© Jan Van der Perre

Hoe hoog zijn de boetes en waar hangen de camera’s voor de lage-emissiezone?

Vanaf 1 februari is de lage-emissiezone een feit. Na de waarschuwings­peri­­ode­­ van een maand, zullen de eerste boetes in de bus vallen. Maar hoe gaat dat in zijn werk? Wie moet zich registreren? Wat met buitenlandse nummerplaten? En hoe zit dat met die ANPR-camera’s?

Hoe werkt de registratie?

Zoals u weet, is het de euronorm van uw auto die bepaalt of u de lage-emissiezone al dan niet mag inrijden. Voor dieselmotoren is de LEZ toegankelijk voor de norm Euro 4 of hoger. Euro 3 mag alleen met roetfilter. Voor Euro 3 zonder roetfilter gelden er beperkingen en alles wat daaronder zit mag niet binnen in de LEZ. Voor benzine-, aardgas- en lpg-motoren zijn alleen voertuigen van vóór de tijd van de euronormen verboden, dus van voor 1992.

“Wie aan de hand van zijn inschrijvingsbewijs weet dat hij of zij de LEZ mag betreden, hoeft zich niet te registreren”, zegt Filip Lenders, projectleider van de LEZ. “Alle anderen dienen dat wel te doen. Een aantal bestuurders moet via de registratie bewijzen dat hun voertuig in orde is. Het gaat dan bijvoorbeeld over mensen met een Euro 3 dieselmotor die wel een roetfilter hebben laten installeren, maar daar geen Vlaamse premie voor hebben aangevraagd. Een andere groep mensen, onder wie personen met een handicap, kan een vrijstelling aanvragen als ze aan bepaalde voorwaarden voldoen. Mensen met een Euro 3 dieselmotor zonder roetfilter mogen alleen binnen mits betaling, en dat voor een periode van maximaal een jaar. Vanaf 2019 mogen ze niet meer binnen. Euro 5 wordt dan de norm en Euro 4 mag enkel nog binnen tegen betaling.”

Mensen met een nog lagere euronorm mogen niet binnen, maar kunnen wel een dagpas aanvragen. “Dat mag maximaal acht keer per jaar en kost 35 euro per keer”, zegt Lenders. “Hoe vuiler je auto, hoe meer je dus betaalt.”

Hoe wordt er gecontroleerd?

© Dirk Kerstens

Filip Lenders: “Het systeem steunt grotendeels op de vaststellingen door de ANPR-camera’s, die automatisch nummerplaten kunnen lezen. Dat maakt dat er een zo goed als sluitende handhaving is, in tegenstelling tot vele lage-emissiezones in het buitenland. Het ANPR-netwerk in Antwerpen is op dit moment opgebouwd uit twee ringen. Het initiatief komt van de politie die ze gebruikt voor criminaliteitsbestrijding en verkeershandhaving. Er is een ring in het centrum van de stad, die al een hele tijd operationeel is. De tweede ring komt in feite overeen met de Binnensingel. Die maakt zelf ook deel uit van de LEZ, op een paar stukken na. Als je bijvoorbeeld vanuit de Craeybeckxtunnel de stad inrijdt, dan rijd je recht op de Binnensingel. We kunnen evenwel niet verwachten dat wie van een internationale snelweg komt en recht de stad inrijdt, meteen in overtreding is. Je moet gewaarschuwd kunnen worden en terug weg kunnen. Daarom is het stuk van de Binnensingel tussen de Generaal Lemanstraat en de Jan Van Rijswijklaan vrij. Daar staan de camera’s lichtjes anders.”

Naast die camera’s kan er ook worden gecontroleerd op straat. Die methode is vergelijkbaar met alcoholcontroles, want de boorddocumenten moeten kunnen worden opgevraagd. Controles als degene die parkeerwachters uitvoeren, zullen dus niet gebeuren.

Waar hangen de ANPR-camera’s?

