Minister Jacqueline Galant (MR). © BELGA

Galant: ‘Crisisoverleg Belgocontrol constructief verlopen’

Voor mobiliteitsminister Jacqueline Galant (MR) zijn storingen zoals die vandaag bij Belgocontrol onaanvaardbaar voor de reizigers, voor de luchtvaartmaatschappijen en voor de economie van ons land. Ze heeft een crisisvergadering bij elkaar geroepen. Die is constructief verlopen, zegt haar woordvoerder Jasper Pillen.

jvt

Minister Galant wil zo snel mogelijk een rapport over de oorzaken van het incident bij Belgocontrol. Momenteel wordt een overspanning op het netwerk, gekoppeld aan een uitschakeling van de generatoren, als mogelijke oorzaak naar voren geschoven.

De problemen zijn onaanvaardbaar, zegt minister Galant aan VTM Nieuws. ‘Ik verwacht een degelijke verklaring over de situatie, waarom het zo lang heeft moeten duren en vooral wat er aan gedaan zal worden om te voorkomen dat zoiets nog gebeurt.’

Daarom heeft Galant een crisisoverleg bijeen geroepen, waarop behalve Belgocontrol ook mensen van Brussels Airport, de regionale luchthavens en het directoraat-generaal Luchtvaart aanwezig waren.

‘De regering, Brussels Airport, de gewestelijke luchthavens en hun klanten hebben recht op antwoorden’, vindt de minister. Ze eist de uitwerking van een actieplan en een evaluatie van de noodprocedures om dergelijke incidenten voortaan te voorkomen.

‘Constructief verlopen’

‘Dat overleg is constructief verlopen’, zegt Jasper Pillen, de woordvoerder van Galant, achteraf. ‘Iedereen die op de hoogste moest zijn, zat mee aan tafel.’ Voorts wil Pillen niet veel commentaar meer geven. ‘We volgen de situatie van heel dichtbij op.’ De minister hoopt dat er een diepgaande analyse gemaakt kan worden als de problemen achter de rug zijn. En dat er een oplossing gevonden wordt om dergelijke problemen in de toekomst te vermijden.

Luchtvaartmaatschappijen verbijsterd

Volgens Brussels Airlines zijn tien tot elfduizend passagiers getroffen door de stroomstoring bij Belgocontrol. Het vliegverkeer lag in het Belgische luchtruim een hele tijd volledig plat. Meer dan honderd vluchten zijn geannuleerd of afgeleid naar andere luchthavens. Voka vreest dat de economische kost gemakkelijk tot 50 miljoen euro kan oplopen.

De luchtvaartmaatschappijen zijn naar eigen zeggen verbijsterd over de storing en vragen een grondig onderzoek.

Onderfinanciering

Volgens SP.A-Kamerlid Karin Temmerman is het incident een rechtstreeks gevolg van de onderfinanciering van het luchtverkeerscentrum door de federale regering. Daarvoor verwijst ze naar een rapport van het Rekenhof. Dat stelt dat Belgocontrol sinds 2010 met een structureel financieringstekort zit.

Brussels Airlines biedt gestrande reizigers een tripje naar Brussel

© Het Volk

Luchtvaartmaatschappij Brussels Airlines heeft de gestrande reizigers in Zaventem woensdagnamiddag een sightseeing tour door Brussel aangeboden, zo was te lezen op Twitter. Door een technische panne bij Belgocontrole is het luchtverkeer woensdag al de hele dag zwaar verstoord.

'Getroffen door de problemen bij #Belgocontrol en geblokkeerd in @BrusselsAirport? Om 15.00 uur organiseren we een sightseeing tour door Brussel, vertrek op niveau 0', aldus Brussels Airlines op Twitter.

Hier staat ingevoegde content uit een social media netwerk dat cookies wil schrijven of uitlezen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.

Ook de leden van de band Triggerfinger maakten van de nood een deugd: ze werden woensdagavond verwacht in Frankrijk voor een optreden, maar door panne bij Belgocontrol misten ze hun vlucht, aldus verschillende media. Ze besloten dan maar woensdagavond om 22 uur een verrassingsconcert te geven in de Charlatan in Gent. Meer info op de Facebookpagina van de band.

