Hoger minimumpensioen, rijbewijs met punten en “een menselijk migratiebeleid”: dit staat in het regeerakkoord

Formateurs Paul Magnette (PS) en Alexander De Croo (Open Vld) hebben hun eindverslag aan de koning overhandigd. Bij alle partijen kunnen de leden zich intussen inschrijven voor de ledencongressen, fysiek en digitaal, vanavond. Toch is er al veel bekend over de inhoud en kregen wij ook al het akkoord te zien. Bekijk hieronder het volledige akkoord dat de Vivaldi-partijen bereikten en ook een overzicht van wat er instaat.

(Lees verder onder het akkoord)

De nieuwe federale regering zal de komende legislatuur 3,3 miljard euro investeren in nieuw beleid. Daarvan is 2,3 miljard euro geprogrammeerd voor nieuw sociaal beleid en 1 miljard euro voor Veiligheid, Justitie en Defensie. Er is ook sprake van 1 miljard euro voor nieuwe investeringen. Die gaan voornamelijk naar de digitalisering van de overheid, vooral bij Justitie en Veiligheid, en naar het spoor. Maar wat kunnen we inhoudelijk verwachten?

Corona

Een eerste deel van het regeerakkoord wordt volledig gewijd aan het vervolg van de coronacrisis. Hoe wil de nieuwe regering die crisis in handen nemen? In de eerste plaats door zich goed te laten bijstaan door experten. Die zullen zich verenigen in het multidisciplinair orgaan Celeval, dat ook nu al de adviezen voor de Nationale Veiligheidsraad formuleert.

Daarnaast wordt er ook een regeringscommissaris aangesteld, de “coronacommissaris”. Die persoon - er worden nog geen namen genoemd - moet het coronabeleid van de federale overheid afstemmen op dat van de deelstaten. Ook op het Europese niveau wordt gerekend voor het verdere verloop van de crisis: de Europese Commissie blijft verantwoordelijk voor de onderhandelingen met vaccinproducenten.

Economische relance na corona

De nieuwe regering wil bestaande steunmaatregelen, aan al wie financieel te lijden had onder deze crisis, afbouwen en vervangen door een sociaal-economisch relanceplan, dat in samenwerking en overleg met de deelstaten wordt opgemaakt. De regering zal geplande investeringen zo snel mogelijk proberen uit te voeren, en maakt ook ruimte voor nieuwe investeringen.

Met het oog op het stimuleren van productieve private investeringen, zal de verhoogde investeringsaftrek worden verlengd met twee jaar. De regering onderzoekt eveneens hoe de activering van het spaargeld in duurzame ecologische projecten, met een hoger rendement dan de spaarrekeningen, kan worden aangemoedigd.

In het kader van sociaal woningbeleid zal het verlaagd btw-tarief van 6 procent voor de afbraak en de heropbouw van gebouwen worden uitgebreid tot heel het Belgisch grondgebied. Ook over de uitrol van 5G en glasvezel was discussie, maar er is toch een akkoord bereikt. “Er zal op korte termijn een draagvlak bij alle stakeholders gecreëerd worden voor de invoering van 5G en de uitrol van glasvezel”, staat er. Daarbij zal rekening gehouden worden met beschikbare wetenschappelijke informatie, ook omtrent gezondheidsaspecten.

Pensioenen

Ruim 2 miljard trekt de nieuwe regering ervoor uit, maar tegen het einde van de legislatuur – in 2024 – zouden de minimumpensioenen opgetrokken moeten zijn tot 1.500 euro netto per maand. Die verhoging was een belangrijk programmapunt bij heel wat partijen in de aanloop naar de verkiezingen.

Op die manier wil de regering de wettelijke pensioenen versterken én mensen aanzetten aan om langer te werken.

Ook de pensioenbonus zou heringevoerd worden. Uit dezelfde pot van 2 miljard moet trouwens ook het verhogen van de uitkeringen betaald worden.

Arbeidsmarkt

Het deel over arbeidsmarkt in het regeerakkoord vat aan met een concrete maatregel in coronatijden. Het corona-ouderschapsverlof valt weg, zoals gepland, maar er komt een alternatieve maatregel: tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. Op basis van een specifiek quarantaine-attest kunnen ouders van schoolgaande kinderen, kinderen in crèches en kinderen met een handicap thuisblijven wanneer zij voor hun zieke kroost moeten zorgen.

