© Belga

Politie maakt duidelijke afspraken met jeugdinstellingen na schietincident

De Lokale Antwerpse Politie heeft vandaag naar eigen zeggen “een constructief gesprek” gehad met het agentschap Jongerenwelzijn om duidelijke afspraken te maken rond de inzet van politie in jeugdhulpvoorzieningen bij incidenten. Enkele weken geleden brak er een mediahetze los nadat het Snelle Respons Team (SRT) een minderjarig meisje had beschoten met verfkogel.

Naar aanleiding van dat incident vonden het agentschap Jongerenwelzijn en de lokale politie het heilzaam om de koppen eens bij elkaar te steken. Er werd besloten een werkgroep op te richten, die tegen half februari 2016 twee opdrachten zal uitwerken. “De resultaten van de werkgroep moeten leiden tot een duurzame en sterke samenwerking”, zo klinkt het.

Communicatie

Een eerste opdracht gaat over het stroomlijnen van de communicatie tussen de jeugdinstellingen en de politie. In het bijzonder wordt de eerstelijnscommunicatie vanuit de instelling naar de politie bij incidenten bekeken. Om deze te verbeteren, wordt gedacht aan het uitschrijven van een uniforme procedure met een checklist voor de informatie die de eerstelijnscommunicatie moet bevatten. Op die manier kan de politie duidelijke en volledige informatie verkrijgen en kan het personeel van voorzieningen terugvallen op een vast kader.

Incidentaanpak

De tweede opdracht gaat over het uitwerken van een procedure die de incidentaanpak in de jeugdinstelling beschrijft wanneer die een beroep doet op een tussenkomst van de politie. Hierbij wordt gedacht aan een aanpak in opbouwende fases, waarbij de eerste fase sowieso door het personeel van de voorziening wordt uitgevoerd, met de politie als ondersteunende sterke arm.

Jo Vandeurzen: “Snelle Respons Team heeft situatie kunnen beheersen”

© BELGA

Dat een 14-jarig meisje werd neergeschoten met een kogel uit kunststof, zorgde donderdag voor enkele pittige actuele vragen in het Vlaams parlement. “Dat soort agressie is niet voor herhaling vatbaar”, legden CD&V, SP.A en N-VA voor aan welzijnsminister Jo Vandeurzen.

Bij een interventie in een jeugdinstelling heeft het Snelle Respons Team van de Antwerpse politie op zondag 1 november een 14-jarig meisje neergeschoten met een kogel uit kunststof. Het meisje werd met lichte verwondingen naar het ziekenhuis overgebracht. Katrien Schryvers (CD&V), Freya Van den Bossche (SP.A) en Lorin Parys (N-VA) grepen donderdag de gelegenheid aan om Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen (CD&V) aan de tand te voelen: hoe kon het zover komen, en wat zijn de conclusies?

Minister Vandeurzen vindt het in de eerste plaats goed dat er met een vergrootglas naar dit schietincident gekeken wordt. “Het is goed dat het geproblematiseerd wordt”, klinkt het. “Het was geen evidente situatie, en alle inschattingen die gemaakt werden, moeten worden geëvalueerd. En dan kunnen we kijken of daar conclusies uit getrokken kunnen worden.”

“Niet dramatisch afgelopen”

Vandeurzen benadrukte de analyse van de situatie te willen afwachten en erg beducht te zijn voor grote uitspraken, maar toch wenste de minister te benadrukken dat we “wel al [kunnen] concluderen dat de zaken niet dramatisch afgelopen zijn, dat men ze heeft kunnen beheersen. Men heeft eerst geprobeerd om de escalatie te vermijden, maar op een bepaald moment heeft men beslist beroep te moeten doen op de politie”, waarna het Snelle Respons Team ingezet werd.

De minister wees er herhaaldelijk op dat dat allemaal erg snel ging. Dé vraag die nu volgens hem gesteld moet worden, is of er ‘betere afspraken’ nodig zijn, bijvoorbeeld met minister van Veiligheid Jan Jambon (N-VA). “Ik ben zeer beducht voor het waarborgen van de fysieke en psychische integriteit van minderjarigen”, aldus nog Vandeurzen, die er ook nog op wees dat de Vlaamse regering extra middelen heeft uitgetrokken om bijkomende capaciteit voor traumabegeleiding te realiseren.

Gekken met kalasjnikovs

De antwoorden van de minister werden door de vragenstellers gemengd onthaald. “Ik dacht dat het Snelle Respons Team voor gekken met kalasjnikovs was? Zo’n team stuur je niet af op kinderen in crisis”, aldus een geëmotioneerde Freya Van den Bossche. Lorin Parys hoorde vooral dat “dit politieoptreden erger [heeft] voorkomen. Dit is een theater waar ik niet aan meedoe.”

