© BELGA

Voorstel Open Vld: “Minder pensioen voor langdurig werklozen”

Open Vld legt een concreet voorstel op de regeringstafel om de pensioenopbouw van langdurig werklozen verder te verlagen. Het plan van Kamerlid Vincent Van Quickenborne, dat Het Laatste Nieuws kon inkijken, zal tijdens een van de superministerraden van de regering-Michel besproken worden.

Het verhaal van twee vriendinnen die hun pensioen lieten berekenen, zorgde vorige week voor stevige deining in de politieke wereld. Virginie, die er een carrière als zelfstandige heeft opzitten, zou minder krijgen dan Caroline, die 33 jaar werkloos was. Van Quickenborne stak daarop een pleidooi af voor de beperking van de werkloosheid in de tijd, maar die zal er onder deze regering niet meer komen. Hij heeft nu een alternatief voorstel klaar.

'We moeten verder sleutelen aan de gelijkgestelde periodes. Binnenkort is het zo dat de basis voor de pensioenberekening na één jaar werkloosheid niet langer het laatste loon is, maar een ‘minimumjaarrecht’ van ongeveer 1.950 euro bruto. Uit onze berekeningen blijkt echter dat een Caroline dan nog altijd meer zou krijgen dan een Virginie', aldus Van Quickenborne.

'Ik stel daarom voor om het minimumjaarrecht vanaf het derde jaar werkloosheid geleidelijk aan te laten dalen, tot het na tien jaar nog 70 procent of 1.362 euro bedraagt. En vanaf het elfde jaar werkloosheid zullen deze jaren ook niet meer meetellen voor de vorming van het minimumpensioen. Want het kan niét dat een ondernemer minder pensioen krijgt dan iemand die jarenlang werkloos was.'

Vrouw die 40 jaar heeft gewerkt krijgt lager pensioen dan vriendin die 33 jaar werkloos was

© Photo News

Virginie (61) en Caroline (59), twee vriendinnen uit Henegouwen, staan allebei op de drempel van hun pensioen en lieten onlangs uitrekenen hoeveel hun maandelijks pensioen zal bedragen. Voor Virginie, die bijna 40 jaar lang heeft gewerkt waarvan het grootste deel als zelfstandige, was het resultaat een flinke teleurstelling. Zij zal het moeten stellen met een povere 925 euro bruto per maand. Maar wat haar echt shockeerde, was dat haar pensioen 220 euro lager zal zijn dan dat van haar vriendin Caroline, die amper 6 jaar heeft gewerkt en 33 jaar werkloos was.

Virginie was zo ontsteld dat ze contact opnam met de Waalse televisiezender RTL, die haar verhaal gebruikte om de ongelijkheid tussen de pensioenstelsels aan te klagen. Van een schrijnende onrechtvaardigheid, noemen zelfstandigenorganisaties Unizo en het Neutraal Syndicaat voor Zelfstandigen (NSZ) de situatie.

“In België vang je meer pensioen als werkloze dan als je je hele leven hard gewerkt hebt... da’s toch niet normaal?”, zegt Virginie, die er onmiddellijk aan toevoegt dat ze haar vriendin niets misgunt.

Pralinezaak

De loopbanen van de twee vriendinnen konden niet meer verschillend zijn. Caroline werkte amper 6 jaren als opvoedster, waarna ze door omstandigheden verplicht werd haar baan op te geven en voor haar twee kinderen en die van haar zus te zorgen. Ondertussen bleef ze 33 jaar lang werkloos. Als Caroline volgend jaar op haar zestigste haar pensioen aanvraagt, zal ze een brutomaandbedrag van 1134 euro ontvangen. Als ze wacht tot haar vijfenzestigste wordt dat bedrag verhoogd met 100 euro.

Ook Virginie wil volgend jaar stoppen met werken. “Veertig jaar is genoeg geweest.”Haar eerste job in Frankrijk ruilde ze na 2 jaar in voor een baan als winkelbediende. Dertien jaar later werd ze haar eigen baas, eerst als zelfstandig filiaalhouder van een bank, daarna als gerante in een pralinezaak. Veertig jaar werken levert haar echter maar een pensioen op van 925 euro. Werkt ze verder tot ze 65 jaar wordt, dan haalt ze nog altijd geen 1000 euro.

Minder dan minimumpensioen

© Michiel Hendryckx

Had de pensioendienst zich misschien misrekend? “Toch niet”, zegt Caroline Deiteren, adviseur sociale zaken van Unizo. “Het klinkt ongelooflijk, maar eigenlijk zal Virginie zelfs meer hebben dan het gemiddelde pensioen van een zelfstandige in ons land, dat nauwelijks 850 euro is.”

