Danneels: wat kan en wat kan niet?

Danneels: wat kan en wat kan niet?

Danneels: wat kan en wat kan niet?

Print
Hoe is de situatie van Danneels strafrechtelijk? Kan hij vervolgd worden? En wanneer zou dat kunnen? Hoe kan hij zich verdedigen? Alles op een rij:

* Als Danneels kennis had van een gewoon misdrijf, zoals seksueel misbruik, moest hij dat niét melden aan het gerecht. Alleen ambtenaren hebben een meldingsplicht en zelfs voor hen staat er geen sanctie op als ze het niet doen.

* Danneels heeft - kerkelijk gezien - een biechtgeheim. Dat betekent dat hij nooit iets mag meedelen dat is gebiecht, ook niet met toestemming van de boeteling, ook niet na diens overlijden. Hij mag zelfs niet zeggen of er gebiecht is. Paus Johannes-Paulus II zegde dat nog eens plechtig op 30 april 2001 in het motu proprio "Sacramentorum Sanctitatis tutela" met betrekking tot het Zesde Gebod! De vraag rijst of een gewone bekentenis van seksueel misbruik door een priester die bij zijn bisschop wordt geroepen, als een biecht kan worden aanzien. Sommige kerkjuristen zeggen van wel, andere van niet omdat de sacramentele rite niet volledig werd nageleefd. Danneels kan zich op het biechtgeheim beroepen, maar hij zal hiermee niet veel succes hebben, want het biechtgeheim wordt in het gewone recht niet erkend.

* Danneels kan zich wel beroepen op het beroepsgeheim om geen informatie over seksueel misbruik te verstrekken. Dat is deels ruimer, deels beperkter dan het biechtgeheim. Vertrouwelijke informatie die de kardinaal verneemt via zijn ambt vallen onder dit geheim. Dat beroepsgeheim is ruimer dan het biechtgeheim, want de informatie moet niet alleen van daders komen, maar van overal. Het is ook beperkter want het beroepsgeheim is niet absoluut: de rechter kan toetsen of bepaalde elementen onder het geheim vallen en in een noodtoestand kan het opgeheven worden. Dat kan bv. bij seksueel misbruik van minderjarigen. In zo'n geval màg Danneels zijn beroepsgeheim opgeven en de feiten melden aan het gerecht, maar hij moét dat niet.

* Kan Danneels vervolgd worden voor schuldig verzuim omdat hij eventueel seksueel misbruik niet meldde aan het gerecht? Dat kan alleen als hij niet "de gepaste hulp" heeft verleend aan iemand die in een onmiddellijk en dreigend gevaar was. Dus: het slachtoffer (of een ander slachtoffer van dezelfde dader) moet het risico lopen om onmiddellijk seksueel misbruikt te worden door de priester die gebiecht heeft. In dat geval moet de kardinaal "de gepaste hulp" bieden. Dat kan een klacht bij het gerecht zijn, maar het is niet noodzakelijk zo. Als Danneels in zo'n geval gepaste hulp bood, dan is er geen schuldig verzuim. Bovendien: vervolging voor schuldig verzuim voor alle feiten die verjaard zijn of voor zaken waar geen onmiddellijk gevaar meer is, is niet mogelijk. De kans op vervolging van Danneels voor schuldig verzuim is dus heel klein.

* Zijn Kardinaal-Danneels toén en Kardinaal Leonard nù - als grote baas van hun priesters - burgerlijk aansprakelijk voor de schade die slachtoffers oplopen door seksueel misbruik van hun priesters? Volgens de huidige rechtspraak niet, omdat de relatie priester-bisschop arbeidsrechtelijk geen relatie werkgever-werknemer is en er dus ook geen burgerlijke aansprakelijkheid is. Dat werd nog eens bevestigd op 25 september 1998 in het arrest-Van der Lijn, de pedofiele pastoor van Sint-Gillis.

* Kardinaal Danneels kan als iedere burger ondervraagd worden. Hij mag zich van bij het eerste verhoor - volgens het Salduz-arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg - laten bijstaan door zijn advocaat. Advocaat Fernand Keuleneer was niet bij het verhoor aanwezig. Bovendien raadt het college van procureurs-generaal aan om dit eerste verhoor te laten opnemen op videocassette. Of dit gebeurd is, is niet geweten. Danneels wordt gehoord als getuige, niet als verdachte. Het strafdossier loopt immers tegen onbekenden. Als Danneels in verdenking wordt gesteld, mag hij het volledige dossier tegen hem inzien. Als getuige kan hij dat niet. Dat geeft de onderzoeksrechter en zijn speurders een zekere voorsprong.

Meer informatie over de positie van Danneels vindt u op de expertensite van John De Wit.

JDW

MEEST RECENT