FEDERAAL. N-VA blijft grootste partij in Vlaanderen. Ecolo wint sterk in Brussel: “Kunnen grootste federale fractie zijn”

Zakia Khattabi, Meyrem Almaci en Jean-Marc Nollet voor Ecolo-Groen: “De vierde overwinning” Foto: Photo News

FEDERAAL. N-VA blijft grootste partij in Vlaanderen. Ecolo wint sterk in Brussel: “Kunnen grootste federale fractie zijn”

Print
Antwerpen -

Het Vlaams Belang lijkt de grote winnaar van de verkiezingen te worden, ook in de Kamer haalt de partij sterke scores. “Dit is de eerste dag van een nieuwe beweging”, aldus voorzitter Tom Van Grieken. PVDA op haar beurt haalt de kiesdrempel. “We zijn de tweede winnaar van deze verkiezingen”, reageert voorzitter Peter Mertens tevreden.

Met twee derde van alle stembureaus geteld wordt de uitslag van de verkiezingen grotendeels duidelijk. Vooral het extreemrechtse Vlaams Belang zet een grote stap voorwaarts. Over de hele lijn wint de partij bijna 14%, het wordt zo de tweede grootste van Vlaanderen. De gewonnen procenten lijkt Vlaams Belang vooral te halen bij de partijen die na de verkiezingen in 2014 de macht grepen. De N-VA blijft voorlopig wel de grootste partij, maar verliest ongeveer 5% en komt niet meer aan de kaap van de 30%.

’s Middags had Filip Dewinter, het Antwerps boegbeeld van Vlaams Belang, het al over een trend. “Het is een Vlaams Belang-vloedgolf”, zei Dewinter aan de VRT. Even voor 20u sprak voorzitter Tom Van Grieken, lijsttrekker voor de Kamer, zijn achterban toe: “Ik had een overwinning verwacht. We hebben vijftien jaar gewacht om een overwinning te vieren, vandaag gaan we ze vieren.”

“Eerst werden we genegeerd, dan werden we uitgelachen, dan werden we bestreden en dan wonnen we. En hoe we gewonnen hebben. Volgens de politieke elite in dit land ging de campagne over de postjes. Hoe arrogant kan je zijn? Deze verkiezing ging over één ding: onze mensen. En onze mensen moeten op de eerste plaats staan.”

“Ik roep onze mensen op om geen leedvermaak te hebben over het verlies van anderen. Wij gaan niet doen wat anderen deden toen wij verloren. Ik roep hier expliciet alle mensen op om groots te zijn in onze mooie overwinning.”

FEDERAAL. N-VA blijft grootste partij in Vlaanderen. Ecolo wint sterk in Brussel: “Kunnen grootste federale fractie zijn”
Foto: Photo News

“Vandaag heeft de kiezer duidelijk gesproken. Het is geen zwarte zondag, maar een zondag van hoop. Laat het vandaag voorbij zijn dat er twee soorten kiezers zijn: naar wie er wel en naar wie er niet geluisterd wordt. Elke stem telt. Wij nemen onze verantwoordelijkheid op.”

“Deze overwinning heb ik niet alleen gedaan. Het is een pad van jaren. Alle politieke verklaringen zijn voor morgen, vandaag gaan we keihard vieren. En denk eraan: eerst onze mensen.”

“Ik wil met iedere partij aan tafel zitten die een veiliger, mooier Vlaanderen wil. De campage was hard, maar na de verkiezingen moeten we een volwassen gesprek kunnen voeren onder de voorzitters. Ik wil geen minister-president zijn en niet over postjes praten, we gaan onze principes niet verloochenen. Ik ben bereid om respectvol te zijn voor andere partijen, maar dan moet men ook respect hebben voor onze kiezers.”

“Dit is niet de laatste dag van de campagne, maar de eerste van een nieuwe beweging. De mensen willen geen vreemdeling worden in eigen land. Dit zijn de verkiezingen geweest waarin jongeren hun ouders hebben overtuigd dat wij het verschil kunnen maken. Op het einde van de rit is de jeugd rechtser en Vlaamser dan ooit tevoren. Ik wil Bart De Wever feliciteren, de N-VA blijft de grootste partij.”

N-VA verliest 5%, Theo Francken houdt stand

N-VA blijft de grootste partij in Vlaanderen maar verliest wel ongeveer 5%. “Voor het federale niveau wachten wij het initiatief van de koning af”, zegt voorzitter Bart De Wever. “Maar laat me één ding klaar en duidelijk zeggen: er kan geen regering worden gevormd zonder meerderheid in Vlaanderen. Dat zullen wij nooit toestaan.”

“Maar de kiezer heeft de kaarten ook heel moeilijk gelegd”, vervolgde de voorzitter. “Vlaanderen kiest centrumrechts en rechts. En Vlaams-nationaal, meer dan ooit tevoren. Franstalig België kiest daarentegen zeer links. Nooit lagen die realiteiten verder uit elkaar.”