De misverstanden bewijzen het: het Snelle Respons Team (SRT) heeft momenteel een imagoprobleem.

© WAS

De discussie over het Snelle Respons Team (SRT) van de Antwerpse politie zal nog wel even blijven woeden. Dat heeft veel te maken met onduidelijkheid over wat dat SRT nu eigenlijk precies is. Bij de aankondiging van het nieuwe team in het voorjaar, kort na de gebeurtenissen rond Charlie Hebdo in Parijs, ontstond de indruk dat Antwerpen een soort zwaarbewapende antiterreurbrigade kreeg.

Ruim anderhalve maand na de start in september probeerde het stadsbestuur dat beeld al wat te nuanceren: het SRT had in september 38 verdachten opgepakt, geen geringe score. Het team werd ingezet voor geweldsdelicten, gewapende incidenten, arrestaties van zware jongens, assistentie bij achtervolgingen en pogingen tot zelfdoding. Dat was al een heel ander verhaal. Logischer ook, want Antwerpen wordt – gelukkig – niet dagelijks geconfronteerd met terreuracties en bomaanslagen.

Maar de perceptie was al gecreëerd en de oppositie wette haar messen. Het wachten was nu op enkele incidenten. En die kwamen er. Het optreden van het SRT na de grappig bedoelde tweet, de plastic kogel waarmee het hysterische veertienjarige Syrische meisje onschadelijk was gemaakt... Perfecte munitie voor sp.a, Groen en PVDA om het team af te schieten.

Daarbij ontstonden heel wat misverstanden. Een luchtdrukwapen werd een oorlogstuig genoemd en het leek alsof de Antwerpse politie een antiterreursectie had afgestuurd op een weerloos tienermeisje. Nogmaals, die indruk had het stadsbestuur zelf mee gewekt door de manier waarop ze het SRT in de markt had gezet. Daar móést wel politieke heibel van komen.

De aanpak van het SRT van de incidenten zelf blijft voor discussie vatbaar. Maar het bestaan van zo’n team op zich is vrij normaal. Brussel en Gent hebben het al jaren. Het gaat om een eenheid die qua bewapening en opleiding het midden houdt tussen de gewone politiemanschappen en die van het Bijzonder Bijstandsteam (BBT), dat uitrukt als de nood het hoogst is. Het SRT is bestemd voor situaties waarin de veiligheid van burgers en andere politiemensen in gevaar is. In die zin moet het een lacune in de bezetting van het Antwerpse korps vullen.

De misverstanden bewijzen het: het SRT heeft momenteel een imagoprobleem. De situatie doet ons wat denken aan de aankondiging dat er militairen naar Antwerpen zouden komen voor extra bewaking van de joodse buurt en andere kwetsbare plaatsen. Antwerpen, en bij uitbreiding heel Vlaanderen, stond op z’n kop, maar wie maakt er zich enkele maanden later nog druk om?

Mogelijk gaat het met het SRT ook zo. Wellicht was het beter geweest als het team met iets minder toeters en bellen was aangekondigd, zodat niet het beeld was ontstaan van een stel rambo’s in een robocop-uitrusting. Maar het kwam burgemeester Bart De Wever nu eenmaal goed uit om via het SRT zijn imago als de hoeder van law and order in zijn stad dik in de verf te zetten.

Misschien moet het SRT gewoon eerst een jaar zijn werk doen voordat de rekening wordt gemaakt. Twee maanden is geen faire proefperiode. Het Antwerpse korps heeft recht op leertijd en zal de eerder genoemde incidenten ongetwijfeld zelf intern ook uitgebreid hebben besproken.

Politie: “Meisje uitschakelen met verfkogel was beste optie”

© WAS

Bij een interventie in een jeugdinstelling heeft het Snelle Respons Team (SRT) van de Antwerpse politie een Syrisch 14-jarig meisje neergeschoten met een kogel uit kunststof. Het Agentschap Jongerenwelzijn stelt zich vragen bij de gebruikte procedure, zo staat dinsdag in De Standaard en Het Nieuwsblad. Politiewoordvoerder Sven Lommaert zegt dat het SRT voor de best mogelijke optie op dat moment heeft gekozen.

Omdat het meisje op zondag 1 november zichzelf en omstaanders met glasscherven dreigde te verwonden, besloten de begeleiders in de jeugdinstelling Jacob Jordaens bijstand in te roepen van de Antwerpse lokale politie. Maar ook het Snelle Respons Team van de lokale politie, dat werd opgericht om in te grijpen bij ernstige incidenten, arriveerde. De leden van het SRT schakelden het meisje uiteindelijk uit met een zogeheten “less lethal weapon”, een kunststof projectiel dat volgens de politiewoordvoerder vergelijkbaar is met de kogels van een paintballgeweer.

