Baanbrekend werk van Antwerpse onderzoekers: zeezout bedreigt Rubens

Print

Tuin der Liefde van Rubens Foto: GVA

Antwerpse onderzoekers hebben vastgesteld dat zeezout schilderijen doet verkleuren. De wind voert dat zout vanop zee over honderden kilometers het land in, waar het in de vorm van fijn stof een vijand wordt van de kunstwerken in musea en kerken.

“Dit is nooit eerder proefondervindelijk vastgesteld en het is iets waar kunstconservatoren meer rekening mee moeten houden”, zegt professor- chemicus Koen Janssens van de Universiteit van Antwerpen. Hij was samen met professor Karolien De Wael promotor van het baanbrekende doctoraatsonderzoek van de Mechelse studente Willemien Anaf (26).

Zoutdeeltjes in combinatie met licht veroorzaken chemische processen die schilderijen aantasten. Bij rode verfpigmenten leiden ze tot de vorming van vloeibaar kwik waardoor het mooie, heldere vermiljoenrood dat oude meesters als Pieter Paul Rubens en Pieter Bruegel graag gebruikten tot zwart verkleurt.

Intussen hebben de onderzoekers ook vastgesteld dat het cadmiumgeel dat Ensor graag gebruikt, tot wit cadmiumsulfaat degradeert door oxidatie door licht en door water absorberende zoutdeeltjes.

Een directie oplossing is er niet. Musea kunnen wel hun ventilatie en filtersystemen proberen te verbeteren om de degradatie te vertragen. Op langere termijn kan de wetenschap proberen de chemische processen om te keren.

Lees meer over het hele onderzoek en de oorzaken van het fenomeen in de weekendkrant van Gazet van Antwerpen.

Nu in het nieuws