Vaccinatiestrategie van België: dit is er beslist

De acht ministers van Volksgezondheid zaten donderdagvoormiddag samen om de concrete vaccinatiestrategie voor ons land verder uit te tekenen. Premier Alexander De Croo (Open VLD) liet woensdag al weten dat we vanaf 5 januari 2021 zouden kunnen beginnen vaccineren. Maar wie komt als eerste aan bod? Een overzicht.

Als er eind december een goedkeuring komt van het EMA, het Europees geneesmiddelenagentschap, kunnen we begin januari starten met vaccineren. Dat de woon-zorgcentra, ziekenhuizen en ander zorgpersoneel als eerste aan bod zouden komen, was al zo goed als zeker. Maar nu hebben de ministers ook een verdere planning vrijgegeven. Al kunnen er nog geen precieze tijdstippen aan gekoppeld worden. “Dat hangt af van de beschikbaarheid van de vaccins”, zei coronacommissaris Pedro Facon tijdens de persconferentie. “Er zijn ook nog een aantal onzekerheiden over welke vaccins het best werken voor bepaalde doelgroepen. We hebben momenteel een rangschikking, maar we zullen flexibel moeten zijn op basis van effectieve leveringen en de kenmerken van de vaccins.”

Eén ding is wel al zeker: de meerderheid van de bevolking vaccineren voor de zomer, zal niet lukken. Als alles volgens plan loopt, zou ons land 4 miljoen Belgen vaccineren tegen volgende zomer moeten kunnen vaccineren. Dat had Vlaams minister van Volksgezondheid Wouter Beke (CD&V) woensdag al gezegd in het Vlaams Parlement en op de persconferentie donderdag werd - zonder in te gaan op specifieke aantallen - nog eens herhaald dat meerderheid van de bevolking nog niet ingeënt zal zijn.

De Interministeriële Conferentie Volksgezondheid maakte wel duidelijk dat er in ons land zal gewerkt worden met fases die bepalen wie wanneer gevaccineerd wordt.

FASE 1A

Er zal in januari gestart worden met de bewoners en personeel in woon-zorgcentra voor ouderen, gevolgd door collectieve zorginstellingen, met inbegrip van de vrijwilligers. Daarna is het de beurt aan de zorgprofessionals in de ziekenhuizen en zorgprofessionals die in de eerste lijn (huisartsen, apothekers,...) werken. Binnen deze categorie vallen ook alle personen die een hoog risico op besmetting lopen door nauw contact met Covid-19-patiënten in het kader van hun beroepsactiviteit.

Ook andere medewerkers in ziekenhuizen en gezondheidsdiensten met inbegrip van structuren die investeren in preventie (bijvoorbeeld vaccinatie- en kankerscreening centra, Kind & Gezin en Office de la Naissance et de l’Enfance (ONE)) vallen binnen deze fase.

FASE 1B

In fase 1B wordt er eerst gekeken naar personen van 65 jaar en ouder. Het is mogelijk dat er geen verder onderscheid gemaakt wordt op basis van leeftijd, maar er kan ook gewerkt worden met aflopende leeftijdscategorien. Dat zal beslist worden op basis van de beschikbaarheid van de vaccins.

Daarna krijgen ook personen van 45-65 jaar met specifieke comorbiditeiten (twee of meerdere aandoeningen) een vaccin. Het gaat dan om mensen met: obesitas (BMI ≥ 30), diabetes, hypertensie, cardiovasculaire ziektes, chronische long-, nier- en leverziekten en hematologische maligniteiten tot 5 jaar na de diagnose en alle recente solide kankers (of recente kankerbehandelingen) een vaccin. De lijst van comorbiditeiten is nog niet definitief afgesloten. Er zal gekeken worden of uitbreiding nodig is als er bijkomende wetenschappelijke inzichten zijn.

Ook personen die een essentiële maatschappelijke en/of economische functies uitoefenen, volgens criteria die verder zullen bepaald worden, krijgen een vaccin in fase 1B.

FASE 2B

In fase 2B wordt er verder gekeken naar andere risicopatiënten en daarna naar de rest van de volwassen bevolking. Of er binnen die laatste groep gewerkt zal worden met aflopende leeftijdscategorieën is nog niet zeker. Dat zal bepaald worden op basis van nieuwe wetenschappelijke inzichten.

Een schematische weergave van de fases binnen de vaccinatiestrategie van de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid.  

Hoe zit het ondertussen met de vaccins?

Ons land heeft voorlopig ingetekend op vijf verschillende vaccins:

  • AstraZeneca: 7,5 miljoen vaccins
  • Johnson & Johnson: 5 miljoen vaccins
  • Pfizer - BioNtech: 5 miljoen vaccins
  • Curevac: 2,9 miljoen vaccins
  • Moderna: 2 miljoen vaccins

Er wordt verwacht dat in januari 2021 de eerste vaccins beschikbaar zullen zijn. Er zal dan ook onmiddellijk gestart worden met de vaccinatie. Het eerste vaccin dat in ons land zal gebruikt worden is dat van Pfizer. Daarvan zullen 600.000 dosissen geleverd worden. Belangrijk om mee te geven: voor het vaccin van Pfizer zijn twee dosissen per persoon nodig.

 (sgg)