Vaccinatie tegen ebolavirus maandag van start. Zal dit ‘catastrofale uitbraak’ vermijden?

Foto: ss - rr

Vaccinatie tegen ebolavirus maandag van start. Zal dit ‘catastrofale uitbraak’ vermijden?

Print

In de Evenaarsprovincie, in het noordwesten van Congo, gaat maandag een vaccinatiecampagne van start tegen het ebolavirus. Dat maakte woordvoerder van de Congolese regering, Flory Kabange, zaterdag bekend.

Ongeveer zeshonderd personen zullen het vaccin krijgen, nadat ze rechtstreeks of onrechtstreeks in contact waren gekomen met de ziekte. “Het gaat in de eerste plaats om gezondheidspersoneel, personen die in aanraking kwamen met zieken, of personen die contact hadden met zij die contact hadden met zieken”, zei Kabange.

Vaccinatie tegen ebolavirus maandag van start. Zal dit ‘catastrofale uitbraak’ vermijden?
Foto: REUTERS

Partners beloofden 300.000 vaccinaties aan Congo. Hoelang de operatie zal duren, is volgens Kabange onduidelijk. De regering bevestigde dat ze al 5.400 vaccinaties heeft ontvangen. De Congolese regering sprak zich ook uit tegen mogelijke isolatiemaatregelen tegen Congo. Ze is tevreden over “de kwaliteit en snelheid van de reactie”. Kinshasa maakte vrijdag een plan bekend tegen de epidemie “met nationale draagwijdte”.

In de jongste balans maakte de regering vrijdag gewag van 43 geregistreerde gevallen. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) had het dezelfde dag over 45 gevallen, waarvan er 25 zijn overleden.

De WHO had eerder al grote bezorgdheid geuit over het virus in Congo. Vorige week werd de ziekte namelijk voor het eerst vastgesteld in een grote stad. Het virus kan zich daar veel sneller en makkelijker verspreiden, een uitbraak is veel moeilijker te bestrijden. Wat het risico op een epidemie nog groter maakt: de stad ligt op de linkeroever van de Congo, een druk bevaren rivier tussen Kinshasa en Kisangani. Het virus zou zich op die manier nóg makkelijker kunnen verspreiden. Als het virus via de rivier in hoofdstad Kinshasa terecht komt, waar 10 miljoen mensen wonen, kan dat catastrofale gevolgen hebben. De organisatie schat het risico op een verdere verspreiding zeer hoog in, en bereidt zich voor ‘op het ergste scenario’: “We zijn heel bezorgd en we bereiden ons voor op alle scenario’s, ook de ergste”, klinkt het.

Vaccinatie tegen ebolavirus maandag van start. Zal dit ‘catastrofale uitbraak’ vermijden?

Ebola is een ernstige virusziekte die veroorzaakt wordt door het ebolavirus. Het virus heeft verschillende varianten. De variant waar we nu mee te maken hebben, is de meest dodelijke variant.

Het virus is snel en dodelijk. Ebola zorgt eerst voor algemene griepsymptomen, maar slaat daarna genadeloos toe. 50 tot 90 procent van de patiënten sterft binnen 3 weken na de besmetting. Het kan 3 weken duren vooraleer iemand die besmet is de ziekteverschijnselen toont.

WAT DOET EBOLA?

De incubatietijd, de periode tussen de besmetting en de eerste symptomen, van ebola is 2 tot 21 dagen. Aanvankelijk krijgt de patiënt, meestal na zo’n 7 dagen, de eerste ziekteverschijnselen, zoals hoge koorts, spierpijn en hoofdpijn. Nadien moet de besmette patiënt braken, krijgt hij huiduitslag en diarree en in sommige gevallen inwendige bloedingen. Het virus tast verschillende organen aan en doet de witte bloedcellen afsterven. Het virus verlamt als het ware het afweersysteem, nog voor het afweersysteem het virus kan detecteren. Als de patiënt niet herstelt, sterft die na zeven tot zestien dagen omdat verschillende organen uitvallen.

Vaccinatie tegen ebolavirus maandag van start. Zal dit ‘catastrofale uitbraak’ vermijden?

OORSPRONG EBOLA?

Het virus werd voor het eerst vastgesteld in Congo, in 1976. Een Belgische non uit Yambuku was er ziek geworden door een mysterieuze ziekte. Een arts stuurde daarop een bloedstaal van de non naar het Instituut voor de Tropische Geneeskunde in België, waar arts Peter Piot aan het werk was. Aanvankelijk werd gedacht aan een variant van gele koorts, maar het virus leek daar in niets op. Toen muizen waarop het virus getest was allemaal een voor een stierven, wisten de artsen dat ze met een zeer dodelijk, nieuw virus te maken hadden.

Peter Piot is daarop naar Congo getrokken om het virus verder te onderzoeken en een epidemie in te dijken. De Belgische non was intussen overleden. Het virus moest nog een naam krijgen. Omdat de onderzoekers het dorpje Yambuku niet wilden stigmatiseren, werd gekozen voor de naam van de dichtsbijzijnde rivier: de Ebola.

VERSPREIDING EBOLA?

Het virus werd al in verschillende vleermuissoorten in Afrika aangetroffen. Waarschijnlijk is dit zoogdier dus de gastheer van het ebolavirus. Andere dieren, zoals antilopen of apen, raken met het virus besmet doordat vleermuizen of vleerhonden hen bijten, of via de ontlasting van de vleermuizen. Wanneer mensen bijvoorbeeld antilopen slachten en ze opeten, kunnen ze ook besmet raken. Waarschijnlijk ontstaan er zo telkens uitbraken van het virus onder de bevolking.

Het virus wordt daarop tussen mensen verspreid via lichaamssappen, zoals urine, zweet, sperma, bloed, speeksel,..., maar zolang iemand geen ziekteverschijnselen vertoont, is hij/zij ook niet besmettelijk voor anderen.

Het virus kan niet verspreid worden via de lucht.

BEHANDELING EBOLA?

Tot nu toe is er nog steeds geen officieel vaccin voorhanden waarmee preventief kan worden opgetreden tegen Ebola. Ook is er nog geen medicatie ontwikkeld dat als behandeling kan dienen voor wanneer men met het virus besmet is. Voorlopig bestaan er dus enkel nog maar experimentele behandelingen tegen Ebola.

UITBRAAK 2014?

De uitbraak van 2014 in West-Afrika was de ergste uitbraak van het virus ooit. Toen vond de ziekte naar alle waarschijnlijkheid zijn oorsprong in Guéckédou, een regio in Guinee. Daar zouden een jongetje van 2 en zijn moeder eind 2013 besmet zijn geraakt na een vaccinatie tegen cholera. De eerste meldingen van ebola kwamen binnen op 22 maart 2014. Toen was er sprake van 49 besmettingen in Guinea. Sindsdien is het aantal besmettingen en het aantal doden snel toegenomen. Ook buurlanden van Guinea, Sierra Leone en Libera, werden met het virus geconfronteerd. Niet veel later werden ook in Senegal en Nigeria Ebola-gevallen gedetecteerd. In de nazomer van 2014 werden de eerste gevallen van Ebola buiten Afrika gesignaleerd: in de Verenigde Staten en Spanje.

.

Nu in het nieuws