Verwijten vliegen in het rond in eerste verkiezingsdebat tussen Wilders en Rutte

Print

Twee dagen voor de Nederlandse verkiezingen zijn de twee hoofdrolspelers, de liberale premier Mark Rutte (VVD) en zijn extreemrechtse uitdager Geert Wilders (PVV), eindelijk rechtstreeks in debat gegaan met elkaar. De twee kandidaten spaarden elkaar niet in de Erasmus Universiteit in Rotterdam.

Rutte en Wilders bogen zich tijdens het debat over drie grote thema’s: zorg, economie en immigratie & identiteit. Het debat maakte zoals verwacht duidelijk hoe groot de kloof tussen de twee is. Op vlak van economie bijvoorbeeld, een thema waarin Wilders al snel in de aanval ging. “U hebt geen enkele belofte nagekomen. Waar was die belastingverlaging? Waar is die belofte dat Griekenland geen geld van ons zou krijgen?” Maar Rutte bleef rustig. “Ik heb gedaan wat nodig was. Denkt u dat de mensen liever iemand hebben die de zaal verlaat als er een heikel punt op tafel ligt, zoals u gedaan heeft?”

Een van de stokpaardjes van Wilders is ook de - zijn woorden - lamentabele zorg in Nederland. “Er moet zoveel gebeuren, het is rampzalig.” Ook hier bleef Rutte zijn rustige zelve. Hij nam Wilders het kwalijk dat die maar op dezelfde nagel blijft kloppen. “Ik ben het met u eens over rusthuizen en hoe bejaarden daar behandeld worden: we moeten daarin investeren.” De reactie van Wilders? “Totaal ongeloofwaardig.”

Verwijten vliegen in het rond in eerste verkiezingsdebat tussen Wilders en Rutte
Foto: AFP

Maar natuurlijk wachtte iedereen vooral op het thema immigratie en identiteit. Centrale vraag: bedreigt immigratie de Nederlandse identiteit? Wilders ging meteen terug naar het verleden, toen hij uit de partij van Rutte gezet werd. “Ik héb gewaarschuwd voor Erdogan. Ik héb gewaarschuwd voor de Islam. En u, Mark Rutte, heeft niets gedaan.” De premier dacht er het zijne van. “Uw beleid is dweilen met de kraan open, meneer Wilders. Belangrijk is om de immigrantenstroom te controleren en de nieuwkomers goed integreren.”

Wilders wil duidelijk de Nederlandse grenzen sluiten - hij pleitte ook al voor de Nexit - maar Rutte noemt dat een schijnoplossing. “Je moet de problemen ver van onze grens oplossen en afspraken maken met die landen. Je mag die mensen niet tot hier laten komen met hun bootjes en hen dan tegen te houden.”

Volgens Wilders durft Rutte het grote probleem niet te benoemen: de Islamisering. “Een gigantisch probleem. Zij vinden hun eigen wetten belangrijker dan de wetten die wij maken.” Rutte kreeg het laatste woord. “We kijken niet naar het geloof van mensen, maar naar hun gedrag en hoe ze willen bijdragen tot dit land.” Wilders schudde zijn hoofd - “ongelooflijk, zo gaat ons land kapot” - maar Rutte hield voet bij stuk. “We gaan echt niet met de PVV regeren. U bent weggegaan in 2012 toen de crisis begon, dat heb ik u erg kwalijk genomen. Daarna bent u verder geradicaliseerd. Met zo’n partij ga ik niet samenwerken. Niet. Nooit. Niet.” “En toch gelooft niemand u”, zegt Wilders. “Dat zou een belediging zijn voor de Nederlandse kiezer.”

Invloed op uitslag?

Verwijten vliegen in het rond in eerste verkiezingsdebat tussen Wilders en Rutte
Foto: REUTERS

Het was de eerste en meteen ook de laatste keer dat de twee belangrijkste deelnemers aan de Tweede Kamerverkiezing de degens kruisen. Wilders heeft alle andere uitnodigingen voor een verkiezingsdebat naast zich neergelegd.

Voorlopig is het nog niet duidelijk in welke mate de gebeurtenissen van het voorbije weekend een invloed zullen hebben op de verkiezingsuitslag. De talloze Nederlandse peilingen hebben nog geen rekening kunnen houden met de Turkije-rel.

De meeste Nederlandse analisten stellen wel dat Rutte “daadkracht” heeft getoond met het intrekken van de landingsrechten van de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Mevlüt Cavusoglu en met het terugsturen van minister van Familiezaken Fatma Kaya. Maar onder meer de Britse krant The Times benadrukt dat Rutte met zijn harde optreden Wilders’ campagne ongewild geloofwaardigheid heeft bezorgd.

In de peilingen heeft de VVD van Mark Rutte een beperkte voorsprong op Wilders’ PVV. Maar de kans dat PVV deel zal uitmaken van de volgende regering lijkt eerder klein, want heel wat Nederlandse partijen hebben al aangegeven dat ze het niet zien zitten om samen met de extreemrechtse populist te regeren.

.

Nu in het nieuws