Alle passagiers op Belgische luchthavens worden binnenkort gescreend

Foto: EPA-EFE

Alle passagiers op Belgische luchthavens worden binnenkort gescreend

Print
Brussel -

Ons land is maandag officieel gestart met de screening van de luchtvaartpassagiers in ons land, in het kader van de strijd tegen zware misdaad en terrorisme. Momenteel is dat al voor bijna een derde van alle passagiers het geval, maar binnenkort moet dat naar zestig en op termijn naar 100 procent. Internationaal trein-, bus- en scheepvaartverkeer volgen.

BelPIU, of de Belgian Passenger Information Unit, draait al een tijdje proef, maar nu gaat het nieuwe systeem officieel van start. Minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA), eurocommissaris voor Veiligheid Julian King en de verantwoordelijken van alle betrokken diensten kwamen maandagochtend samen in Brussel om het protocolakkoord te ondertekenen.

De federale politie werkt voor PIU samen met de Staatsveiligheid, de militaire inlichtingendienst Adiv en de douane. Dertig gedetacheerden van die vier diensten werken samen in een streng beveiligde ruimte in de gebouwen van het federaal Crisiscentrum. Enkel zij hebben toegang tot de passagiersgegevens van de luchtvaartmaatschappijen waarmee ons land al een akkoord heeft.

De data komen 48 uur voor het vertrek van de vlucht in de PIU-databank, waarna de medewerkers ze kunnen analyseren op basis van de ‘watchlists’ van de verschillende diensten. Bij een ‘hit’ wordt de informatie meteen gedeeld tussen de verschillende diensten, die dan beslissen welke actie nodig is: een persoon kan onderschept, ondervraagd en aangehouden worden, maar de diensten kunnen ook beslissen om de informatie gewoon toe te voegen aan de databanken om zo onder meer drugsnetwerken in kaart te brengen. Op die manier is maandagochtend bijvoorbeeld nog een drugskoerier met 160 kilogram drugs onderschept. Om ook lastminute-passagiers te kunnen controleren, sturen de luchtvaartmaatschappijen de gegevens vlak voor het vertrek van de vlucht nog eens door.

Momenteel screent de PIU al 28 procent van alle passagiers op Belgische luchthavens. Omdat er nog onderhandelingen lopen met 13 andere maatschappijen, moet dat binnenkort 60 procent worden, legt PIU-baas Gunter Ceuppens uit. Tegen eind 2019 moet de hele luchtvaartsector aangesloten zijn.

Minister Jambon werkt ook aan akkoorden met andere landen voor bus-, trein- en scheepvaartverkeer. Er lopen onder meer onderhandelingen met Frankrijk en Thalys, met de Britten en Eurostar start nu een proefproject op. Met Flixbus lopen ook gesprekken.

De betrokken diensten proberen veiligheid wel altijd af te wegen tegenover het vrij verkeer van personen en de privacy, benadrukte Jambon. “Enkel de medewerkers van de PIU hebben toegang tot de gegevens, en ze kunnen ze ook niet raadplegen voor om het even wat. Screenen doen we in zaken van zware, vaak georganiseerde criminaliteit, zoals mensenhandel, drugstrafiek of terrorisme”, klonk het. Bovendien worden alle gegevens na zes maand gedepersonaliseerd, wat betekent dat bijvoorbeeld de naam en voornaam vervangen worden door kruisjes in de databank, legt Ceuppens uit. De dienst kan ze dan enkel repersonaliseren met toestemming van het gerecht. Na vijf jaar worden de gegevens automatisch helemaal verwijderd.

Tijdens de proefperiode heeft de PIU al heel wat opgeleverd, benadrukten alle diensten. Zo onderschepte de politie vorig week in Zaventem nog een Letse passagier met 210.000 euro aan heroïne op zak. Ook voor de militaire inlichtingendiensten is het nieuw systeem erg interessant, benadrukte Adiv-topman Claude Van de Voorde. Zo heeft Adiv via de bewegingen van een aantal passagiers “concrete informatie gekregen aangaande de activiteiten van buitenlandse inlichtingendiensten in ons land”.

Ons land is samen met Hongarije de Europese voortrekker in PNR - of Passenger Name Record. De andere lidstaten moeten de Europese richtlijn nog omzetten. Jambon benadrukt dat hij er bij de andere lidstaten op hamert het systeem zo snel mogelijk operationeel te maken. De Europese deadline is eind volgende maand.

MEEST RECENT