Het meisje werd geraakt in de buik en werd met lichte verwondingen naar het ziekenhuis gebracht.

Het Agentschap Jongerenwelzijn en de instelling zelf keuren de ingreep van de politie af. “We vragen aan de korpschef van Antwerpen, Serge Muyters, een gesprek over deze procedure”, zegt woordvoerder Peter Jan Bogaert van het Agentschap Jongerenwelzijn. “We moeten dit in de toekomst vermijden”, zegt ook Emmanuel Standaert, directeur van de instelling.

“Gevaar voor zichzelf”

“Ik begrijp wel dat hierover ongerustheid kan ontstaan als de context niet helemaal duidelijk is, maar wij kunnen dit perfect verantwoorden”, zegt politiewoordvoerder Sven Lommaert op Radio 1. “Het meisje was helemaal over haar toeren en met de glasscherf in haar hand was ze zowel voor haar omgeving als voor zichzelf een gevaar”, stelt Lommaert. “Ze dreigde er mee haar polsen over te snijden en voor ons patrouilleteam was het erg moeilijk om tot bij haar te geraken, gezien het risico dat ze zichzelf iets zou aandoen.”

Volgens Lommaert koos het SRT voor de oplossing die het minst mogelijk menselijke schade zou opleveren. “Andere middelen, zoals peperspray, waren op dat ogenblik risicovoller. Ook de wapenstok was een slechtere optie, omdat ze daarbij haar arm had kunnen breken.” De woordvoerder stelt dat het meisje enkel een blauwe plek overhield aan de rubberkogel en enkel naar het ziekenhuis werd gevoerd voor verwondingen die ze zichzelf had toegebracht.

Lommaert bevestigde ook dat er een onderhoud met het Agentschap Jongerenwelzijn in het verschiet is.

Comité P onderzoekt schietincident in jeugdinstelling

© WAS

Het Comité P, dat toezicht houdt op de politie, start een onderzoek naar het Snelle Respons Team van de Antwerpse politie. Aanleiding is het ingrijpen in een jeugdinstelling waarbij een veertienjarig meisje met een verfkogel werd beschoten.

Het Snelle Respons Team van de Antwerpse politie, dat is opgericht voor ‘extreem gewelddadige situaties’, krijgt kritiek omdat het tijdens een interventie in een jeugdinstelling met een verfkogel heeft geschoten op een 14-jarig meisje.

Dat was volgens de politie nodig om de jonge vluchtelinge uit Syrië, die dreigde zichzelf te verwonden, onder controle te brengen. Maar het Comité P, dat het optreden van de politie controleert, stelt zich vragen bij de aanpak en gaat de zaak onderzoeken.

Van Besien: “Snelle Respons Team mag niet iedereen als terrorist beschouwen”

© BELGA

Vlaams parlementslid en fractieleider van Groen in de Antwerpse gemeenteraad Wouter Van Besien vindt dat Antwerps burgemeester Bart De Wever (N-VA) moet ingrijpen na het incident waarbij het Snelle Respons Team (SRT) van de Antwerpse lokale politie een 14-jarig meisje met een kunststofkogel neerschoot in een jeugdinstelling.

“Dat team heeft zijn start volledig gemist”, vindt Van Besien. “De Wever moet duidelijk maken dat het SRT - opgericht om terrorisme in de stad te bestrijden - niet iedereen als terrorist mag beschouwen.”

Van Besien wijst erop dat het nog maar sinds september actieve SRT eerder ook al een lezing ontruimde omdat een grappig bedoelde tweet als een vorm van dreiging werd gezien. Nu is er dus het schietincident in een jeugdinstelling.

“Verontrustend daarbij is dat de politie zich van geen kwaad bewust is en deze aanpak ook na de feiten blijft verdedigen”, stelt Van Besien. “Het Snelle Respons Team wil zichzelf duidelijk zo snel mogelijk bewijzen, maar het bewijst daarmee vooral dat de verschillende bezorgdheden vooraf meer dan terecht waren. Mensen die opgeleid worden om snel met wapens te kunnen ingrijpen, willen dit ook tonen.”

Een 14-jarig meisje dat hulp nodig heeft neerschieten, kan voor Van Besien in ieder geval niet. “Het is zeer dringend tijd dat deze politiemensen niet alleen leren hoe ze moeten schieten, maar ook wanneer ze mogen schieten, en vooral wanneer niet”, vindt hij.

