© RR

Legionella-uitbraak eist eerste dodelijk slachtoffer

De legionellabesmetting rond het Oost-Vlaamse Evergem heeft een eerste dodelijk slachtoffer geëist. Hervé Férodet (50) uit Kerkbrugge stierf gistermiddag in het UZ Gent. Vijftien anderen krijgen op dit moment een intensieve antibioticabehandeling. Intussen is de besmettingshaard nog altijd niet gevonden.

THIERRY GOEMAN CÉDRIC MAES

Hervé Férodet, een 50-jarige alleenstaande man uit Kerkbrugge, leed aan suikerziekte. Dat verminderde zijn weerstand en maakte hem vatbaar voor infecties. “Op het laatste had hij nog maar 2% longcapaciteit en lieten ook zijn nieren het afweten”, zegt een vriend.

Sinds vrijdag werden in meerdere Gentse ziekenhuizen al zestien mensen opgenomen met een legionellabesmetting.

Koeltoren in havengebied

Wat de bron van besmetting nu is, dat wordt nog altijd onderzocht. Maar alles wijst in de richting van een van de koeltorens in het Gentse havengebied. De bacterie zou zich verspreiden via de waterdamp- of nevel.

“We hebben al bij zeventien bedrijven stalen genomen van het water in de koelinstallaties. Maar de resultaten zullen pas volgende week bekend zijn”, zegt Joris Moonens van het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. Dat neemt voorlopig geen bijkomende maatregelen. “De eerste patiënten kregen de eerste klachten in de periode van 29 april tot 6 mei. De laatste patiënten kregen tussen 7 en 10 mei de eerste ziekteklachten, wat erop kan wijzen dat de bron van de besmetting nog niet verdwenen is.”

Het kan volgens dokter Ommeslag van het Sint-Lucasziekenhuis veertien tot negentien dagen duren voor de ziektesymptomen optreden. Die worden meestal gekenmerkt door hoge koorts en kortademigheid.

Alle patiënten die nu nog in het ziekenhuis liggen zijn tussen 25 en 90 jaar oud en worden intensief behandeld met antibiotica. “In het ziekenhuis lopen andere patiënten of personeel voor alle duidelijkheid geen enkel gevaar. De ziekte wordt niet overgedragen van mens op mens maar alleen via waterdamp of -nevel van besmet water”, aldus de Gentse longarts.

Hervé Férodet (50), die gisteren is gestorven, is niet het eerste dodelijk slachtoffer met een legionellabesmetting in ons land. Twintig jaar geleden stierven vijf bezoekers van de handelsbeurs in Kapellen, waar de ziekte naar alle waarschijnlijkheid uitbrak bij een standhouder die bubbelbaden verkocht. “Maar meestal vinden we nooit de oorzaak”, geeft Moonens nog mee.

Ook Kapellen 20 jaar geleden getroffen door legionellabesmetting: “Een nachtmerrie”

© rr

De legionellabesmetting in het Gentse Evergem roept herinneringen op aan de Handelsbeurs van Kapellen in november 1999. Vijf mensen stierven toen aan de gevolgen van een legionellabesmetting, die ze op de beurs hadden opgelopen. “Dat was een nachtmerrie, er wordt nog altijd over gesproken”, klinkt het bij de organisatie en politici van destijds.

Voor huidig burgemeester Dirk Van Mechelen (Open Vld) is het net alsof het gisteren gebeurd is. Twintig jaar geleden is het, maar hij noemt zo de namen van de drie Kapellenaren die de legionellabesmetting niet overleefden: fotograaf Jacky Pals, cafébaas Staf Vervoort en Fred Hendrickx. Daarnaast overleefden ook Karel Janssens uit Kalmthout en Marcel De Koninck uit Oostmalle hun bezoek aan de beurs niet. In totaal werden er 85 longontstekingen vastgesteld en werden er 30 slachtoffers zwaar ziek. Waarschijnlijk was een stand met bubbelbaden de oorzaak van alle ellende, maar dat werd nooit officieel vastgesteld.