Belgocontrol heeft ontdekt hoe stroom uitviel

© Photo News

De problemen bij Belgocontrol zijn woensdag ontstaan tijdens een test op de noodgeneratoren. Dat het net op dat moment gebeurde, 'bewijst net dat we de systemen wél goed onderhouden', zo zei Belgocontrol-woordvoerder Dominique Dehaene woensdagavond.

Wat is er exact gebeurd?

'Terwijl er een test werd uitgevoerd op de noodgeneratoren, is overspanning ontstaan, een plots teveel aan stroom. Daardoor is niet alleen het gewone elektriciteitscircuit uitgevallen, maar konden ook de noodgeneratoren niet opgestart worden omdat de schakelaars beschadigd raakte', zegt Dominiek Dehaene van Belgocontrol.

Hoe uitzonderlijk was dit?

Luchtvaartexpert Luc De Wilde spreekt van een zeer uitzonderlijk voorval. ‘Dit heb ik nooit eerder meegemaakt in mijn hele carrière. In Europa zijn er in het verleden wel pannes geweest, maar dat ging meestal om computerstoringen die snel hersteld konden worden.’ De panne leidt onvermijdelijk tot imagoschade, klinkt het op de luchthaven. Er worden een pak schadeclaims verwacht.

Waarom werkten de noodgeneratoren niet?

Volgens vakbondsman Kurt Callaerts van ACV Transcom heeft het niet functioneren van de noodgeneratoren te maken met besparingen bij de luchtverkeersleiding. ‘Er is te weinig geïnvesteerd en door een personeelstekort zijn de systemen bij Belgocontrol niet goed onderhouden’, klinkt het. Minister van Mobiliteit Jacqueline Galant (MR), bevoegd voor Belgocontrol, heeft het over een puur operationeel probleem.

‘Noodgeneratoren die niet werken, dat roept alleszins vragen op. Stel je voor dat zoiets in een ziekenhuis zou gebeuren’, zegt luchtvaartexpert Luc De Wilde. In het Brusselse Sint-Lucasziekenhuis verzekert men ons dat de noodgeneratoren daar ‘op zeer regelmatige basis worden gecontroleerd.’

Is er op een bepaald moment enig gevaar geweest voor passagiers?

De problemen hadden betrekking op CANAC 2, het luchtverkeersleidingcentrum in Steenokkerzeel dat het overvliegend vliegverkeer tot 24.500 voet (8.000 meter) beheert. De controletorens van de Belgische luchthavens, die de landende en opstijgende vliegtuigen begeleiden, bleven wel functioneren. 'Maar om veiligheidsredenen hebben we beslist het luchtruim te sluiten', aldus Dehaene. Er was immers geen begeleiding meer mogelijk van de vliegtuigen voor hun landing of na het opstijgen.

Volgens Brussels Airport was er dus nooit enig gevaar voor de passagiers. Geen enkel toestel mocht nog landen of opstijgen. De toestellen die in de lucht hingen, bleven rondjes draaien en werden afgeleid naar buitenlandse luchthavens of werden visueel begeleid. Passagiers die in de lucht hingen, hebben er niets van gemerkt.

De luchtverkeersleiding van Defensie heeft haar collega's van Belgocontrol woensdagochtend assistentie geboden na de technische panne. 'We hebben samengewerkt met de mensen van Belgocontrol om het luchtruim te deconflicteren, en er bijvoorbeeld voor te zorgen dat vliegtuigen die op dezelfde hoogte vliegen elkaar niet tegenkomen. Onze radar bleef namelijk beeld maken en de luchtverkeersleiding was operationeel', klinkt het bij Defensie.

Kan er sprake zijn van sabotage?

Het is te vroeg om daar op te antwoorden. De politie zal het alleszins onderzoeken. Helemaal uitgesloten kan het uiteraard niet worden. Denk maar aan de sabotage in de kerncentrale Doel 4, vorige zomer. Iemand liet toen met opzet 65.000 liter olie weglopen waardoor de turbines zware schade opliepen. De centrale werd stilgelegd voor reparaties, met een prijskaartje van 30 miljoen euro. Voorlopig is er niets dat op sabotage wijst. Het Brusselse parket of het federaal parket zijn nog geen onderzoek gestart.