Dat bedrag kan weliswaar worden opgetrokken naar het minimum pensioen voor zelfstandigen, dat ongeveer 1100 euro bedraagt, maar velen komen daar niet aan omdat hun loopbaan korter dan dertig jaar heeft geduurd.

De reden voor die ongelijkheid is dat het pensioen van werknemers, zelfstandigen en ambtenaren op een andere manier wordt berekend.

Solidair

“Een andere reden voor het feit dat Virginie, die haar hele leven heeft gewerkt, een kleiner pensioen heeft dan haar langdurig werkloze vriendin, is dat de periode van werkloosheid voor de opbouw van het pensioen wordt gelijkgesteld met de periode waarin men wel actief gewerkt heeft”, zegt Caroline Deiteren. “Ook periodes van arbeidsongeschiktheid, tijdskrediet enz. tellen mee voor het pensioen van de werknemer. Een zelfstandige daarentegen heeft niet eens recht op een werkloosheidsuitkering.”

Unizo vindt dat de impact van die gelijkgestelde periodes op de berekening van het pensioen moet afgezwakt worden en de regering-Michel is daar ook mee bezig.

“We moeten wel een zekere solidariteit blijven behouden”, vindt Guy Van Limberghen, professor sociaal zekerheidsrecht aan de VUB. “Je kan iemand die al een kleiner inkomen had tijdens zijn actieve loopbaan omdat hij ziek of werkloos was niet nog eens straffen met een kleiner pensioen.

Meer rechtvaardigheid

“Ik heb het gevoel dat ik voor niets heb gewerkt”, zucht Virginie. “Ik ben bijna 62 jaar en ik heb niets.”

“Wij krijgen heel wat zelfstandigen die na hun pensionering in paniek bij ons aankloppen”, zegt Sven Nouten van het NSZ. “En te veel zelfstandigen worden gedwongen om te blijven verder werken na hun pensioenleeftijd omdat ze anders niet rondkomen. Wij raden onze leden dan ook altijd aan om tijdens de actieve loopbaan een appeltje voor de dorst opzij te leggen. Door geld te beleggen of een aanvullend pensioen bij elkaar te sparen. 400.000 zelfstandigen doen dat laatste.”

Zowel Unizo als het NSZ pleiten voor meer rechtvaardigheid in de verdeling van de pensioengelden.

“Op lange termijn moeten we naar één pensioenstatuut”, zegt Deiteren. “Of je nu zelfstandige, werknemer of zelfstandige bent.”

“In Nederland is men op weg daar naartoe”, zegt Guy Van Limberghen. “Daar is het pensioen niet gekoppeld aan je inkomen uit het actieve leven of aan het statuut dat je toen had maar is het een wettelijk vastgelegd percentage van het minimumloon. Omdat dit bedrag nooit heel hoog kan zijn, heeft men daar al veel langer dan bij ons begrepen dat je tijdens je actieve loopbaan een tweede pensioenpijler moet opbouwen. Alle bedrijven doen dat ook voor hun werknemers, bijvoorbeeld via een groepsverzekering.”

Video met uithaal Van Quickenborne over pensioenen voor werklozen gaat viraal

“Een werkloze die een hoger pensioen krijgt dan een zelfstandige? Onaanvaardbaar!”, vindt Vincent Van Quickenborne (Open VLD). Hij postte de video van zijn uithaal in de kamer op Facebook en vroeg iedereen die het eens was hem te delen. Intussen is de video al bijna 800.000 maal bekeken en bijna 17.000 keer gedeeld.

De interpellatie kwam er na het verhaal van twee Waalse vriendinnen, Virginie (61) en Caroline (59), die onlangs hun pensioen lieten berekenen. Caroline heeft zes jaar gewerkt en koos er daarna voor om voor haar kinderen te zorgen. Uiteindelijk was ze daarna 33 jaar werkloos. Toch heeft ze recht op 1.134 euro als ze volgend jaar haar pensioen aanvraagt.

Virginie heeft eerst een tijdje als winkelbediende gewerkt, en startte dan haar eigen zaak. In totaal was ze 40 jaar aan de slag, betaalde ook heel die tijd pensioenbijdragen. Maar dat levert haar 220 euro minder op. “In België vang je meer pensioen als werkloze dan wanneer je heel je leven hard gewerkt hebt”, zegt Virginie.

MEER OVER Open VLD