Tussen doodstraf en euthanasie

Lex Moolenaar Foto: Ludo Mariën

Tussen doodstraf en euthanasie

Print

Frank Van Den Bleeken krijgt zondag dan toch niet de euthanasie waar hij om heeft gevraagd. De serieverkrachter en moordenaar die uit het leven wilde stappen omdat hij zonder enige vorm van behandeling al dertig jaar vastzit, gaat naar het nieuwe Forensisch Psychiatrisch Centrum in Gent. Daar wordt bekeken of hij in aanmerking komt voor een behandeling voor langdurig geïnterneerde psychisch gestoorde criminelen in een gespecialiseerde instelling in Nederland.

De zaak-VDB is de voorbije maanden uitgegroeid tot een juridische, maatschappelijke en morele primeur die tot ver buiten onze landsgrenzen de aandacht trekt. Want als VDB zijn euthanasie zou krijgen, dan liggen er al onmiddellijk een stuk of vijftien verzoeken van andere geïnterneerden klaar. Gaan de minister van Justitie en de rechtbanken straks beslissen over zaken van leven of dood waarin volgens de euthanasiewet de knoop moet worden doorgehakt door artsen? Als dat zou gebeuren, dan komt dit neer op de herinvoering van de doodstraf, zegt de Antwerpse ex-rechter Walter De Smedt. Die kent de zaak-VDB overigens zeer goed, want hij was destijds de onderzoeksrechter die de psychopaat verhoorde en hem uiteindelijk ook zijn daden deed bekennen.

De artsen van VDB hebben besloten om zich terug te trekken. Minister van Justitie Koen Geens (CD&V) heeft daarop de volgens ons enig juiste beslissing genomen: de aangekondigde euthanasie van zondag gaat niet door, er wordt voor VDB naar alternatieven gezocht. Na dertig jaar van vruchteloze verzoeken om een behandeling komt het er eindelijk toch van, onder druk van een groen licht voor euthanasie van het Brusselse gerecht.

We kunnen ons helemaal vinden in de beslissing van Geens, maar het is toch bijzonder droevig dat België vrijwel geen capaciteit heeft om gestoorde criminelen te herbergen en te behandelen. Als onze rechtbanken oordelen dat iemand bij zijn volle verstand misdaden heeft gepleegd, dan verdwijnt hij in de gevangenis. Maar als blijkt dat hij of zij lijdt aan een ernstige geestesziekte, dan besluit de rechter tot internering. Ook in dat geval volgt opsluiting, maar het is wel de bedoeling dat daarbij ook een behandeling hoort. Want je kunt een psychopaat misschien niet genezen, maar je kunt er wel voor zorgen dat hij een menswaardig leven leidt in de gesloten instelling waarin hij de rest van zijn dagen moet doorbrengen.

Ik denk dat de nieuwe minister van Justitie Koen Geens dat allemaal zeer goed beseft. Als jurist van huis uit weet hij dat België op dit vlak altijd al schromelijk heeft tekortgeschoten. Hij kondigt nu aan dat hij binnen de zes maanden een plan wil maken om er iets aan te doen. Het lijkt op steekvlampolitiek naar aanleiding van het geval van VDB, dat veel aandacht trekt in de media. Zo loopt het zo vaak in onze politiek. Maar het is wel belangrijk dat er iets gaat gebeuren. We hoeven niet van misdadigers te houden, maar we hebben destijds wel met zeer goede redenen de doodstraf afgeschaft en sindsdien zijn we het aan onszelf moreel verplicht om al onze gedetineerden en geïnterneerden een menswaardige behandeling te geven. Uit de vele wantoestanden in onze gevangenissen en gesloten instellingen blijkt dat we dat nog steeds niet doen.

Door Lex Moolenaar

.

Nu in het nieuws