Vanaf 14 uur werd het vliegverkeer in het door Belgocontrol gecontroleerde luchtruim weer gedeeltelijk opgestart. Eerst aan 20 procent, en ondertussen is 38 procent capaciteit mogelijk, aldus de Belgocontrol-woordvoerder. Hij wil zich niet uitspreken over het tijdstip wanneer volledige capaciteit opnieuw mogelijk zou zijn.Het overvliegende luchtverkeer op grote hoogte, dat wordt gecontroleerd door Eurocontrol, ondervond geen hinder van de storing bij Belgocontrol.

Luchtvaartmaatschappijen 'verbijsterd' over panne

© Photo News

De verschillende luchtvaartmaatschappijen actief op Brussels Airport zijn verbijsterd over de panne bij luchtverkeersleider Belgocontrol. Dat zegt Dieter Bruneel, voorzitter van het Airline operators committee (AOC). De maatschappijen willen een grondig onderzoek.

AOC, de officiële vertegenwoordiging van de luchtvaartmaatschappijen, is bezig met een oplijsting van de kosten die de sluiting van het luchtruim door de panne heeft veroorzaakt.

De verbijstering is alvast groot. 'Internationaal, bij de headquarters van de luchtvaartmaatschappijen en bij de passagiers zien we vooral ongeloof en toch wel verbijstering dat een relatief normaliter beheersbaar probleem dergelijke implicaties kan hebben. Een grondig onderzoek dringt zich op want dit kunnen we niet nog een keer meemaken, zoveel is duidelijk', aldus Bruneel.

De maatschappijen kregen veel vragen naar financiële compensatie. Doordat het gaat over buitengewone omstandigheden, zijn de maatschappijen evenwel niet gebonden aan de Europese regelgeving inzake financiële compensatie en zijn compensaties dus niet aan de orde.

De luchtvaartmaatschappijen deden er alles aan om via onder meer afleidingen en flexibele herboekingen passagiers zo snel als mogelijk op hun bestemming te krijgen.

‘Schaderegeling voor gesloten luchtruim kan maanden in beslag nemen’

© REUTERS

Wat de oorzaak van de elektriciteitspanne ook geweest is, iemand zal voor de geleden schade moeten opdraaien. En die loopt ongetwijfeld in de tientallen miljoenen euro’s. ‘Uiteindelijk zal de verzekering van wie aansprakelijk gesteld wordt, moeten betalen’, zegt Wauthier Robyns van verzekeringskoepel Assuralia.

AOC, de officiële vertegenwoordiging van de luchtvaartmaatschappijen, is bezig met een oplijsting van de kosten die de sluiting van het Belgisch luchtruim door de panne bij Belgocontrol heeft veroorzaakt.

‘De verbijstering is alvast groot. Bij de luchtvaartmaatschappijen en bij de passagiers zien we vooral ongeloof dat een relatief gemakkelijk beheersbaar probleem dergelijke implicaties kan hebben. Een grondig onderzoek dringt zich op want dit kunnen we niet nog een keer meemaken, zoveel is duidelijk”, Dieter Bruneel, voorzitter van het Airline operators committee (AOC).

Volgens Wauthier Robyns van Assuralia zal het maanden duren voor er een schaderegeling is uitgewerkt.

‘Het is nu onder meer aan de riskmanagers van de betrokken bedrijven om uit te zoeken hoe groot de schade is die ze geleden hebben. We verwachten hier een massa claims. Want niet alleen de luchtvaartmaatschappijen die vluchten hebben moeten annuleren en passagiers moeten terugbetalen hebben vandaag veel geld verloren. Neem nu, om een voorbeeld te geven, de restauranthouder die verse kreeften in Canada had besteld en die nu in Canada zijn blijven staan. Ook hij leed schade en kan een vergoeding vragen.’

Het komt er volgens Robyns in de eerste plaats op aan uit te zoeken wie aansprakelijk is en of er sprake is van schuld. Of het probleem te wijten is aan een menselijk falen of bijvoorbeeld veroorzaakt werd door gebrek aan onderhoud. De verzekering van de partij die gefaald zou hebben, draait dan normaal gezien op voor de kosten. Dat lijkt op het eerste gezicht en zonder het dossier grondig te kennen, Belgocontrol omdat de panne zich daar heeft voorgedaan. Maar dat is niet zeker. Het kan evengoed dat er een probleem is geweest in de installatie van de stroomleverancier. Daarom, het is veel te vroeg om te speculeren. Eerst moet alles grondig worden uitgezocht.’