Verder wil de nieuwe regering de werkzaamheidsgraad tot 80 procent optrekken tegen 2030. Dat vereist uiteraard acties om de huidige inactiviteitsgraad op te krikken. 22,8 procent van de bevolking in de categorie van 25 tot 64 jaar is momenteel inactief. Om inactieven terug aan het werk te krijgen, of opleidingen aan te bieden aan actieven én inactieven, zal de federale regering een beleid uitstippelen met de deelstaten en de sociale partners. Er zou dan in onderling overleg bijvoorbeeld een “individuele opleidingsrekening” ingevoerd worden, die gedurende de volledige loopbaan gebruikt kan worden. Werknemers kunnen dan vijf dagen per jaar kosteloos een opleiding volgen. De cumulregels rond uitkeringen voor inactieven worden “geoptimaliseerd, zodanig dat meer werken beloond wordt”.

Er is in het onderdeel rond de arbeidsmarkt ook een passage over praktijktesten. Een vorm van discriminatie-opsporing die tot verdeeldheid leidde in de Vlaamse regering. In de tekst van de federale regering is er sprake van de term “discriminatietoetsen”. Die toetsen moeten uitgevoerd worden door de sociale inspectie op basis van een onderbouwde klacht, datamining of een objectieve aanwijzing. Er mag bij zo’n discriminatietoets nooit sprake zijn van uitlokking door de sociale inspectie.

Er zou tenslotte ook een regeling komen rond telewerken. De regering wil met de sociale partners op zoek naar vormen van flexibiliteit tijdens de arbeidsuren, zonder de bezorgdheden van werknemers uit het oog te verliezen.

Gezondheidszorg

Binnen de gezondheidszorg blijft een groeinorm van 2,5 procent gehandhaafd, die voornamelijk voor de verlaging van de factuur voor de patiënt kan worden gebruikt.

Daarnaast gaat 1,2 miljard euro naar investeringen binnen de gezondheidszorg. 402 miljoen euro van dat budget dient voor de tewerkstelling van zorgpersoneel, het verbeteren van de arbeidsomstandigheden van zorgpersoneel en de opleidingen tot verpleegkundigen. Er is sprake van 4.500 extra jobs. Daarnaast wordt er 600 miljoen euro uitgetrokken voor een correcte verloning, en een verlaging van de werkdruk. Tenslotte is er ruimte voor 200 miljoen aan investeringen in de geestelijke gezondheidszorg.

Ook wil de regering tegen 2030 de gezondheidskloof tussen mensen met het hoogste en het laagste aantal te verwachten levensjaren met minstens 25 procent verkleinen, het aantal vermijdbare sterfgevallen met 15 procent terugdringen en opnieuw een plaats veroveren in de groep van de tien Europese landen waar het aantal te verwachten levensjaren het hoogst is. Verder moet de terugbetaling van psychologische zorgen eerste prioriteit worden.

Sociale zekerheid

Aan de sociale zekerheid wordt voorlopig geen groot deel gewijd in het regeerakkoord. Wel moeten er hervormingen komen, in samenspraak met de sociale partners. Daardoor zouden de grote verschillen tussen de stelsels van sociale zekerheid worden aangepakt. De statuten van werknemer, zelfstandige en ambtenaar moeten in de volgende legislatuur naar elkaar toegroeien.

Armoedebestrijding

Een korter hoofdstuk moet een leidraad zijn voor het beleid inzake armoedebestrijding in de komende jaren. Voor die bestrijding kijkt de nieuwe regering vooral in de richting van de OCMW’s. De regering zal de financiële prikkels voor OCMW’s om leefloongerechtigden duurzaam activeren, evalueren en desgevallend bijsturen. Voorlopig geen grote bijkomende investeringen dus.

Veiligheid en Justitie

De nieuwe regering maakt ook een speerpunt van Veiligheid en Justitie. Het regeerakkoord voorziet de toepassing van het snelrecht voor ‘kleinere’ misdaden als relschopperij, winkeldiefstallen en straatcriminaliteit om recidive te voorkomen. Het is ook de ambitie om 1.600 extra agenten per jaar aan te werven, met de nadruk op wijkagenten.

De aanwezigheid van militairen in het straatbeeld wordt “onmiddellijk progressief afgebouwd”, zegt het regeerakkoord. Hun taken worden overgenomen door de federale en lokale politie.