FEDERAAL. N-VA blijft grootste partij in Vlaanderen. Ecolo wint sterk in Brussel: “Kunnen grootste federale fractie zijn”
De N-VA-kopstukken in Londerzeel. Foto: Photo News

In de kieskring Antwerpen hield Jan Jambon de N-VA nog boven de 30%, ondanks een verlies van ongeveer 8%. “Wij willen onze verantwoordelijkheid nemen als we de grootste partij zijn”, reageert Jambon. “De kaarten liggen zeer moeilijk op het federaal niveau. De afstand tussen Vlaanderen en Wallonië wordt steeds groter. De uitslag van Vlaams Belang komt door de boosheid van de mensen. Men had veel verwacht van ons, maar door de internationale spelregels (Jambon verwijst naar de aanpak van migratie, red.) was dat moeilijk. Ik ben nooit een fan geweest van het cordon sanitair, maar mede door het harde taalgebruik liggen we nu ver uiteen.”

De ex-staatssecretaris van Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) houdt in zijn provincie Vlaams-Brabant wel stand. Met een derde van de bureaus geteld verliest Francken minder dan 1%. Vooral Maggie De Block (Open Vld) gaat in Vlaams-Brabant achteruit (-9%). De onafhankelijke Dries Van Langenhove haalt met de lijst van Vlaams Belang om en bij de 12%, een stijging met meer dan 8% ten opzichte van 2014. “In een felbevochten provincie heb ik goed stand gehouden”, aldus Francken zelf. “De ruk naar radicaal rechts zag ik al langer aankomen, mensen zijn bezorgd over migratie. Dat is hét thema. Maar de N-VA is nog steeds veruit de grootste partij.”

Wouter Beke (CD&V): “Uitslag noopt ons tot bescheidenheid”

Regeringspartijen Open Vld en CD&V verliezen voorlopig respectievelijk 4% en 5%, ook de socialisten van sp.a gaan ongeveer 4% achteruit. In West-Vlaanderen, waar voorzitter John Crombez de lijst trekt, kan de sp.a het verlies voorlopig beperken tot 1,5%.

“We moeten de cijfers rustig analyseren en kijken welke conclusies we daar uit moeten trekken”, reageert CD&V-voorzitter Wouter Beke. “We moeten bescheiden zijn maar zullen ook verantwoordelijk zijn, als we gevraagd worden.” In Limburg, waar Beke de lijst trok, verliest de CD&V ongeveer 4%.

FEDERAAL. N-VA blijft grootste partij in Vlaanderen. Ecolo wint sterk in Brussel: “Kunnen grootste federale fractie zijn”
Foto: BELGA

Bij Open VLD doet voorzitster Gwendolyn Rutten de deur dicht voor een samenwerking met Vlaams Belang. “We zijn bescheiden en moeten de voeten op de grond houden want we geven licht terrein toe”, zei ze in haar toespraak. “De extremen hebben gewonnen en daar moeten we respect voor hebben. Maar laat het klaar en duidelijk zijn, wij zullen nooit met Vlaams Belang samenwerken. Onze waarden staan haaks op elkaar.”

Voorzitter John Crombez van sp.a haalt in West-Vlaanderen nog 15%, een daling met 2,6% tegen 2014. Over heel Vlaanderen strandt de sp.a op 10,2%. “We hebben getoond wie we zijn. Als enige partij zijn we gekomen met de boodschap dat mensen terug zeker moeten zijn. We hebben niet voor de makkelijke weg gekozen en het is een ingrijpende verkiezingsuitslag. We hebben gedurfd om te vernieuwen in ons standpunt, om te tonen dat we de Vlaamse socialisten zijn. Ik ben blij met het resultaat. Het is belangrijk dat er snel beleid is en beleid moet gevoerd worden op basis van de uitslag. Wij moeten zeer rechtlijnig zijn in de verandering die de mensen nodig hebben.”

FEDERAAL. N-VA blijft grootste partij in Vlaanderen. Ecolo wint sterk in Brussel: “Kunnen grootste federale fractie zijn”
Foto: BELGA

PVDA haalt kiesdrempel

De PVDA gaat voorlopig ongeveer 3% vooruit en gaat vlot over de kiesdrempel, het lijkt erop dat Peter Mertens in het parlement zal kunnen gaan zetelen, Mertens tilt de partij in Antwerpen tot boven de 7%. “We zijn de tweede winnaar van de verkiezingen”, sprak Mertens zijn partijgenoten toe in een eerste reactie. “Ze zeiden dat er geen plaats was in Vlaanderen voor een tegenstem en dat heel Vlaanderen rechts zou zijn. Ze hebben gezegd dat David nooit zou winnen (van Goliath, red.). Het tegendeel is gebeurd. Voor het eerst gaan er authentiek linkse volksvertegenwoordigers van Vlaanderen naar de parlementen. Niet alleen hebben we een eerste zetel in de kamer, we hebben er ook twee in Vlaams Parlement. Om het met de woorden van Raoul Hedebouw te zeggen: ze zitten met de peut, kameraden. Wij zullen nog veel meer de locomotief op links zijn”, beloofde Mertens.

