© AFP

Het Spaanse geweld en het laffe stilzwijgen van Europa

Niets kan het geweld van de Spaanse politie en de Guardia Civil tegen de Catalaanse deelnemers aan het onafhankelijkheidsreferendum verantwoorden. Niets, ook niet het feit dat deze volksraadpleging niet grondwettelijk is. Het is gewoon een schande dat dit politiegeweld in een Europees democratisch land kan plaatsvinden. En het is onbegrijpelijk dat onze premier als enige Europese regeringsleider het geweld heeft veroordeeld en opgeroepen heeft tot dialoog. Alle andere grote Europese voorvechters laten alleen maar een oorverdovende stilte horen.

Kris Vanmarsenille

Het referendum over de onafhankelijkheid van Catalonië is inderdaad in strijd met de grondwet. Het Grondwettelijk Hof in Madrid heeft het onrechtsgeldig verklaard. Maar de Catalaanse regering wilde het toch organiseren. Daarmee overtreedt ze de wet. En blijkbaar kan de Spaanse overheid op die overtreding alleen maar met geweld reageren. Wie de beelden van gisteren ziet, waant zich in een Zuid-Amerikaanse dictatuur in de jaren zeventig. Maar het was wel degelijk Spanje in 2017.

Eigenlijk was er voor de Spaanse regering geen meer verwerpelijke manier om te reageren op de Catalaanse ‘ongehoorzaamheid’ dan met dit politieoptreden. Als premier Rajoy de stembusgang gewoon had laten doorgaan zonder op te treden, maar ook zonder de rechtsgeldigheid ervan te erkennen, hadden de voorstanders van onafhankelijkheid het misschien niet eens gehaald. Volgens peilingen is nauwelijks de helft van de Catalanen gewonnen voor een afscheuring van Spanje. Als de stemming regulier had kunnen verlopen, hadden we wel een duidelijk beeld gekregen van de verhoudingen tussen separatisten en Spaansgezinden binnen Catalonië. Het referendum had dan, ook al was het niet rechtsgeldig, wel een leidraad voor gesprekken over meer autonomie en/of samenwerking kunnen zijn.

Nu heeft Rajoy de Catalaanse separatisten alleen maar sterker gemaakt. Hij heeft de spanningen binnen Catalonië verhoogd en de vijandigheid tussen Spanjaarden en Catalanen verder op de spits gedreven. Het gevolg is chaos, want wat kun je bewijzen met de uitslag van een referendum dat in deze wanorde is verlopen? Toch zal de Catalaanse regering de uitslag allicht gebruiken om de onafhankelijkheid uit te roepen. Stuurt Rajoy dan nog meer troepen naar Barcelona? De situatie dreigt volledig uit de hand te lopen. Zelf zegt de premier open te staan voor “dialoog binnen een wettelijk kader”. Nadat er minstens achthonderd gewonden zijn gevallen door politiegeweld, komt zo’n oproep bepaald ongeloofwaardig over.

En toch is overleg de enige uitweg. Als Spanje en Catalonië er zelf niet uitgeraken, waarom zou Europa dan geen rol spelen? Alles is beter dan het laffe stilzwijgen dat de Europese leiders nu aan de dag leggen. Dit geweld veroordelen is geen inmenging in de binnenlandse politiek van een land, het is de verdediging van de democratie en van het recht op autonomie binnen een rechtsstaat.

door Kris Vanmarsenille, hoofdredacteur

MEER OVER Ons standpunt