Voor geweld op politieagenten komt er een absolute nultolerantie, maar ook omgekeerd komen er maatregelen in de nasleep van de zaak-Chovanec. Het politiestatuut wordt herzien en er komen maatregelen om de objectiviteit van politie te garanderen.

Er komen ook maatregelen in de nasleep van de zaak-Chovanec. 

Er wordt ook werk gemaakt van 350 miljoen euro extra investeringen voor Justitie. De focus ligt vooral op personeel, informatisering en infrastructuur.

Een eengemaakte Brusselse politiezone komt er nog niet meteen, maar in geval van grote rampen kunnen de zones wel samengevoegd worden.

Er komt ook een speciaal statuut voor moord op vrouwen. De termen “ecocide” en “feminicide” verdienen een plaats in het nieuwe strafwetboek, vinden de coalitiepartners. Er wordt daarover een advies gevraagd aan experten. Er komt ook meer aandacht voor kindermishandeling, intrafamiliaal en seksueel geweld in de opleiding van politie en hulpverleners: bedoeling is dat slachtoffers gemakkelijker hulp durven te zoeken.

Ook wordt er gezocht naar een oplossing voor gedetineerden die aan het einde van hun straf nog een gevaar vormen voor de maatschappij.

Ethische dossiers

Een zwaar discussiepunt in de formatie van deze regering waren de ethische dossiers, voornamelijk de abortuswetgeving. CD&V was de enige partij die zich expliciet verzette tegen de uitbreiding van die abortuswet, en stelde haar standpunt in als breekpunt. De partijen zijn toch tot consensus gekomen. De parlementaire behandeling van de lopende wetsvoorstellen over abortus zullen verder bestudeerd worden binnen de Commissie Justitie van de Kamer, en een onafhankelijk multidisciplinair wetenschappelijk comité moet een studie en evaluatie maken. Op basis van die studie moeten de regeringspartijen eerst onderling een akkoord bereiken om tot een stemming over te gaan.

Staatshervorming

Er wordt een grote oefening gepland rond de toekomst van België, zo staat er in het regeerakkoord. Zeker de bevoegdheden rond de gezondheidszorg moeten beter verdeeld worden, staat er.

Daarnaast komen er ook een reeks maatregelen rond politieke vernieuwing. Zo zal er voortaan stemrecht zijn vanaf 16 jaar voor de Europese verkiezingen en komt er een deadline voor de regeringsonderhandelingen om marathonformaties zoals deze in de toekomst te vermijden. Wat die deadline wordt, moet nog bepaald worden.

Klimaat

België schaart zich expliciet achter de Europese ‘Green Deal’. De grote lijnen van het akkoord over de kernuitstap raakten eerder al bekend. Er wordt ook verwezen naar investeringen in Klimaat en Energie.

Het plan is ook om ervoor te zorgen dat tegen 2026 alle bedrijfswagens emissievrij zijn. De regering gaat ook op Europees niveau “pleiten tegen hele korte afstandsvluchten” en wil daarom Brussels Airport beter aansluiten op het netwerk van hogesnelheidstreinen.

 ©  Jimmy Kets

Leefmilieu

Er komen ook een reeks maatregelen om afval terug te dringen. “Geplande veroudering” van bijvoorbeeld wasmachines wordt strafbaar als “oneerlijke handelspraktijk” en de verplichting op papieren kasticketjes valt mogelijk weg.

Er wordt ook werk gemaakt van een systeem van statiegeld op plastic flessen. “In overleg met de deelstaten en de betrokken sector wordt onderzocht of het incorporeren van een statiegeldregeling in de verpakkingsheffing wenselijk is”, staat er te lezen.

Plastic wordt vaker bio-afbreekbaar en er komen strengere regels rond pesticiden.

Belastingen

De regering belooft geen nieuwe belastingen in te voeren, tenzij er noodgedwongen afgeweken wordt van het begrotingstraject dat de onderhandelaars hebben uitgetekend.

De sociale bijdragen van sporters zullen herzien worden, en de activiteiten van sportmakelaars komen er meer controles. Verder wordt er gestreefd naar een eerlijke bijdrage van de personen die het grootste vermogen hebben om bij te dragen. Die vage maatregel laat enige ruimte voor interpretatie. De liberalen wilden absoluut geen vermogenswinstbelasting, dus het compromis is dan een streven naar eerlijke bijdragen.