FEDERAAL. N-VA blijft grootste partij in Vlaanderen. Ecolo wint sterk in Brussel: “Kunnen grootste federale fractie zijn”
Peter Mertens viert met Jos D’Haese, Lise Vandecasteele en Greet Daems Foto: BELGA

De verwachte opmars van Groen was niet zo sterk als verwacht werd, in Vlaanderen winnen de groenen voorlopig amper 1,7% en komen ze net aan de dubbele cijfers. Toch reageert voorzitster Meyrem Almaci enthousiast. “Samen met Ecolo zouden we wel eens de grootste federale fractie kunnen zijn straks”, aldus Almaci. “Voor ons is dit een dag met zon en hele brede opklaringen maar ook met wat donkere wolken. In de steden doen we het heel goed, in Brussel zijn we de grootste, in Leuven zijn we de grootste en ook Gent ziet er heel mooi uit. Ons verhaal van hoop werpt zijn vruchten af. Dit is de vierde verkiezingsoverwinning voor Groen.”

FEDERAAL. N-VA blijft grootste partij in Vlaanderen. Ecolo wint sterk in Brussel: “Kunnen grootste federale fractie zijn”
Foto: BELGA

Federaal lijsttrekker voor Groen in de provincie Antwerpen Kristof Calvo herhaalt dat. “Het is andermaal een groei, de vierde verkiezing na elkaar. We hadden graag nog wat meer gescoord maar we zetten een stap vooruit en winnen heel veel zetels. Ecolo en Groen zouden wel eens een heel belangrijke rol kunnen spelen. Ik hoop dat we met het thema klimaat aan de slag kunnen gaan, dat moet een prioriteit worden van om het even welke partij. De opkomst van extreemrechts maakt ons zeer bezorgd. Het is de verantwoordelijkheid van iedereen om daarmee aan de slag te gaan. Wij verschillen, maar willen mee een oplossing bieden op de onzekerheid van de Vlaming.”

Ecolo wint sterk in Brussel en Wallonië

De overwinningsroes bij de groene familie is vooral te danken aan de resultaten van Ecolo. Dat wordt in Brussel voorlopig de grootste partij met een verdubbeling van de score in vergelijking met 2014 (+11%). In Wallonië winnen de groenen meer dan 6% in de federale verkiezingen.

Ook de PVDA (PTB) boekt winst in Wallonië, al zijn PS of MR in alle Waalse provincies de grootste. MR blijft oppermachtig in Waals-Brabant, waar premier Charles Michel de lijst trekt. In Luik nemen ze de koppositie over van de PS, al is het verschil tussen beide met 46 procent van de bureaus geteld erg nipt.

Aftredend premier en MR-voorzitter Charles Michel is niet ontevreden met de - voorlopige - resultaten voor zijn partij. De MR blijft ondanks verlies wellicht op de tweede plaats in Wallonië en in Brussel, en kan op federaal niveau nog altijd de grootste politieke familie worden met Open Vld, zei hij zondagavond.

In 2014 was de MR van premier Michel de enige Franstalige partij die in de federale regering stapte. De liberalen worden daar nu licht voor afgestraft, maar een echte verkiezingsnederlaag is het niet. De MR houdt stand en blijft wellicht de tweede partij in Wallonië, na de PS.

Aftredend premier en voorzitter Charles Michel is daar niet ontevreden mee. “We hebben het hoofd geboden aan een vastberaden en grove oppositie en vijf jaar later hebben de Waalse en Brusselse kiezers hun vertrouwen in ons massaal hernieuwd”, sprak hij de aanhangers zondagavond toe.

FEDERAAL. N-VA blijft grootste partij in Vlaanderen. Ecolo wint sterk in Brussel: “Kunnen grootste federale fractie zijn”
Foto: BELGA

De MR wil de verantwoordelijkheid opnieuw opnemen, zei hij nog, “vanuit een oplossingsgerichte geest” om de institutionele en communautaire kwesties aan de kant te schuiven en zich te focussen op werk, de strijd tegen armoede en de klimaatuitdagingen. “Noch Vlaams Belang, noch de PVDA hebben roeping om in meerderheden te zitten.”

Henegouwen en Namen blijven voorlopig voor de PS, cdH blijft ondanks fors verlies de grootste in Luxemburg. Op federaal vlak wacht de PS het initiatief van de koning af, zei Di Rupo.

FEDERAAL. N-VA blijft grootste partij in Vlaanderen. Ecolo wint sterk in Brussel: “Kunnen grootste federale fractie zijn”
Foto: Photo News

Ecolo boekt in alle Waalse provincies winst, maar wordt nergens de grootste. De partij schommelt tussen de 15 en 20 procent. PVDA (PTB) doet het ook goed en schommelt bijna overal rond de 12 à 14 procent.

CdH houdt het verlies met uitzondering van Luxemburg beperkt. In Namen houdt ze Ecolo van de derde plaats, in Luxemburg is ze de grootste, en in Luik eindigt ze voorlopig voor de PVDA, als is het daar nipt.

Rechts breekt opnieuw niet door in Wallonië. De PP en Listes Destexhe halen voorlopig nergens de kiesdrempel. Het linksliberale DéFI doet dat voorlopig enkel in Waals-Brabant.

Lees meer verkiezingsnieuws