‘Maar stel nu bijvoorbeeld dat de elektriciteitspanne zou veroorzaakt zijn geweest door een landbouwer of aannemer die een kabel heeft doorgehakt met een machine, zal de verzekering van Belgocontrol op haar beurt de schade verhalen op de verzekering van die aannemer of landbouwer.’

'Geen 50 maar 5 miljoen euro verlies door stroompanne'

© Bart Dewaele, BDW

Volgens Voka-Kamer van Koophandel Halle-Vilvoorde is de economische schade door het stilvallen van de vliegactiviteiten op Brussels Airport als gevolg van de stroompanne die zich woensdag voordeed bij Belgocontrol, aanzienlijk. Al wordt het eerdere cijfer van 50 miljoen euro verlies dat vandaag werd opgeworpen, bijgesteld tot 5 miljoen.

'Volgens gegevens van de Nationale Bank van België bedraagt de toegevoegde waarde van Brussels Airport 10 miljoen euro per dag. De schade door deze panne kan derhalve geraamd worden op 5 miljoen euro. Daar de totale omzet van de luchthaven ongeveer 100 miljoen euro per dag bedraagt, kan het omzetverlies oplopen tot 50 miljoen euro. Een deel daarvan kan gerecupereerd worden door vluchten die later vertrekken, maar het grootste deel is wellicht verloren', aldus Voka-directeur Paul Hegge.

Luchtvaartmaatschappijen doen intussen al het mogelijke om gestrande passagiers de kans te geven om hun vlucht kosteloos om te boeken naar een later tijdstip.

‘In totaal werden woensdag al 35 retourvluchten (of zeventig enkele vluchten) geannuleerd, waaronder twee langeafstandsvluchten. De rest van de langeafstandsvluchten is momenteel uitgesteld naar een later tijdstip, we hebben de passagiers gevraagd om stand-by te blijven’, zegt Geert Sciot van Brussels Airlines.

Hij wijst er nog op dat de panne zich op een slecht moment voordeed. Tussen 10.00 uur en 10.30 uur vertrekt 90 procent van de langeafstandsvluchten. ‘Zeven vluchten werden omgeleid naar luchthavens in de buurt. De passagiers van die vluchten zijn ondertussen met de bus onderweg naar Brussel’, zegt Sciot.

25.000 passagiers getroffen

'De stroompanne heeft 25.000 passagiers getroffen', zegt Anke Fransen, woordvoerder van Brussels Airport. Volgens Fransen werden ongeveer 200 vluchten geannuleerd en werden een 30-tal vluchten omgeleid.

Passagiers die woensdagavond een vlucht gepland hadden, moeten rekening houden met vertragingen en annulaties. Ook donderdag is dat het geval.

Brussels Airport heeft inmiddels voor gestrande passagiers voor bedden gezorgd. Een tweehonderdtal staat opgesteld in de vertrekhal, een vijftigtal in de transitzone. Indien nodig worden er bijkomende bedden geplaatst.

‘Systemen Belgocontrol niet goed onderhouden door personeelstekort ’

Vakbondsman Kurt Callaerts van ACV Transcom linkt de problemen bij Belgocontrol aan het besparingsplan dat drie jaar geleden werd opgestart bij de luchtverkeersleiding. Er is te weinig geïnvesteerd en door een personeelstekort zijn de systemen niet goed onderhouden, klinkt het.

‘Drie jaar gelden zijn er Europese besparingsplannen gemaakt. Er moest 3,5 procent per jaar bespaard worden. België heeft dat als enige in de EU gedaan’, zegt Callaerts. ‘Dat heeft enorme gaten geslagen bij de technische en ondersteunende diensten.’ Hij roep minister van Mobiliteit Jacqueline Galant (MR) op om lessen te trekken. Er wordt momenteel gewerkt aan een vervolg op het plan voor de komende vijf jaar.

Nu in het nieuws