‘Dat Tsipras de Sirtaki danst boven de afgrond is duidelijk, maar intussen weet zelfs de knapste kop niet hoe het verder moet’

Alexis Tsipras Foto: EPA

Standpunt

‘Dat Tsipras de Sirtaki danst boven de afgrond is duidelijk, maar intussen weet zelfs de knapste kop niet hoe het verder moet’

Print

Vrijdagavond, middernacht. Meteen klaarwakker als op CNN de Griekse premier Tsipras plots breaking news is: met een stevige uithaal naar de Europese leiders kondigt hij aan dat er een referendum komt over de bezuinigingsmaatregelen en geeft hij meteen aan hoe er volgens hem gestemd moet worden. Middernacht of niet, velen waren meteen klaarwakker. Niemand had een dergelijke stunt verwacht. Er volgde een zenuwachtig en speculatief weekend: welke catastrofe gingen we maandag tegemoet? Het werd alleszins geen herhaling van het Lehman Brothers-debacle. In vele kringen wacht men af en houdt men er nog altijd rekening mee dat er duiveltjes uit de doosjes kunnen springen. In Griekenland is ondertussen de chaos compleet, in Europa woedt ingehouden paniek onder de beleidsvoerders. Vooral binnen de Europese instellingen is men danig geschrokken van deze Griekse sprong in het duister. Martin Schulz, voorzitter van het Europees Parlement, wil bemiddelen, Duits bondskanselier Merkel liet weten het referendum legitiem te vinden en te eerbiedigen.

De kans dat de ergernis van de Europese leiders zich niet alleen tegen de Grieken zal richten, maar ook tegen het IMF, is niet klein. Stond men immers niet heel kort bij een oplossing toen Chistine Lagarde, de IJzeren Dame van het IMF, plots de lat verlegde en alles ontplofte? Lagarde behandelde Griekenland als een ontwikkelingsland, zo klonk het bij een aantal critici. Dat kan kloppen, want Lagarde staat onder druk van een aantal grote ontwikkelingslanden binnen het IMF. Die vonden eerder al dat het IMF te veel geld in de bodemloze put van de Grieken had gestort. Bovendien wil Lagarde opnieuw verkozen worden en zonder de steun van de ontwikkelingslanden lukt haar dat niet.

Niet iedereen heeft alleen maar onbegrip voor de demarche van Tsipras. Gewezen eurocommissaris Karel De Gucht was ongenadig in zijn kritiek op de Europese leiders. Niet alleen bleken ze vorige week onmachtig in het dossier van de vluchtelingen, ze verknoeiden ook het probleem-Griekenland. In wezen een klein probleem voor het grote Europa, zo zei De Gucht.

Volgens Nobelprijswinnaar economie Paul Krugman zitten veel Grieken in een spagaat: ze willen bij de Europese Unie blijven, maar weigeren de verstikkende maatregelen van datzelfde Europa. Het referendum kan volgens de econoom klaarheid brengen. Vraag is of het dat inderdaad zal doen. In het referendum wordt alleen gevraagd of men de bezuinigingen al dan niet aanvaardt. De Nederlander Dijsselbloem, voorzitter van de eurogroep en een van de hardliners in de gesprekken, liet meteen weten dat een afwijzing van de bezuinigingen sowieso het opzeggen van het lidmaatschap betekent.

Maar zo simpel ligt dat ook weer niet. Dat Tsipras de Sirtaki danst boven de afgrond is duidelijk, maar intussen weet zelfs de knapste kop niet hoe het verder moet. Vandaag had Griekenland een schuld van 1,6 miljard moeten aflossen. Maar het heeft beslist dat niet te doen. In principe is het dus failliet. In principe. Want elke dag kunnen nieuwe wendingen worden verwacht, negatieve of positieve. De Grexit is nog geen feit. Maar het is pokeren op het hoogste niveau. Vraag is wie de beste kaarten in handen heeft. Of alle schuld bij de Grieken ligt of niet, voor Europa is dit een ultraslechte zaak. In heel wat landen zullen de anti-Europese partijen dit zien als het ultieme bewijs dat de soevereiniteit van een land weggevaagd kan worden door de regenten van Europa.

MEEST RECENT