John Crombez: “Op kinderen schieten is onaanvaardbaar”

© Photo News

“Jeugdbescherming is er om kinderen te beschermen. Vaak is dat heel moeilijk voor zij die voor die bescherming moeten zorgen. Maar op kinderen schieten en dat normaliseren, is onaanvaardbaar.” Dat zegt sp.a-voorzitter John Crombez na het schietincident in een jeugdinstelling in Antwerpen.

Bij een interventie in een jeugdinstelling heeft het Snelle Respons Team (SRT) van de Antwerpse politie een Syrisch 14-jarig meisje neergeschoten met een kogel uit kunststof. Het meisje werd geraakt in de buik en werd met lichte verwondingen naar het ziekenhuis gebracht. Het Agentschap Jongerenwelzijn stelt zich vragen bij de gebruikte procedure, zo schrijven De Standaard en Het Nieuwsblad dinsdag.

Bij de actie is een zogeheten “less lethal weapon” gebruikt, en kunststof projectiel dat volgens de politiewoordvoerder vergelijkbaar is met de kogels van een paintballgeweer. Dat klinkt volgens sp.a-voorzitter John Crombez nogal “wrang”. “Letterlijk betekent dat dus: een wapen dat minder hard treft. Terwijl we het hier wel hebben over kinderen”, aldus Crombez.

Crombez erkent dat ingrijpen in dergelijke situaties niet altijd makkelijk is. “Dat de politie er wordt bijgehaald, komt vaker voor. Niemand onderschat de moeilijkheid voor zorgverstrekkers en veiligheidsmensen om op te treden in crisissituaties. Nochtans doen zorgverstrekkers dat al jaren zonder kinderen te beschieten.”

De sp.a-voorzitter vraagt aan minister van Wezlijn Jo Vandeurzen (CD&V) en het hoofd van de politie van Antwerpen om het incident te veroordelen. “Een moeilijke situatie is onvoldoende als reden om op kinderen te schieten in een zorgomgeving. En nog minder als reden om dat aanvaardbaar te vinden.”

Aan dit Snelle Respons Team hangt een geur van escalatie, van overdrive of van overbodigheid

© WAS

Wat er ook gebeurt met en door het Antwerpse Snelle Respons Team (SRT), burgemeester Bart De Wever (N-VA) zal het te allen tijde verdedigen. Hij heeft het immers zelf opgericht, met als motivatie de bestrijding van het terrorisme. Het Snelle Respons Team werd actief op het moment dat de para’s in de Antwerpse straten verschenen en er zelfs gevraagd werd om het leger in te schakelen. Probleem is dat dit speciaal getrainde team niet wekelijks een terrorist op de weg vindt, zelfs geen zware explosieve situaties. Dus wordt het vlotjes ingezet daar waar vroeger gewone politieagenten of andere teams aan het werk waren. Die brachten in het verleden al heel wat dolgedraaiden tot rede, zonder schieten. Dit had in deze situatie ook gekund.

Dit getraumatiseerde meisje – zo werd duidelijk – vormde alleen voor zichzelf nog een gevaar toen ze werd geconfronteerd met een fors aantal zwaarbewapende politieagenten. Ze was alleen, had een stuk glas in haar hand en stond weggedrukt in een hoek van de kamer, achter een tafel. Deze respons was ook niet wat de instelling had verwacht toen ze de hulp van de politie inriep. In de meeste steden en gemeenten bestaan binnen de politie gespecialiseerde teams om mensen tot rede te brengen, om te praten. Wellicht had de instelling zoiets in gedachten. We denken hoe dan ook dat dergelijke instellingen in de toekomst twee keer zullen nadenken vooraleer de Antwerpse politie te bellen. Bij de vele incidenten die men achter de rug heeft in jeugdinstellingen, is nooit met een wapen geantwoord. Nu plots wel.

Aan dit Snelle Respons Team hangt telkens een geur van escalatie, van overdrive, van te snel over the top te gaan of van overbodigheid. Zoals optreden bij een misplaatste grap, voor een gsm-diefstal... Ook nu was hun actie er stevig over, blijkbaar wist het team niet eens met wie het te maken had. Geen enkele vorm van overleg, dat alleen al lijkt ons niet normaal. Had dit team daar moeten zijn? We betwijfelen het. Eens het SRT ter plaatse is, gaat de militaire logica immers zijn eigen, heel rechtlijnige weg. We vrezen dat dit gedoemd is om een keer mis te lopen.

Dat een burgemeester in eerste instantie dergelijk optreden zonder enige introspectie verdedigt, tot daar aan toe. Maar misschien moet toch eens stevig afgelijnd en uitgelegd worden wat de precieze rol van dit team is. Anders kan iedere cafébaas die de politie belt een invasie van less lethal weapons verwachten.

Leuk in de cinema, minder leuk in Antwerpen.

Meer nieuws uit stad en rand

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio