de spanningen en eindeloze discussies tussen machtsniveaus zijn een ‘killing factor’ geweest tijdens epidemie.”

Net zoals bij de eerste golf, waren de reacties in de aanloop naar de tweede golf reactief. “Er was geen groter plan en het was ook niet duidelijk wie de kapitein van het schip was”, aldus Vlieghe. “Enkel de ziekenhuizen konden de nodige flexibiliteit aan de dag leggen omdat ze noodplannen hadden klaarliggen. Als je generieke voorbereidingen klaar hebt, geraak je al heel ver.”

Daarnaast waren er volgens de professor nog verschillende struikelblokken. Zo is er een probleem met de structuur van het beleid, waardoor de bevoegdheden versnipperd zijn. Vlieghe verwijst onder meer naar de acht ministers van gezondheid. “Ondanks de goodwill”, is dat “in het beste geval een vertragende factor, maar in het slechtste geval is dat een killing factor”, aldus de infectiologe. Ze wil niet met de verwijtende vinger naar een bepaald niveau wijzen. Vanuit de regio’s en op federaal niveau probeerde iedereen zijn steentje bij te dragen, maar iedereen verwees naar elkaar. Efficiëntie was er niet. “Het was net de processie van Echternach.”

Volgens Vlieghe waren de moeilijkheden tijdens de eerste golf eerder te wijten aan de besluitvorming dan aan de onwil van wie er aan tafel zat. “Al die verschillende organen. Niemand was blij met die verspreiding.”

LEES OOK:Eindelijk een strategie, maar nog veel vragen: “Vaccin is niet voor luxegebruik”

Urgentie

Vlieghe zei dat ze geschokt was door sommige uitspraken die gedaan werden. “De minister (Maggie De Block, nvdr.) zei op tv ‘we zijn er klaar voor’, maar dat was niet waar. Ik begreep niet waarom ze dit zei.”

Daarnaast merkte Vlieghe ook op dat een gevoel van urgentie bij politici ontbrak. De herschikking van het adviesorgaan Celeval deed daar geen goed aan. Bedoeling was om het orgaan maatschappelijk open te trekken. De taak van de experts was om ons land te leren leven met het virus. “Maar de situatie was nog te explosief”, klinkt het. Na de herschikking zaten er volgens Vlieghe te weinig biomedische experten in het orgaan. De experten hadden geen ervaring met een epidemie. Zij minimaliseerden de cijfers.

“Daardoor kon Celeval 2 geen krachtig, epidemiologisch advies geven”, stelt ze. “Bovendien was er bij de politici weinig animo om strenge maatregelen te nemen.” Wie daarvoor pleitte, werd weggezet als paniekzaaiers, aldus de professor.

“Ik heb vaak het gevoel gehad dat de volksgezondheid te weinig werd verdedigd, tegenover de vele verdedigers van de economie.”

Volgende golf

De infectiologe vraagt zich ook af of ons land bij een volgende golf bereid zal zijn om snel maatregelen te nemen en snel te schakelen. Volgens haar is er opnieuw geen solide plan. Er moeten volgens haar permanent mensen bezig zijn met corona, “zoals het leger ook altijd klaarstaat voor een oorlog”. Er moet een strategische stock van medische hulpmiddelen en medicatie zijn en er moet een generiek plan klaarliggen om bijvoorbeeld triagecentra en contract tracing op te schalen als dat opnieuw nodig is.

Ze pleitte ook voor transparantie en het publiceren van heel wat rapporten. “Dat draagt bij aan de kwaliteit van de adviezen.”

(blg, sgg)

MEER OVER Coronavirus