©  Patrick De Roo

OVERZICHT. Open Monumentendag, anders dan anders

Als zowat alle evenementenen zijn afgelast, hoe kan je dan de grote massa naar een monument lokken? Niet dus. De Open Monumentendag 2020, zondag 13 september, wordt er een die focust op beleving, tijdsslots, kleine groepen en virtuele rondleidingen. Een écht centraal thema is er niet maar het lijkt erop dat ‘militair erfgoed’ wel op heel veel plaatsen in de kijker staat. We vliegen even in de helikopter over het enorme aanbod in de gemeenten rond Antwerpen, maar opgelet: voor veel activiteiten is dus reserveren verplicht. Zorg er ook voor dat je je mondmasker altijd bij de hand hebt. Bekijk de verdere details op Openmonumentendag.be. Ook voor de virtuele wandelingen moet je daar zijn.

** Aartselaar beperkt zich tot de openluchttentoonstelling van foto’s en documenten over de Olympiade in Antwerpen in 1920. De marathon passeerde toen in de gemeente. Deze expo staat opgesteld tussen de bib (della Faillelaan) en de lokalen van de heemkring (Carillolei). In het Solhofpark loopt een zoektocht Op zoek naar de geheimzinnige ijskelder. De app van Zuidrand helpt de deelnemers bij deze wandeling.

 ©  Ilse Prinsen

** In Brasschaat zijn er rondleidingen in de Sint-Antoniuskerk (Bredabaan), met speciale aandacht voor het 150 jaar oude Vermeersch-orgel. Ook de Mariagrotten in de gemeente staan in de kijker: je kan ze aan elkaar schakelen in een fietstocht. Daar hoort ook het Mariadomein in de wijk Rustoord bij. De tentoonstelling rond de V-bommen boven Antwerpen is te bekijken in het Gunfire Museum aan de Licht Vliegwezenlaan. Er zijn ook twee virtuele rondleidingen: het mini-museum Den Toren aan het vliegveld en het Gunfire Museum.

** In Boom staan gidsen tussen 10u en 18u klaar in ’t Baksteentje, Noeveren 67. Ze geven er uitleg over de restauratie van de oude schrijnwerkerij op de Emabb-site.

 ©  Elke Lamens

** In Brecht gaat zondag om 13u het nieuw Kempuseum, dat alles rond erfgoed bundelt, weer open na 2 jaar renovatie.

** Met de wandelapp van de Zuidrand kan je vanuit Kasteel Hof ter Linden aan de Drie Eikenstraat in Edegem meteen de omliggende gemeenten ontdekken. Rode draad in de wandeling zijn vier spannende mysteries.

 ©  Bart Roggeman

** Het Gilliot & Roelants Tegelmuseum in de Sint-Bernardusbadij in Hemiksem pakt uit met enkele nieuwe monumentale panelen die een blik gunnen op de art nouveau periode. Recent werden ook enkele topstukken gerestaureerd. Het museum is te bezoeken van 10 tot 18u. Daarnaast zijn er de tijdelijke wisseltentoonstellingen Goede vaart! Schepen en het maritieme thema op tegel en Selectie Art Nouveau tegels Gilliot fabriek uit de Pozzo collectie. Ook het heemkundig museum in de abdij is geopend. Er is de fototentoonstelling Hemiksem door de ogen van vader en dochter met foto’s van Louis en Liliane Van der Linden te zien.

** In Kalmthout is een virtuele tour opgezet doorheen de vijf prachtige kerken in de verschillende wijken: Achterbroek, Heuvel, centrum, Heide, Nieuwmoer.

** In Kapellen staat het fort op de Fortsteenweg open van 10 tot 18u. Het fort werd gebouwd van 1887 tot 1897 om de spoorweg Antwerpen-Roosendaal te beschermen. De entree, het overdekte binnenplein met zijn kazernegebouwen en een kleine mitrailleurbunker zijn nog aanwezig, de andere gebouwen zijn afgebroken. Het fort is nog steeds militair eigendom en daarom uitzonderlijk toegankelijk onder begeleiding van een gids.

** In Waarloos, deelgemeente van Kontich, kan je met het hele gezin op stap om Het mysterie van de spoorwegontvoering op te lossen. Deze wandeling maakt deel uit van de gratis Zuidrand wandelapp waarmee je samen met het detectivenduo Noor en Lukas vier spannende mysteries oplost. Tijdens de wandeling ontdek je allerlei weetjes over de natuur en de geschiedenis van de omgeving. De wandeling van 3,7 kilometer start in de Kriekelaarstraat 2 in Waarloos.

