©  Joris Herregods

Wet-Major: regeling voor aanwerving havenarbeiders mogelijk strijdig met Europees recht

Het stelsel dat bedrijven in Belgische havengebieden verplicht om enkel te werken met erkende havenarbeiders is mogelijk in strijd met de Europese regels rond vrijheid van vestiging en vrij verkeer van werknemers. Tot die conclusie komt de advocaat-generaal bij het Europees Hof van Justitie. Het is nu aan de rechters van dat hof om de knoop door te hakken.

In België wordt havenarbeid geregeld door de wet-Major. Die bepaalt dat het laden en lossen van schepen in de Belgische havens om veiligheidsredenen enkel mag gebeuren door erkende havenarbeiders. De erkenning gebeurt door paritaire comités, waar werkgevers en vakbonden in zetelen.

Nadat de Europese Commissie een inbreukprocedure was gestart tegen de wet, werd de regeling licht gewijzigd. Maar twee logistieke bedrijven, Middlegate en Katoen Natie, vechten de regeling aan bij het Grondwettelijk Hof en de Raad van State. Die rechtscolleges hebben nu vragen gesteld aan het Europees Hof.

De advocaat-generaal bij dat hof zegt nu dat bepaalde elementen in de regeling in strijd kunnen zijn met het EU-recht van vestiging en vrij verkeer van werknemers.

Erkenningsprocedure

De wet-Major zelf lijkt onder vuur te liggen. Advocaat-generaal Sanchez-Bordona merkte op dat het EU-recht zich “in beginsel” niet verzet tegen een systeem voor de erkenning van havenarbeiders om de veiligheid in havengebieden te beschermen. Maar als systeem zo is uitgewerkt dat het “een gesloten aanwervingsmechanisme” instelt dat onder controle van de vakbonden en werkgeversorganisatie van elke haven staat en zo onevenredige beperkingen oplegt aan de vrijheid van vestiging van ondernemingen en het vrije verkeer is er, volgens de advocaat-generaal, wel een probleem.

De advocaat-generaal stipte een aantal punten aan die de Europese regels lijken te overtreden. Die draaien vooral rond de invloed van de lokale werkgevers en vakbonden in de erkenningsprocedure. Reeds in het havengebied aanwezige marktdeelnemers hebben zo controle over de toelating van nieuwe werknemers, zonder dat de procedure de nodige waarborgen bevat. Dat ook het toezicht op de naleving van de nodige medische, psychische en vakbekwaamheidsvereisten bij vakbonden en werkgevers van elke haven ligt, is problematisch.

Advies vaak gevolgd

Het advies van de advocaat-generaal is niet bindend, maar wordt wel vaak gevolgd door de rechters. De uitspraak kan nog enkele maanden op zich laten wachten.

Het Belgische Grondwettelijk Hof wil ook weten of het de huidige regeling voorlopig zou kunnen handhaven, mocht blijken dat de EU-regels worden geschonden. Zo zou in afwachting van een oplossing rechtsonzekerheid en sociale onrust vermeden worden.

De advocaat-generaal meent alvast van niet en meent dat rechtsonzekerheid en het risico op sociale onvrede geen dwingende redenen van algemeen belang zijn die zo’n voorlopige handhaving zouden rechtvaardigen.  

blg

MEER OVER Haven Antwerpen

Nu in het nieuws