Van Gucht: “Belangrijker dan ooit dat we virus nu vertragen”

Viroloog Steven Van Gucht riep op de persconferentie van het Crisiscentrum op tot voorzichtigheid nu het aantal bevestigde besmettingen sterk blijft stijgen. Groepsimmuniteit tegen het virus is volgens hem nog ver verwijderd.

Tussen 8 en 14 september is het gemiddelde aantal nieuwe coronabesmettingen fors gestegen naar 978 per dag. Dat is een toename met 74 procent ten opzichte van de voorgaande zeven dagen toen er volgens de meest recente gegevens gemiddeld 562,6 besmettingen per dag waren.

‘Het tempo versnelt’, zei Van Gucht. ‘Zowel het aantal besmettingen als de ziekenhuisopnames verdubbelen nu om de acht à negen dagen, enkele dagen terug bedroeg deze verdubbelingstijd nog twaalf dagen.’

De afgelopen week waren er vier dagen met meer dan duizend vastgestelde besmettingen. In alle leeftijdsgroepen vindt een toename plaats. ‘Weliswaar stellen we nog het meeste aantal gevallen vast bij de twintigers, maar we zien ook een duidelijk toename bij kinderen. Bij de tien tot twintigjarigen is het aantal bevestigde besmettingen de voorbije week verdubbeld. Dat gebeurde ook bij de zestigplussers. Dat is geen goed nieuws. Laat ons bijzonder waakzaam blijven bij contacten tussen jongeren en ouderen.’

Er zijn de afgelopen week gemiddeld meer dan 30.000 testen per dag uitgevoerd. ‘Van al die testen leverde 3,2 procent een positief resultaat. Twee weken geleden was dat nog 2,5 procent. We zien dus dat het virus meer circuleert. De stijging is niet louter te verklaren doordat we meer testen.’ De felste stijging vond volgens Van Gucht plaats in de provincie Luik.

De toename in ziekenhuisopnames vertaalt zich nog niet in een toename van het aantal coronadoden. ‘Dat is een lichtpunt.’

Van Gucht: ‘Het is nu belangrijker dan ooit dat we de verspreiding van het virus vertragen. Hou afstand, draag een masker waar nodig, blijf thuis als u zich ziek voelt en beperk het aantal mensen waar u dicht contact mee hebt en pas dit extra voorzichtig toe bij ouderen en mensen met een zwakkere gezondheid.’

Gewoontes

Woordvoerder Yves Stevens zei dat we door het nieuwe coronavirus nieuwe gewoontes en automatismen moeten aanleren. ‘De afgelopen maanden hebben we ons gedrag al aangepast, we geven bijvoorbeeld geen hand meer. Het tonen van respect zit ook in onze dagelijkse handelingen, zoals het correct dragen van een mondmasker en de handen wassen. Iedereen is een deel van de oplossing, we moeten niet wachten op de volgende Veiligheidsraad. De afgelopen weken zijn we misschien een beetje hervallen in onze gewoontes van de precoronaperiode. Het is nu het moment om onze verantwoordelijkheid weer op te nemen. Enkele op deze manier kunnen we nieuwe drama’s vermijden.’

Studies

De viroloog gaf ook een update van twee serologische studies die kijken naar antistoffen in het bloed. Een studie analyseert stalen van bloeddonoren. ‘Ongeveer 5 procent blijkt antistoffen te hebben opgebouwd, dit aandeel blijft vrij stabiel sinds april 2020. De resultaten moeten we voorzichtig interpreteren. Het gaat om een specifieke groep van mensen tussen de 18 en 75 jaar die meestal in goede gezondheid verkeren en een week voor de donatie geen symptomen vertonen.’

Een tweede studie volgt een groep van 850 gezondheidswerkers in de ziekenhuizen. Hun bloed wordt maandelijks onderzocht. ‘Hieruit blijkt dat het percentage van gezondheidswerkers met antistoffen sinds april niet veranderd is. Eind augustus schommelt dit nog steeds rond 8 procent. Bij 81 van de gezondheidswerkers zijn antistoffen gevonden, vijf of zes procent hadden geen symptomen ontwikkeld. Een kleine minderheid bouwt antistoffen op zonder symptomen. Bij slechts 2 van de 81 mensen met antistoffen verdwenen die naar verloop van tijd. Deze twee personen hadden slechts milde symptomen ontwikkeld, namelijk hoofdpijn. Dit lijkt erop te wijzen dat antistoffen toch voor langere tijd aanwezig kunnen blijven.’

Conclusies: de Belgen hebben de virusverspreiding goed onder controle kunnen houden en de studies tonen aan dat we nog ver verwijderd zijn van groepsimmuniteit. ‘Daarvoor moet meer dan de helft van de bevolking antistoffen hebben, de meeste schattingen gaan ervan uit dat het zelfs zeventig procent moet zijn.’

Moeten mensen met een loopneus of keelpijn zich ook laten testen?

De symptomen van covid-19 kunnen heel divers zijn, zei Van Gucht. ‘De echt typische klachten zijn kortademigheid, pijn op de borst, bemoeilijkte ademhaling, verlies van geur en smaak, hoest, koorts. Dan heb je ook een categorie die enkel milde klachten ontwikkelt. Dat kan gaan om keelpijn. Uitzonderlijk kan het ook gaan om een loopneus. Wanneer mensen een van de typische klachten ontwikkelen, dan is het belangrijk dat ze thuis blijven en zich laten testen. Wanneer het vagere klachten zijn, dan is het belangrijk dat er minstens twee symptomen aanwezig zijn. Bijvoorbeeld keelpijn in combinatie met hoofdpijn. Dan is het best ook om thuis te blijven en de huisarts te contacteren.’

Alle cijfers in verband met corona in ons land kunnen hier geraadpleegd worden.

 (avh)

Nu in het nieuws