Hoe verloopt de verkiezingsnacht en wanneer kennen we de winnaar?

Foto: EPA

Hoe verloopt de verkiezingsnacht en wanneer kennen we de winnaar?

Print

In de Verenigde Staten is de verkiezingsdag momenteel volop aan de gang. Miljoenen mensen staan nu over het hele land te wachten om hun stem uit te brachten. Op de eerste resultaten is het nog wel een tijdje wachten. Hier vindt u een tijdlijn met waar u zich de komende uren (Belgische tijd) aan kan verwachten.

• Dinsdag 12 uur – Stembureaus geopend

Hoe verloopt de verkiezingsnacht en wanneer kennen we de winnaar?
Foto: AFP

In het oosten van de Verenigde Staten gingen de stembureaus al open om 6 uur ’s morgens plaatselijke tijd. Dat was het geval in de staten Connecticut, New Jersey, New York, Virginia en delen van Indiana, Kentucky, Maine en New Hampshire.

De eerste uitslagen waren overigens al snel bekend. Hillary Clinton won in de mini-community Dixville Notch in New Hampshire met vier stemmen tegen twee voor Trump.

Dinsdag 23 uur – Exit polls sijpelen binnen

Zolang er gestemd kan worden is er een strikt verbod om exit polls en/of uitslagen naar buiten te brengen, om te vermijden dat het stemgedrag beïnvloed wordt.

Vanaf 23 uur zullen de Amerikaanse televisienetwerken de eerste exit polls uitbrengen, maar er is afgesproken om nog geen uitslagen te geven over wie aan het winnen of verliezen is. Wel zullen andere gegevens over het stemgedrag worden gegeven: over de opkomst, de verdeling van het electoraat, de redenen van kiezers om hun stem uit te brengen voor de ene of de andere kandidaat, etcetera.

Sommige media zullen al wel met eerste stemresultaten afkomen op basis van prognoses, maar het verleden heeft al uitgewezen dat die vaak niet erg betrouwbaar zijn.

• Woensdag 00 uur – Hier zijn de eerste resultaten

Nu begint de pret echt. In delen van Indiana en Kentucky aan de oostkust gaan de eerste stembureaus dicht en de eerste stemresultaten zullen dan ook snel bekend worden gemaakt. Het is dan vooral uitkijken naar de resultaten van de spannende gouverneurs- en senaatsrace in Indiana.

Woensdag 01 uur – Eerste staten worden toegewezen aan de kandidaten

Hoe verloopt de verkiezingsnacht en wanneer kennen we de winnaar?
Foto: EPA

In staten als Georgia, Indiana, Kentucky, South Carolina, Vermont en Virginia sluiten de stembureaus. In enkele van die staten zal al snel duidelijk zijn wie we winnaar is. Als blijkt dat Trump onder de verwachtingen blijft in South Carolina, kan dat er op wijzen dat hij ook problemen zal ondervinden in de buurstaten Georgia en North Carolina, waar het een spannende strijd belooft te worden.

De enige echte strijdstaat waar op dat tijdstip de stembureaus sluiten is Virginia. Een duidelijk zicht op de situatie in die staat zal er pas zijn rond 2 uur.

• Woensdag 01.30 uur – Uitkijken naar twee belangrijke swingstates

Het stemmen stopt rond dit tijdstip in North Carolina en Ohio, twee erg belangrijke strijdstaten, die vooral must-wins zijn voor Donald Trump. Ook de gouverneurs- en senaatsverkiezingen in beide staten moeten met argusogen gevolgd worden.

• Woensdag 02.00 uur – De eerste grote lading resultaten

Om 2 uur sluiten de stembureaus in 23 staten, waaronder enkele strijdstaten als Florida, Maine, Missouri, New Hampshire en Pennsylvania. Trump is favoriet in Missouri. Mocht het onverwacht lang wachten zijn tot die staat aan hem wordt toegekend, is dat slecht nieuws voor hem. In die staat vindt er ook een spannende senaatsrace plaats.

Woensdag 03.00 uur – Stemmen voorbij in nieuwe strijdstaten

Hoe verloopt de verkiezingsnacht en wanneer kennen we de winnaar?
Mitt Romney voert campagne met Senator John McCain. Foto: AP

Rond dit tijdstip kan er niet meer gestemd worden in de strijdstaten Arizona, Colorado, Michigan, Minnesota, New Mexico en Wisconsin. Ook Texas is rond dit tijdstip aan de beurt. Even leek deze zuiderse staat ook een swingstate te gaan worden, maar Trump ligt daar nu toch comfortabel voor. Of zullen de hispanics daar toch massaal voor Clinton stemmen?

In Arizona vindt er ook een spannende senaatsrace plaats tussen voormalige presidentskandidaat John McCain en de Democratische uitdaagster Ann Kirkpatrick.

• Woensdag 04.00 uur – Wordt een derde kandidaat spelbreker voor Trump?

Hoe verloopt de verkiezingsnacht en wanneer kennen we de winnaar?
Evan McMullin Foto: AP

Rond 4 uur zullen de meeste ogen gericht zijn op de strijdstaten Iowa en Nevada. Volgens de prognoses zou Iowa naar Trump moeten gaan. Als de latino’s massaal gaan stemmen zou Nevada wel eens naar de Democraten kunnen gaan.

Maar er wordt ook met argusogen uitgekeken naar de zuidwestelijke staat Utah, een traditioneel Republikeinse staat waar Donald Trump echter bij een groot deel van diepgelovige bevolking zeer ongeliefd is. Een derde, conservatieve, uitdager scoort in de peilingen dan ook opvallend hoog. Kan de onafhankelijke kandidaat Evan McMullin de race in Utah nog onverwacht spannend maken?

Woensdag 05.00 uur – Kennen we nu al de winnaar?

Toen Hillary Clinton enkele weken geleden nog een comfortabele voorsprong had in de peilingen, zag het er naar uit dat de naam van de nieuwe president wel eens snel bekend zou kunnen worden. Nu de race toch wat spannender lijkt te worden, kan het nog wel eens wat langer nagelbijten worden.

Rond dit tijdstip sluiten de stembureaus in de westelijke Democratische bolwerken Californië , Hawaii, Oregon en Washington. Bij een spannende race zal Clinton zeker nog moeten wachten tot de uitslagen uit die staten officieel zijn, vooraleer ze victorie mag kraaien.

• Woensdag 07.00 uur – Alaska sluit de rij

Alaska is rond dit tijdstip de allerlaatste staat waar de stembureaus sluiten. Waarschijnlijk is de winnaar echter al bekend nog voor de uitslagen uit deze verre noordelijke staat bekend zijn.

Hoe verloopt de verkiezingsnacht en wanneer kennen we de winnaar?
Stemmen worden herteld in Florida na de legendarische verkiezingen in 2000. Foto: Reuters

Mogelijk zal het pas later duidelijk zijn welke partij de meerderheid heeft behaald in het Congres. De Republikeinen lijken hun meerderheid te zullen behouden in het Huis van Afgevaardigden, maar in de Senaat kan het een dubbeltje op zijn kant worden.

Als het een echte thriller van formaat wordt en er zich eventueel onregelmatigheden voordoen, er problemen zijn met het tellen van stemmen of het in bepaalde staten zo nipt is dat er gewacht moet worden met het uitroepen van een winnaar, kan het zijn dat de nachtraven nog steeds op hun honger blijven zitten. In het meest extreme geval kennen we de naam van de nieuwe president zelfs pas over enkele dagen of weken, herinner u de legendarische afwikkeling van de presidentsstrijd in 2000 tussen George W. Bush en Al Gore.