©  Frederik Beyens

Vaccinoloog Pierre Van Damme: “Alle drie de vaccins zijn even goed”

Professor Pierre Van Damme (UAntwerpen) heeft in ‘De Afspraak’ gezegd dat hij geen onderscheid maakt tussen de drie vaccins die nu in de laatste rechte lijn zitten.

“Welk vaccin zou u willen?” Op die vraag antwoordde hij: “Ik maak geen verschil: ze zijn alle drie vergelijkbaar en het resultaat van een proces dat volgens de regels van de kunst is gebeurd.”

“Kijk, we hebben nu al testresultaten van bijzonder grote groepen mensen”, sprak Van Damme. “Bij een ‘normaal’ medicijn komt iets op de markt na test bij 3.000 mensen. Hier spreken we, per vaccin over 20.000, 30.000 mensen die het toegediend krijgen. Je krijgt dus heel veel data over de veiligheid en doeltreffendheid van het middel.”

Pfizer of Moderna?

Welke vaccins moeten we dan eigenlijk aankopen? Moet dat moeilijk te stockeren vaccin van Pfizer dan wel? “Ik denk dat we niet te kieskeurig mogen zijn: we zullen moeten kijken wat we op wel moment kunnen krijgen. De EU heeft al afspraken met vijf bedrijven: dat garandeert dat we hier in België wel wat pakketjes vaccins zullen krijgen. We onderhandelen nu ook met Moderna, dat zou het totaal al op zes bedrijven brengen. Bovendien wordt het Moderna-vaccin ook op -20 graden bewaard. De Pfizerfabriek ligt in België en is een tijdje houdbaar op 2 tot 8 graden: je hoeft - als je begint met vaccineren - niet massaal stockeren.”

Het valt op: polio is een verplicht vaccin, het coronavirus - dat zo’n grote impact heeft - gaan we niet verplichten. Waarom? “Wel, heel zware mazelen, dat kan ook heel wat scholen lamleggen en daarvoor is het vaccin ook niet verplicht. Bij polio is dat historisch gegroeid; alle andere vaccins bieden we aan met sterke aanbeveling en dat lukt. We hebben een goeie vaccinatiegraad in ons land, zeker onder schoolgaande kinderen. We hebben in de Hoge Gezondheidsraad al discussies gehad over die verplichting voor polio, maar welk signaal geef je als je’t niet verplicht maakt?”

Italiaan of Zweed?

“Als ik met mijn Europese collega-virologen spreek, dan zegt de Italiaan: Als we het niet verplichten, dan zal het niet gebeuren. In Zweden is het net omgekeerd: Als we het verplichten wordt iedereen achterdochtig. Wij zitten daartussen. Uit onze nieuwe peiling blijkt nu dat 82 procent zegt dat hij zeker of waarschijnlijk het vaccin zal nemen. Dat toont aan dat er nu ruimte is om alles goed uit te leggen aan de mensen. Wat we weten, moeten we zeggen, wat we niet weten ook.”

Hoe kunnen we weten dat dit op de heel lange termijn niet schadelijk is? “We zijn vertrokken van bestaande constructies: vaccins die al hun nut bewezen hebben. Aan mensen die denken dat we te snel gegaan zijn, zeg ik: we kunnen dankzij die technologie ook sneller schakelen. En ook ethische commissies en agentschappen laten nu alles vallen om deze dossiers te bekijken: ook daar win je wéken mee.”

Senioren of jongeren?

Vraag blijft: wie vaccineren we eerst? “Er bestaan lijsten, van de Wereldgezondheidsorganisatie, van het Europese ECDC, van de Hoge Gezondheidsraad in ons land… Dat komt grotendeels overeen op basis van de kennis die we nu hebben. Ten eerste zullen we onze gezondheidswerkers moeten inenten: zij lopen een hoog risico. Daarna is het aan de essentiële beroepen: politie, brandweer… Zij die onze samenleving rechthouden.”

“En dan kom je voor een keuze te staan. Kies je voor 65-plussers, of voor de 20- a 40-jarigen? Dat hangt af van hoeveel dosissen we hebben en de werkzaamheid bij de oudere bevolking. Als het vaccin goed werkt bij senioren, dan zou je daarvoor kunnen kiezen: minder mensen komen in het ziekenhuis terecht, er zijn minder overlijdens en er komt weer meer ruimte voor andere zorg. In het andere geval kies je meer voor persoonlijke bescherming en zal het langer duren voor we een groepsimmuniteit bereikt hebben. Het zal aan de biostatistici zijn om ook daar modellen over te bouwen zodat we weten wat we het beste kiezen.”