© Photo News

Amper 19 veroordelingen voor racisme en xenofobie

De voorbije vijf jaar is het aantal strafrechtelijke veroordelingen voor racisme en xenofobie alleen maar afgenomen. Volgens Jogchum Vrielink (KU Leuven) interpreteren rechters de antiracismewet weer correcter dan vroeger. Er zijn zelfs nog te veel “makkelijke veroordelingen”.

yd

De voorbije vijf jaar is het aantal strafrechtelijke veroordelingen voor racisme en xenofobie afgenomen. De grove reacties op de dood van de 15-jarige Genkenaar van Marokkaanse origine, Ramzi Mohammad Kaddouri, legden vorige week bloot dat het ranzige racisme in onze samenleving nog lang niet is uitgeroeid.

Hoe komt het dan dat het aantal veroordelingen daalt? Rechtsantropoloog Jogchum Vrielink (KULeuven en Université Saint-Louis, foto), die de antiracismewet kritisch onder de loep nam, ziet enkele verklaringen. “Door de opkomst van het Vlaams Blok in de jaren negentig was er lange tijd grote druk om racisme hard te veroordelen en strafrechtelijk te vervolgen. Die druk is verdwenen. Maar veel belangrijker is dat mensen, voor discriminerende handelingen, nu ook de burgerrechtelijke weg kunnen kiezen. Een strafzaak duurt vaak lang en de bewijslast is hoog.”

“Na jaren van ongrondwettig toepassen van de antiracismewet zijn veel rechters de wet ook weer correcter gaan interpreteren”, aldus Vrielink. “Het gros van de veroordelingen ging vroeger over eenvoudige beledigingen met racistische ondertoon. Voor zulke zaken is de antiracismewet nooit bedoeld geweest. Die zegt dat je als dader moet aanzetten tot haat en geweld, dat je ook de intentie moet hebben om dat te doen. Diverse arresten van het Grondwettelijk Hof hebben de puntjes op de i gezet. Sindsdien is er weer meer ruimte voor de vrijheid van meningsuiting. Dat heeft tot meer vrijspraken geleid.”

Zo werd in juni nog een man door de correctionele rechtbank van Dendermonde vrijgesproken. Hij moest zich verantwoorden voor racistische uitlatingen tegen politieagenten tijdens een interventie. Volgens de rechter zette hij niet aan tot haat en discriminatie. Smaad is nog geen racisme.

Toch ziet Vrielink nog al te vaak “makkelijke veroordelingen”. “Onlangs werden twee mannen veroordeeld omdat ze stickers op de Dossinkazerne (het Mechelse museum over de Holocaust, red.) hadden gekleefd, met de tekst ‘ons socialisme is nationaal’. Allicht een verwijzing naar het nazisme. Maar zet die tekst – die vrij sec is – aan tot haat en geweld? De rechter vond van wel, ik vind van niet.”

Intussen blijft het riool van sociale media wel openstaan. Valt daar dan niets aan te doen? “Een site offline halen? Je krijgt vaak een tegenovergesteld effect”, zegt Vrielink. “Daders worden radicaler, gaan ondergronds en worden in de armen van gelijkgezinden gejaagd.”