© rr, Belga

Dan toch geen rijbewijs met punten in ons land

Minister van Mobiliteit François Bellot (MR) gaat de komende jaren geen rijbewijs met punten invoeren. Hij neemt die beslissing op basis van twee studies van verkeersveiligheidsinstituut Vias en de FOD Mobiliteit en Vervoer. Eindconclusie: te duur en momenteel te weinig efficiënt. De Vlaamse regeringspartijen zijn allemaal een grote voorstander van dat nieuwe systeem. Franstalig coalitiepartner MR was absoluut tegen.

Myrte De Decker

De langverwachte studie over het rijbewijs met punten is een compromis uit het ¬regeerakkoord van de regering-Michel. Door het rijbewijs met punten zou je voor elke overtreding één of meer strafpunten krijgen. Wanneer je (bijvoorbeeld) zes punten hebt, verlies je het rijbewijs. Omgekeerd kan je het aantal strafpunten weer afbouwen door een tijdlang geen enkele overtreding te begaan.

Te weinig kans op betrapping

Er is één groot probleem, waardoor een rijbewijs met punten weinig efficiënt zou zijn. De voorbije jaren werd amper 19 procent van de bestuurders tegengehouden door de politie. Het Europese gemiddelde is 28 procent. De kans om op een overtreding betrapt te worden, is dus bijzonder klein en eerder toevallig. “We behoren tot de Europese top als het gaat om snelheidscontroles”, zeggen de onderzoekers. “Andere overtreders glippen vaak door de mazen van het net. Om het systeem succesvol te maken, moet de pakkans voor de belangrijkste overtredingen structureel en duurzaam verhoogd worden. Op korte termijn moet ze minstens verdubbelen.”

Maar dan zou jaarlijks geld vrijgemaakt moeten worden. Minstens vijf miljoen euro voor de opstart, want de studies hielden nog geen rekening met alle kosten. Wal al berekend: het personeelsbestand van de politie dat moet meegroeien, de databanken die onderhouden moeten worden, communicatiecampagnes om de burger informeren. Volgens het rapport is het niet realistisch om het nieuwe systeem nog voor 2021 in te voeren.

Overtreders blijven rondrijden

Een tweede pijnpunt is de bestrijding van recidive. Dat is nochtans een belangrijk doel van het rijbewijs met punten. Veelplegers ontsnappen nu nog te vaak aan controles. “Bovendien blijkt uit onderzoek in andere Europese landen met het puntensysteem dat zij dan gewoon zonder rijbewijs rondrijden”, zegt Bellot. ‘Ik wil daarom verder investeren in de MaCH-databank die alle voorgaande overtredingen registreert.”

Volgens de studies verbetert de verkeersveiligheid door een rijbewijs maar matig. Ja, het systeem met punten leidt tot een afname van het aantal ongevallen. Maar alleen de eerste zes tot twaalf maanden na de invoering van het nieuwe systeem. “Dat effect komt in de beginfase waarschijnlijk door de doorgedreven sensibilisering én de toegenomen politiecontroles”, staat in de studie van Vias. “Daarna vlakt het effect af.”

De studie was bedoeld om de voor- en tegenstanders van het systeem te verzoenen. Dat zal nu niet gebeuren. Eerder deze week uitten verschillende parlementsleden al kritiek op de werkwijze van de minister. Zij moesten tot de presentatie woensdagmiddag wachten om de studie in te kijken. “We kunnen alleen maar luisteren, zonder onze visie te geven”, zei N-VA-parlementslid Daphné Dumery. “Dan duurt het weer wekenlang voor hierover een nieuwe zitting komt. Allemaal vertraging voor een te belangrijk dossier.”