** Lint bestaat 150 jaar in 2020. Je kan een wandeling maken naar het Lint van vroeger, die online te raadplegen is.

 ©  Patrick De Roo

** De gemeente Malle biedt in het kasteel de Renesse rondleidingen aan in het teken van 75 jaar einde Wereldoorlog II. Het kasteel was ziekenboeg voor Britse, Canadese en Poolse militairen en Duitse krijgsgevangen en burgers. Spijtig genoeg zijn alle tijdsslots al volzet. Nog in Malle is er een zoektocht aan de Scherpenbergmolen (13-17u) en een opendeur in de Sint-Pauluskerk (10-18u).

** De stad Mortsel biedt verhalen over Agfa-Gevaert, met een virtuele toer door de fabriek.

 ©  Joris Herregods

** De gemeente Niel duikt in het steenbakkersverleden. Tijdens een wandeling van 5 kilometer kan je vanaf 10u natuurgebied Walenhoek en de steenbakkerijgehuchtjes Hellegat en Noeveren (her)ontdekken. In Walenhoek maak je drie tussenstops waar je deskundige uitleg krijgt over de natuur en de steenbakkerstunnels. Een van de tunnels aan De Paardenstal werden recent opgeknapt. Vertrekpunt is De Paardenstal, Boomsestraat 221.

** In Ranst kom je tijdens een wandeling alles te weten over de adellijke familie de Gilman de Zevenbergen. Er zijn haltes in de kerk, de dorpskern en in de kapel van Hof Zevenbergen en Valentine, de laatste de Gilman doet het verhaal. Gegidste wandelingen vertrekken aan de kerk om 14.30 en 15.30u. In Oelegem zijn er vanaf 10u bezoekjes mogelijk aan het pas voltooide bakhuis. Het fort van Oelegem focust dan weer op zijn bewoners, de vleermuizen. Stevig schoeisel, trui, zaklamp en mondmasker zijn daar een must.

** Rumst beperkt de activiteiten tot museum Rupelklei. Naast de bestaande beelden van de klei- en baksteennijverheid is er een overzichtstentoonstelling van de 100 jaar geleden geboren schrijver Piet Van Aken (10u-18u).

 ©  JAA

** Heemkring Scilla in Schilde zet de Brasschaatsebaan en Gillès de Pélichylei in de kijker per fiets. “Het nieuwe fietspad is bijna klaar zijn en dat willen we historisch openen, bekijken en afrijden”, zegt Patrick Anthoni, één van de gidsen zondag. Tussen 10u en 17u zal er ieder half uur een gids per fiets vertrekken, zowel aan het Heemhuis van De Drie Rozen als op de parking van het gemeentehuis.

 ©  Fred Debrock

** De gemeente Schoten opent de jacht op muziek met Schotense roots langs de Belpop-fietstocht. Die neemt je mee langs 10 plekken en monumenten die je het muzikale verhaal van Schoten brengen. Cultuurcentrum De Kaekelaar organiseert ook een architectuurwandeling door de wijk Koningshof. Schotens architect Erik Block toont prachtige architecturale parels van tussen de twee wereldoorlogen. Ontdek via de ErfgoedApp nu al enkele mooie interbellumlocaties in Schoten als voorproefje. In natuurreservaat Wijtschot vertrekt om 15u ook een ‘wandel’-theatervoorstelling ‘Doe niet zo sapiens’ met onder andere Tom Van Bauwel, Robby Cleiren, Gert Jochems en Michael Pas. Twee jager-verzamelaars komen na 20 000 jaar op bezoek en confronteren je uitdagende en humoristische wijze met de manier waarop de mens zich sinds de agrarische revolutie steeds dieper in de nesten heeft gewerkt.

** In Wuustwezel kan je met de fiets dwalen langs oorlogsrelicten en religieus ergoed. Een app leidt de fietser langs mooie plekjes. Erfgoed Voorkempen heeft speciaal deze app ontwikkeld om dit verleden opnieuw te verkennen. Vele oude religieuze gebouwen hebben doorheen de tijd een hedendaagse invulling gekregen. En achter unieke grafmonumenten op oude kerkhoven, zoals rond de Onze-Lieve-Vrouwekerk, gaan bijzondere verhalen schuil. De fietstocht begint aan het oorlogsmonument in het gemeentepark op de hoek Kloosterstraat-Het Blok.

Tips om te Doen!