“Alles bij elkaar zijn er een 25-tal sites waar één of meerdere camera’s hangen, met in totaal zo’n zeventig ANPR-camera’s, zegt Filip Lenders. “Elke camera kan twee rijstroken monitoren. Hij maakt een overzichtsfoto en een tweede foto, ingezoomd op de nummerplaat. Die foto wordt omgezet in digitale karakters. Een lijst met nummerplaten en tijdstippen, vergezeld van de foto, wordt doorgestuurd naar de server.”

Wordt de privacy gerespecteerd?

Tussen het moment dat een ANPR-camera een foto neemt en het moment dat er een eventuele boete de deur uitgaat, zit een eerder complexe uitwisseling van data tussen enerzijds het registratiesysteem van de stad en anderzijds de Vlaamse LEZ-database en de DIV. Als tussenschakel is er de Vlaamse Dienstenintegrator (VDI). “Die waakt erover dat de uitwisseling van informatie op een correcte manier gebeurt”, zegt Filip Lenders. “Nummerplaten en persoonsgegevens blijven strikt gescheiden. Alleen van de overtreders vragen we in een allerlaatste fase de persoonsgegevens op, om de boete (die overigens aangetekend verstuurd wordt, red.) te kunnen bezorgen.”

Wat gebeurt er met buitenlandse nummerplaten?

In principe moeten alle buitenlanders die de stad willen inrijden – of hun auto nu ‘proper’ is of niet – zich registreren. Voor de Nederlanders is er een uitzondering. “Van Nederlandse voertuigen hebben we de technische gegevens”, zegt Lenders. “We weten welke Nederlandse nummerplaten niet binnen mogen: zij die op die lijst staan, mogen alleen binnen als ze een vrijstelling hebben of een tijdelijke toelating of LEZ-dagpas kopen. Nederlandse voertuigen maken voor Antwerpen zo’n 60% uit van alle buitenlandse nummerplaten.”

Alle andere buitenlanders die zich niet registreren, zijn in overtreding. Maar volgens Filip Lenders gaat het om een fractie van het aantal vaststellingen. “90% van de voertuigen die in Antwerpen rondrijden zijn Belgisch. Van de overige 10% is 60% Nederlander. Van die laatste 4% kunnen we ervan uitgaan dat maximum 1% niet in orde is. Die moeten we er dus proberen uit te filteren. Dat doen we via controles door de LEZ-toezichters op straat, via onmiddellijke inningen.”

© JVDP

Hoeveel bedraagt de boete?

Filip Lenders: “Volgens het decreet moet het bedrag tussen de 90 en de 360 euro zitten. In Antwerpen is beslist om er 125 euro van te maken vanuit de redenering dat het op die manier goedkoper blijft om te betalen voor een tijdelijke toelating, dan een boete te riskeren. In 2018 stijgt het bedrag van de boete naar 150 voor de eerste boete, 250 voor de tweede binnen het jaar en 350 voor de overtredingen daarbovenop. De inkomsten van de boetes worden gebruikt om operationele kosten te betalen, maar eigenlijk is het daar niet om te doen. Hoe meer mensen er in orde zijn, hoe minder geld er binnenkomt, maar ook hoe beter de luchtkwaliteit zal zijn. Nul euro inkomsten, dat zou een prima zaak zijn.”

Wat als je niet akkoord gaat met je boete?

Het is mogelijk om een schriftelijk bezwaarschrift in te dienen. “Die procedure lijkt op het bezwaarschrift tegen een verkeersboete”, zegt Lenders.

Is de stad er klaar voor?

De eerste maand van de LEZ is een waarschuwingsperiode. Pas vanaf 1 maart worden er echte boetes uitgeschreven. “Alle camera’s zijn geïnstalleerd en de laatste koppelingen van de verschillende databases worden nu gefinetuned”, zegt Filip Lenders. “Op dit moment hebben we een team van twintig LEZ-toezichters, maar dat wordt op termijn afgebouwd eens het systeem draait. We hebben fel ingezet op automatisering, dus we verwachten weinig problemen. Volgens de laatste cijfers hebben zo’n 4.000 mensen zich al probleemloos geregistreerd. Onze klantvriendelijke aanpak voor de registraties lijkt zijn vruchten af te werpen.”

© JVDP

Meest gelezen GVA+

Sport

DOEN!