Andere job in crisistijd?

In een poging om collectieve ontslagen en zelfs sluitingen te vermijden, proberen veel ondernemingen in eerste instantie een "interne herstructurering" door te voeren, waarbij de arbeidsvoorwaarden van de werknemers gedeeltelijk worden gewijzigd. De vraag rijst of dit juridisch zo maar kan.

jvangeyte

Het gaat hier in eerste instantie om functiewijzigingen. Het basisprincipe is dat de uitgeoefende functie een essentieel element is van de arbeidsovereenkomst en zonder akkoord van de werknemer niet substantieel kan gewijzigd worden.

Indien een werknemer aldus toch gedegradeerd wordt kan hij dit beschouwen als een ontslag door de werkgever en hier voor een verbrekingsvergoeding claimen. Voorafgaandelijk zal hij eerst de werkgever wel in gebreke moeten stellen om hem de kans te geven alsnog op zijn beslissing terug te komen.

Let wel, een werkgever kan wel éénzijdig aan de werknemer een gelijkwaardige functie opleggen. Dit is een functie, die ongeveer een zelfde verantwoordelijkheid inhoudt, die op het organogram op hetzelfde niveau staat, die op hetzelfde niveau wordt ingeschaald. Dit kan dus een functie zijn in een volledig ander departement. Voor een arbeider kan dit bijvoorbeeld betekenen dat men in een andere ploeg terecht komt of aan een andere machine moet staan.

In de rechtspraak wordt aanvaard dan in crisistijden de werknemer wat leniger moet zijn en dus wat meer wijzigingen aan zijn functie moet aanvaarden teneinde precies in het belang van iedereen de crisis het hoofd te kunnen bieden en uiteindelijk arbeidsplaatsen te redden.

Andere arbeidsplaats

Ook inzake de arbeidsplaats moet een werknemer éénzijdige wijzigingen binnen bepaalde grenzen aanvaarden. Belangrijk hierbij is dat het niet zozeer gaat om het aantal kilometers dat de werkplaats wordt verschoven, maar wel over het effect in tijd op het traject woon-werk van de verplaatsing. De pijngrens ligt hier op ongeveer 45 minuten extra verplaatsingstijd s'morgen en s'avonds. Het is dus in die context perfect mogelijk dat een arbeidsplaats tientallen kilometers wordt verschoven, omdat het precies in extra verplaatsingstijd onder deze grens blijft.

Een interne herstructurering kan ook tot gevolg hebben dat de arbeidstijd wordt gewijzigd.

Dit kan nooit impliceren dat iemand van de dag naar de nacht wordt overgeplaatst. Hoogstens zou dit een verschuiving in het uurrooster kunnen inhouden van een half uur tot een uur s'morgens en s'avonds. Dit op voorwaarde dat het nieuwe uurrooster effectief voorkomt in het arbeidsreglement van de onderneming.

Loon

Aan het loon kan begrijpelijker wijze noch in goede noch in slechte tijden éénzijdig door de werkgever gesleuteld worden. Hiervoor zal een collectieve arbeidsovereenkomst nodig zijn op sectoraal of op ondernemingsvlak of een individueel ondertekend addendum bij de arbeidsovereenkomst.

Filip Tilleman Advocaat Tilleman van Hoogenbemt, Antwerpen