België zal wel binnen Europa pleiten voor een digitaks, omdat internationale en nationale bedrijven die actief zijn in de gedigitaliseerde economie, heel vaak geen belastingen betalen.

Ook de gezinsfiscaliteit wordt verlicht, met goedkopere kinderopvang en een extra beloning voor mantelzorgers.

Mobiliteit en verkeersveiligheid

Een treinticket in de spits wordt mogelijk duurder. De NMBS krijgt meer tariefautonomie en een duurdere spits is iets waar de vervoersmaatschappij al langer op aandringt. Ze moet voorts wel een systeem ontwikkelen dat automatisch het meest voordelige tarief geeft aan wie een ticket koopt.

De NMBS behoudt nog zeker tien jaar het monopolie op het spoor, maar er komt wel een proefproject voor intense samenwerking met De Lijn. Er komen ook sanctioneerbare kwaliteitseisen en er wordt bekeken of een private partner instapt in de vervoersmaatschappij.

Er komen meer verkeerscontroles – één bestuurder op drie moet jaarlijks gecontroleerd worden, is de doelstelling. De politie zal u ook vaker staande houden voor controles. En er komt een rijbewijs met punten voor wie herhaaldelijk zware verkeersovertredingen begaat.

 ©  Jimmy Kets

Asiel en Migratie

De nieuwe ploeg wil werk maken van “een menselijk en correct migratiebeleid”. Kinderen kunnen niet meer opgesloten worden. Het terugkeerbeleid wil men efficiënter aanpakken, net als de transmigratie. Er komt ook een externe audit van de Dienst Vreemdelingenzaken. De strijd tegen mensensmokkel wordt opgevoerd.

Racisme en discriminatie

Gelijkekansencentrum Unia en het Centrum voor Gelijkheid van Vrouwen en Mannen moeten hun “rol van een onafhankelijke, openbare instelling die discriminatie bestrijdt ten volle kunnen spelen”, zegt het regeerakkoord. Er komen maatregelen om discriminatie op de arbeidsmarkt weg te werken. En alle haatmisdrijven worden voortaan even zwaar bestraft.

Vaders en meemoeders krijgen voortaan ook twintig dagen verlof bij de geboorte van een kind, in plaats van tien nu.

De regering spreekt voortaan ook niet meer over holebirechten, maar over LGBTQIA+-rechten.

Religie

Het boeddhisme wordt erkend als “niet-confessionele levensbeschouwing”, waardoor het recht heeft op subsidie. CD&V legde dat in aanloop naar de verkiezingen op tafel, samen met de erkenning van hindoeïsme. Van dat laatste is geen sprake in het akkoord.

Defensie

De regering wil meer macht bij het parlement leggen in de beslissingen rond militaire aankopen. Een tegenreactie na het dossier rond de jachtvliegtuigen tijdens de vorige legislatuur. Ook het Rekenhof krijgt controlebevoegdheid. Er wordt ook gekeken naar een regeling die schadevergoeding uitkeert aan burgerslachtoffers.

En ook...

* Voor de zelfstandigen is ook een verhoging van het minimumpensioen voorzien, net als andere steunmaatregelen. Zo blijft de maatregel behouden waarbij ze geen sociale bijdrage moeten betalen voor de eerste aanwerving, krijgen ze een administratieve vereenvoudiging en wordt er niet geraakt aan de loonwet uit 1996, die de concurrentiekracht van de bedrijven moet garanderen.

* Het wordt makkelijker om een uitkering te combineren met werken.

* 11 juli mag een betaalde feestdag worden, zolang de oefening budgetneutraal is.

* De regering-De Croo maakt werk van een transformatiefonds.

* Werkgevers die hun werknemers opleiden, kunnen genieten van een fiscaal voordeel.

* Wie ontslagen wordt, zal gestimuleerd worden om met de ontslagvergoeding extra opleidingen te volgen om opnieuw actief te worden op de arbeidsmarkt.

* Ontslagnemende regeringskabinetten mogen hun dossiers voortaan niet meer door de papierversnipperaar halen. Er komt ook een regeling om geheime documenten na verloop van tijd vrij te geven.

(mvdr, agy, pl, fem, hca)

MEER OVER Regeringsvorming federaal

Nu in het nieuws