Verrassend Krakau

Verrassend Krakau

Vakantie

Verrassend Krakau

Print
Krakau ligt in Polen. De vorige paus, Karol Wojtila of Johannes Paulus II, was er geboren en getogen. Auschwitz ligt vlakbij. Dat wist je misschien allemaal wel. Minder bekend is dat Krakau een ideale bestemming vormt voor een citytrip. Je kiest maar: een wandeling door de mooie, historische binnenstad of het vroegere Joodse getto, een nachtelijke rondgang langs de niet te tellen pubs en clubs, gezellig shoppen of een bezoekje brengen aan Stalins droomstad Nowa Huta... Hoe oud of jong je ook bent en wat je ook zoekt, je vindt het waarschijnlijk in Polens tweede stad.

Het hart van de stad

Krakau is een te goed bewaard geheim. In tegenstelling tot Warschau werd de stad niet vernield tijdens de oorlog. Het centrum, dat nagenoeg autovrij is, vormt één ononderbroken aaneenrijging van middeleeuwse hoeken en pleintjes, monumentale gebouwen en kerken - heel veel kerken zelfs - en levendige winkelstraten. Er verblijven zo’n 180.000 studenten en die zorgen samen met de toeristen dag en nacht voor ambiance.

Het hart van de binnenstad wordt gevormd door een reusachtig marktplein met in het midden een kunstig gebouwde lakenhal en een oude stadstoren, en aan de rand de magnifieke, dertiende-eeuwse Heilige Mariakerk. De zon hoeft maar even te piepen en je kunt hier over de koppen lopen. De meisjes zijn er mooi en hip, de duiven talrijk en de terrasjes uitnodigend. Op vijf minuten wandelen liggen op de Wawel-heuvel het vroegere koninklijke kasteel en de kathedraal, nog meer historische pracht en praal.

Pubs en clubs

Krakau is een uitgaansstad. Ook Polen uit de rest van het land komen hier geregeld een weekend doorbrengen. Volgens kenners zijn er in het voormalige Oostblokland twee trendy steden waar het ook naar West-Europese normen goed toeven is: Krakau en Breslau, vlak bij de Duitse grens.

Er zijn in Krakau onwaarschijnlijk veel bars, cafés en clubs en een groot aantal daarvan is stijlvol en artistiek ingericht, gaande van strakke, moderne designs tot oude, knoestige pareltjes. De pinten bier zijn groot, de glazen wodka piepklein maar venijnig.

Typisch zijn de horecazaken die verschillende verdiepingen innemen, met vaak ook nog een stemmig binnenpleintje. Gidsen spreken van het “verborgen Krakau” vanwege de vele ondergrondse bars en restaurants. Andere cafés liggen op verdiepingen van oude herenhuizen - ruimte is peperduur in de binnenstad - waarbij de vroegere, huiselijke sfeer soms bewust bewaard is gebleven.

Stalins droom

Op 6 km van het centrum ligt het stadsdeel Nowa Huta, dat je moet zien om het te geloven. Stalin gaf in 1949 het bevel om hier, op het platteland vlak bij een staalfabriek, een soort van communistische zusterstad van Krakau te doen verrijzen uit het niets. Dat gebeurde geheel volgens de idealen van toen. Langs kilometerslange, brede lanen met bomen liggen in symmetrische opstelling duizenden identieke woonblokken. Elk blok was zelfbedruipend, met een binnenplein met tuin, winkeltjes op de benedenverdieping en een schooltje. Zo moesten kinderen nooit de straat oversteken. De arbeiders leefden in identieke flatjes die precies genoeg ruimte boden voor een draaglijk leven. In de staalfabriek, vandaag eigendom van Arcelor-Mittal, werken nu nog vierduizend mensen, een tiende van het oorspronkelijke aantal.

Nowa Huta raakte eind jaren tachtig in verval, de werkloosheid liep hoog op en er was veel criminaliteit. Vandaag probeert het stadsdeel overeind te krabbelen. Er wordt een cultureel centrum gerenoveerd met een bevlogen directeur die een bewonderaar is van de Antwerpse theatermaker Luc Perceval. De Crazy Guides zijn een absolute aanrader: jonge, alternatieve gidsen die toeristen rondrijden in oude Trabantjes. Ze hebben een van de flatjes gerestaureerd in de stijlvan- toen, waar je onder het genot van een glas wodka kunt kijken naar een oud promofilmpje over de bouw van de communistische droomstad. Niet te missen. Wel te missen is een lunch in een van de primitieve ex-communistische milkbars, waar na vijftig jaar nog altijd gelijkaardige prakjes tegen spotprijzen worden verkocht aan behoeftige, stug kijkende buurtbewoners. Niet te eten, maar cultuurhistorisch erg leerrijk.

Hitlers hel

Vóór Stalin was er Hitler die een gruwelijke stempel drukte op de geschiedenis van Polen. Warschau werd met de grond gelijkgemaakt. In Krakau betaalden vooral de tienduizenden Joden het gelag.

In de Joodse wijk Kazimierz vind je nog synagoges en Joodse restaurants en winkels, maar Joden zijn er amper nog. Jodentoerisme des te meer, vooral sinds Spielberg hier neerstreek voor de opnames van zijn Auschwitzfilm 'Schindler’s List'. De fabriek van Oskar Schindler, de Duitse zakenman die 1.200 Joodse dwangarbeiders redde, ligt vlak buiten het centrum, bij de wijk waar de Duitsers alle Joden samendreven in een getto. Spielberg filmde vooral in Kazimierz, omdat er daar nog meer huizen bij liggen zoals toen. Kazimierz en het vroegere getto zijn nu de buurten waar de trendbewuste, jonge mensen naartoe trekken, omdat het er iets minder toeristisch en goedkoper is dan in de binnenstad.

Op 60 km van Krakau ligt het dorp Auschwitz met het concentratiekamp, waar je helemaal kunt afdalen in de hel van Hitler, tot in die ene overgebleven gaskamer, met in de ruimte ernaast twee manshoge, zwartmetalen ovens. Een beeld dat zich voor de rest van je leven in je geheugen brandt.

www.krakow.pl/en

Munt:

Eén euro is 3,30 zloty waard. Met een gewone bankkaart kun je op elke straathoek geld uit automaten halen. De prijzen zijn in Polen de afgelopen jaren flink gestegen. Kostte een koffie er drie jaar geleden nog 1 euro, dan is dat vandaag 2 euro.

Gidsen ter plaatse:

Crazy Guides, ook bekend van het BBC-reisprogramma van Michael Palin. Zij bieden diverse programma’s aan, met oude Trabantjes, voor prijzen per persoon vanaf 119 zloty (zo’n 36 euro). Met vooral een grimmig-grappige aandacht voor overblijfselen van het communisme. www.crazyguides.com

NIET TE MISSEN