“In die tijd was die ziekte niet zo bekend als nu. Gelukkig hebben de dokters vrij snel geconstateerd dat het om legionella ging en dat alle slachtoffers op de Handelsbeurs geweest waren”, vertelt Van Mechelen. “Ik was toen ontslagnemend schepen omdat ik minister van Media, Economie en Ruimtelijke Ordening was geworden. Het eerste dat we toen gedaan hebben, was een grote mediacampagne opstarten zodat andere mensen die op de beurs geweest waren en zich ziek voelden, ook snel naar het ziekenhuis konden gaan. Zo hebben we een veel grotere ramp voorkomen. Er is ook meteen een rampenplan afgekondigd. Gouverneur Camille Paulus zat op het verlovingsfeest van prins Filip en Mathilde. Het was even lastig om hem daar te bereiken maar toen dat gelukt was, is hij ook meteen gekomen.”

© rr

Gert Geudens was betrokken bij de organisatie, samen met zijn vader Henri (Rik), die onlangs is gestorven. “De legionellabesmetting was een heel tragische gebeurtenis”, herinnert hij zich. “Daarbij zijn mensen gestorven die wij zelf heel goed kenden. Als organisatie hebben we altijd gedaan wat we konden, zowel om mee de oorzaak te achterhalen als om er voor de families van de slachtoffers te zijn. We waren ook in orde met alle controles. Bij een bloemententoonstelling in Bovenkarspel in Nederland waren er in februari van hetzelfde jaar veel slachtoffers gevallen bij een legionellabesmetting. Wij zijn later nog bij het bestuur daar op bezoek geweest om over onze ervaringen te praten. Voor de volgende editie hebben we ook alles gedaan om de veiligheid te garanderen. Maar zo’n gebeurtenis blijft toch hangen. De mensen spreken er nog over en wij ook, als legionella weer opduikt in het nieuws.”

Schoonvader gestorven

Een van de slachtoffers was Fred Hendrickx, de schoonvader van toenmalig schepen Marc De Smet. “Voor de familie was het heel zwaar dat ze zo onverwacht afscheid moesten nemen. Mijn schoonvader is een kleine week na de beurs ziek geworden. Na gezondheidsklachten is op een ochtend beslist dat hij naar het ziekenhuis gebracht zou worden, een uur later is hij al gestorven. Gezonde mensen kunnen goed genezen van een legionellabesmetting, maar voor mensen met een zwakkere gezondheid kan het fataal zijn. Het is echt een gevaarlijke bacterie, dus het is belangrijk dat de aandacht niet verslapt en alle regels goed worden nageleefd.”

Van Mechelen herinnert zich dat er na de ramp in Kapellen veel aandacht aan het onderwerp besteed is in het Vlaams Parlement. “Samen met toenmalig minister van Volksgezondheid Mieke Vogels zijn er toen heel wat maatregelen genomen om legionella te voorkomen. Het heeft altijd te maken met verneveling van water en een bepaalde temperatuur waarop de bacterie goed gedijt. Met strikte regels kun je zo veel problemen voorkomen, maar het kan natuurlijk altijd nog ergens opduiken zoals nu in Gent.”

© rr

De Handelsbeurs bestaat nu niet meer, deels omdat de tijdgeest veranderde en mensen daar niet meer zo happig op waren. Deels omdat de associatie met de ramp toch bleef kleven aan de Handelsbeurs. “Ik denk dat de beurs toen een fatale klap heeft gekregen”, zegt Van Mechelen.

De Smet sluit zich daarbij aan. “De Handelsbeurs was een begrip, met 60.000 bezoekers. Die is nog een paar jaar blijven bestaan, maar de ramp was eigenlijk de dood van de Handelsbeurs.”

In 2002 besliste het Antwerpse parket dat er niemand vervolgd werd voor de legionellabesmetting in Kapellen.

14 dagen ziekenhuis

Johnny Jansen (53) uit Ekeren was een van de bezoekers die in 1999 in het ziekenhuis belandde met een legionellabesmetting. “Ik was met mijn vrouw naar de beurs geweest. Zij had met haar hand in de jacuzzi gezeten, maar werd niet ziek. Ik had dat niet gedaan, maar voelde mij erna niet goed en ben naar het ziekenhuis gegaan na de oproep in de media. Ik bleek wel besmet.” Veertien dagen lang verbleef hij in het ziekenhuis met twee baxters aan zijn arm. “Ik heb veel geluk gehad. Er waren andere patiënten die er veel erger aan toe waren. Ik heb er wel nog lang last van gehad. Ik ben nog een jaar heel moe geweest. Blijkbaar is zo’n besmetting toch iets waarvan je lang moet herstellen.”