In Gent rijden trams met twee stuurcabines. © BELGA

Kritiek op trams met twee stuurcabines

De vraag van mobiliteitsschepen Kennis aan De Lijn om trams met twee stuurcabines in te zetten, botst op kritiek. “Dat is duurder en minder comfortabel.”

svw

Schepen Koen Kennis (N-VA) wil af van de keerlussen voor de trams. Ze nemen veel ruimte in, trams maken er lawaai en het is onveilig voor voetgangers en fietsers. Trams met twee stuurcabines ondervinden minder hinder bij werven of evenementen. De bestuurder kan via een wissel direct in de andere richting weer terug rijden. Dit soort trams rijdt in Gent.

Expert openbaar vervoer Herman Welter gaat niet akkoord met de vraag van de schepen. “De trams met twee stuurcabines zijn vijf tot tien procent duurder dan een tram met één stuurcabine”, zegt Welter. “De stuurcabine is een heel duur onderdeel van een tram. Wie gaat dat betalen? De budgetten van De Lijn worden steeds kleiner. Ook de wissels voor de dubbelrichtingtrams kosten geld en vergen veel onderhoud. Keerlussen daarentegen vergen weinig onderhoud. Het lawaai van de trams kan worden voorkomen door de sporen geregeld te smeren. Enkelrichtingtrams zijn dus een pak goedkoper, zowel naar investeringen als op het vlak van exploitatie. Het openbaar vervoer met trams is uitgebouwd met lussen en dat werkt goed in Antwerpen.”

Ook bij TreinTramBus is er kritiek. “Dit soort van trams is niet alleen duurder, maar ook minder comfortabel voor de reiziger”, zegt Erik Heylen, bestuurslid TreinTramBus. “Door de deuren aan beide zijden van de tram zijn er 40 procent minder zitjes.”

Flink wat creativiteit en denkvermogen zullen gaan naar het in goede banen leiden van het Antwerps verkeer, zeker met oog op 2016

Trams spelen in een stad als Antwerpen een cruciale rol. Dat beseft gelukkig de politieke wereld ook. Laattijdig, dat wel. Wie rondkijkt of op bezoek gaat in andere beschaafde steden in het buitenland staat niet zelden versteld hoe groot de achterstand Tis van het Antwerps tramvervoer.

Dit zowel op gebied van comfort, rijsnelheid als communicatie. Heel veel moderne technologie ontbreekt, vaak gekoppeld aan een achterhaalde visie. Zo moeten Antwerpenaren het al jaren doen met tot de draad versleten infopanelen die niet werken en met astmatische tramstellen die al spoorden toen nog geparkeerd werd op de Grote Markt. Kortom, men bokst nog altijd op tegen een historische kortzichtigheid. Antwerpen is een stad waar men momenteel niet eens van ‘t Zuid naar ’t Eilandje - van zuid naar noord dus - kan trammen, een redelijk belachelijke situatie.

Maar er is, zoals dat heet, beterschap op komst. Een gedeelte van een decennialang nutteloos onder de grond liggende metropijp is al tot leven gewekt en er komt ook een pak nieuwe tramstellen. Precies rond die nieuwe trams getuigt het huidig stadsbestuur van een verrassend voortschrijdend inzicht. Blijkbaar wil men niet afwachten tot die trams geleverd zijn om na te denken over hun werking en hun nut.

Daarom is nu aan De Lijn de vraag gesteld om die nieuwe trams te voorzien van stuurcabines langs beide zijden. Zo rijden ze namelijk al in Gent, ontdekte men. In Antwerpen was dat blijkbaar niet voorzien omdat men redeneerde dat een dergelijke ingreep zitplaatsen zou kosten.

Maar de stad heeft ondertussen wat dieper nagedacht en de voordelen op een rijtje gezet. Zo zouden bijvoorbeeld de keerlussen, die niet alleen gevaarlijk zijn maar ook in sommige buurten enorm veel ruimte innemen, overbodig gemaakt kunnen worden. En zijn de omwonenden meteen van het enerverend kriepgeluid verlost. Antwerpen wil ook de eigen levering van die stellen niet afwachten en gaat aan Gent vragen om een aantal van hun nieuwe trams nu al te mogen inzetten.

