Vrijlating Guantánamo-gevangenen breekt Obama zuur op

Vrijlating Guantánamo-gevangenen breekt Obama zuur op

Vrijlating Guantánamo-gevangenen breekt Obama zuur op

Print
De vrijlating van zeventien Chinese Oeigoeren uit Guantánamo dreigt president Obama zuur op te breken. Zowel Republikeinen als Democraten verzetten zich fel tegen het plan van de regering om sommige van die Oeigoeren in de VS te laten wonen.

De zeventien Oeigoeren mogen in principe de gevangenis verlaten maar geen enkel ander land heeft hen tot dusver asiel verleend. Zeven van hen zouden daarom in de VS mogen blijven. Minister van Defensie Robert Gates heeft het plan bevestigd maar voegde eraan toe dat de beslissing nog niet definitief was.

Gates is er zich van bewust dat geen enkel Congreslid zo’n gevangene wil in zijn of haar deelstaat. Maar volgens de minister zouden de Oeigoeren vervolgd worden bij hun terugkeer in China. “Het ministerie van Buitenlandse Zaken kan er andere landen moeilijk van overtuigen deze als ongevaarlijk beoordeelde mensen op te nemen als we er zelf geen opvangen”, aldus Gates.

Onderdrukt door China

De Oeigoeren, etnisch Turkse moslims, vormen een minderheid in China. Ze wonen in het noorden van China, waar ze ongeveer de helft uitmaken van de bevolking in Oost-Turkestan of Sinkiang. Sinkiang heeft net zoals Tibet het statuut van autonome regio. China ligt onder vuur omdat het de onder meer religieuze rechten van de Oeigoeren onderdrukt.

De zeventien Oeigoeren in de gevangenis van Guantánamo werden in 2002 in Pakistan gearresteerd. Ze waren naar Afghanistan gereisd, waar ze een opleiding hadden gekregen in een kamp dat naar verluidt door een Oeigoerse separatist werd geleid.

Om vrij te komen hadden de Oeigoeren een rechtszaak aangespannen tegen de Amerikaanse regering. Vorig jaar gaf de rechter hen gelijk. De regering-Bush verzette zich daartegen maar het hof van beroep verwierp dat verzet. Advocaten van de Oeigoeren zijn nu naar het hooggerechtshof gestapt.

Kwart kan niet terug

Van de 240 gevangenen in Guantánamo kan een kwart niet terug naar eigen land omdat daar mishandeling, gevangenschap of zelfs de doodstraf dreigt. Ze komen uit Azerbeidzjan, Algerije, Afghanistan, Tsjaad, China, Saoedi-Arabië en Jemen.

Verscheidene Europese landen, waaronder Portugal en Litouwen, toonden zich bereid Guantánamo-gevangenen op te vangen. Andere landen, zoals Duitsland, zijn verdeeld over de kwestie. Frankrijk heeft onlangs een gevangene aanvaard en volgens de EU kunnen er nog volgen. Ook Groot-Brittannië is principieel bereid Obama “te helpen bij de sluiting van Guantánamo Bay”, zoals minister van Justitie Jack Straw het onlangs formuleerde.

Als de gevangenen vrijkomen, moet dat eerst in de Verenigde Staten gebeuren, argumenteren sommige Europese leiders.

“Het is een schending van de fundamentele mensenrechten en van onze grondwet dat de Verenigde Staten mensen blijft opsluiten, zoals de Oeigoeren, waarvan ze erkennen dat ze onschuldig zijn en geen gevaar betekenen”, zegt advocaat Jonathan Hafetz van de American Civil Liberties Union. “Als we de rechtsstaat willen herstellen dan moeten de Oeigoeren vrijgelaten worden in de Verenigde Staten.”

RP (IPS)

MEEST RECENT