Kempen geschikt voor veilige berging radioactief afval

Kempen geschikt voor veilige berging radioactief afval

Kempen geschikt voor veilige berging radioactief afval

Print
Mol - De kleilagen onder de Antwerpse en Limburgse Kempen zijn diep en dik genoeg om hoogradioactief afval 100.000 jaar veilig in te bergen. Dat is het resultaat van een 35-jarig onderzoek van het SCK en Niras in Mol. Het is volgend jaar aan de regering om te beslissen of ons land voortgaat met de diepe berging van kernafval.

Hades, zo heet het ondergrondse labo, dat het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK) en Niras, de Nationale instelling voor radioactief afval en verrijkte splijtstoffen, hebben opgericht in Mol. Hades is de onderwereld in de Griekse en Romeinse mythologie, maar hier staat het voor High Activity Development Experimental Site. Dit onderzoekslabo op 225 meter diepte in de Boomse kleilaag is sinds 1980 stelselmatig uitgebreid.

Plastische klei

Omdat men helemaal niet wist hoe deze plastische klei zou reageren op de graafwerkzaamheden, bevroor men in het begin het zand en de klei. Dat bleek achteraf overbodig, want de klei sluit na de graafwerkzaamheden perfect rond de betonnen tunnelplaten. De tweehonderd meter lange hoofdgang van Hades en de zijgangen staan volgestouwd met meetapparatuur.

In de kleilaag is op sommige plaatsen radioactief materiaal ingebracht. Na 29 jaar onderzoek weten ze het wel in Mol: “De radio-isotopen zitten gevangen in de klei, ze plakken er als het ware aan en kunnen niet meer bewegen”, zegt woordvoerster Sigrid Eeckhout.

“De berging van hoogactief afval in klei is doenbaar, dat is ook internationaal aanvaard. De Boomse kleilaag is dertig miljoen jaar oud en is geologisch stabiel. Er is wel nog bijkomend onderzoek nodig om de veiligheidsmarges te vergroten. En we moeten nog testen hoe we de supercontainers naar beneden krijgen.”

Afkoelen

Na een verhitte discussie in de jaren ‘90 over de berging van laagradioactief afval, besliste de regering in 2006 tot bovengrondse opslag bij Belgoprocess in Dessel. Daar wordt het laagradioactief afval in gecementeerde vaten van vierhonderd liter opgeslagen in veilige gebouwen. Ook ongeveer vierhonderd vaten met verglaasd hoogradioactief afval staan te wachten in een bunker in Dessel.

Volgend jaar komt er weer een lading bij uit de opwerkingsfabriek in het Franse La Hague. En na het moratorium op verglazing, blijft de uitgewerkte splijtstof voorlopig bewaard in de centrales van Doel en Tihange. Dat hoogradioactief afval heeft vijftig tot zestig jaar nodig om af te koelen. Als de regering volgend jaar een principebeslissing neemt over de diepe berging, zal het dus nog tientallen jaren duren vooraleer men aan de echte opslag begint. Tenzij de afkoeling ook ondergronds kan, want dat wordt nu nog getest in Mol.

Definitieve plaats

In januari gaat de Praclay-galerij dicht en wordt de 35 meter lange en twee meter hoge gang tien jaar lang elektrisch verwarmd tot op tachtig graden. In 2020 gaat de galerij weer open. In dat jaar hoopt men ook te weten waar precies de definitieve opslagplaats mag komen.

Enkele Europese landen hebben hun keuze voor ondergrondse berging al gemaakt. Finland en Zweden gaan voor de berging in graniet, Duitsland kiest voor de zoutlagen en kernenergieland Frankrijk is gewonnen voor de kleilaag in het departement Meuse/Haute Marne.

De Fransen hebben trouwens meegewerkt aan het onderzoek in Mol voor ze hun eigen tunnel bouwden, zo’n vijfhonderd meter diep onder het Lotharingse dorpje Bure. Alle burgemeesters van het departement zijn al op bezoek geweest in het labo in Mol. Binnenkort volgt wellicht een lange stoet uit de Kempen.

Guy THUWIS

Meer nieuws uit de Kempen

Vastgoed

Auto's in de kijker

Jobs in de regio