Dit met het oog op de omvangrijke werken die vanaf volgend jaar voor de deur staan. Zo’n ‘keerbare’ tram kan immers makkelijker heen en weer tot aan een werf rijden. Het oogt niet spectaculair, die vraag aan De Lijn, maar het bewijst dat vanuit de stad in de goede richting wordt nagedacht en men zelf steeds meer initiatief wil nemen op het gebied van openbaar vervoer in de stad. Dat is een logische evolutie die best nog verder zou mogen gaan.

Bovendien zal men moeten blijven nadenken over hoe zich te verplaatsen in de stad, zeker richting 2016 dus. Dan zal Antwerpen geconfronteerd worden met megawerken waarvan de invloed tot een eind buiten de stad zelf zal worden gevoeld. Het in goede banen leiden van het verkeer en het vermijden van een hartinfarct zullen flink wat creativiteit en denkvermogen eisen. In deze tijden staan de zenuwen van het zich in de stad verplaatsend publiek immers al stevig gespannen, ongeacht de modus hoe men zich verplaatst. Tegelijkertijd is het niet zelden zo dat het onder druk oplossingen moeten vinden kan leiden tot nieuwe inzichten en ingrepen die verder kunnen reiken dan de tijdelijkheid van de werven. Bij de aanleg van het eerste deel van de Antwerpse leien, zo herinneren velen zich nog, werden niet alleen bruggen over de kruispunten van de Singel gelegd, maar werd een groot gedeelte van de stad onbereikbaar voor de auto gemaakt. Een riskante zaak, maar het leidde na de werken wel tot een permanente daling van het autoverkeer in het centrum en zorgde voor een push in het fietsverkeer. “Ieder nadeel heb zijn voordeel”, zou Johan Cruijff zeggen. Al nemen we aan dat die nooit de tram neemt.

Gedaan met kriepende trams

© Wim Hendrix

© BELGA

1 / 2

De stad Antwerpen wil af van de keerlussen voor trams. Ze nemen veel ruimte in en zijn gevaarlijk. De trams maken in de lus een scherp kriepend geluid. De oplossing zijn trams met twee stuurcabines.

Antwerps mobiliteitsschepen Koen Kennis (N-VA) vraagt de openbare vervoersmaatschappij De Lijn om in de toekomst dubbelrichtingtrams te leveren. Dat zijn trams met vooraan en achteraan een stuurcabine. Zowel links als rechts zijn er deuren voor de reizigers. Dit type trams rijdt al langer in Gent.

De huidige Antwerpse trams met één stuurcabine hebben één groot nadeel. Als ze moeten keren, is er een keerlus nodig, zoals aan de Dascottelei in Deurne of op de Groenplaats.

“Een keerlus neemt heel veel ruimte in”, zegt Kennis. “Als we één ding niet hebben in een stad, is het veel ruimte. Bovendien veroorzaken de trams bij het nemen van de bocht van de keerlus een scherp kriepend geluid. Dat is zeer storend voor de buurtbewoners. Bij wegenwerken, jaarmarkten of ongevallen moet een tramlijn soms volledig of gedeeltelijk worden geschrapt omdat de trams niet kunnen draaien door de afwezigheid van een keerlus.”

Het keren van de tram met twee stuurcabines daarentegen is zeer simpel. De bestuurder wandelt gewoon naar de andere zijde. Via een wissel komt de tram op het spoor voor de rit terug. Omdat deze wissels snel en eenvoudig aan te leggen zijn, kan een tram zelfs tot aan een werf rijden en keren.

Lees meer in de weekendkrant van Gazet van Antwerpen - editie Stad

DOEN! in Antwerpen

Meer nieuws uit stad en rand

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio