Venetiaanse geheimen: Alles over gondels, glaskunst en carnaval

Venetiaanse geheimen: Alles over gondels, glaskunst en carnaval

Vakantie

Venetiaanse geheimen: Alles over gondels, glaskunst en carnaval

Print
Geen stad in de wereld kan wedijveren met de schoonheid van Venetië. Met de voeten in het water weet de Oude Dame in de lagune jaarlijks nog miljoenen toeristen te verleiden. Ook wij vielen voor de sfeer van La Serenissima.

Bij onze aankomst op de Venetiaanse luchthaven Marco Polo is het 28 graden. Een heerlijke temperatuur voor een avontuur van vier dagen dat zich vanaf dan alleen nog op en rond het water zal afspelen. Water met een ijle groenblauwe kleur, zoals je dat alleen in Venetië ziet.

De Alilaguna-busboot met eindbestemming San Marco begint aan een tocht van anderhalf uur langs de omliggende eilanden. Vanop het Lido kunnen we in de verte Venetië zien liggen. Een wazige prentkaart die scherper wordt gesteld naarmate onze boot de stad nadert. Bij de monding van het Canale Grande is het een gewemel van vaporetto’s, watertaxi’s en daartussen gondeliers die hun boot in de met houten palen afgebakende aanlegplaatsen manoeuvreren. Bijna dagelijks schuift ook een cruiseschip de lagune binnen. Langzaam, om de golfslag die de stad al eeuwen bedreigt, tot een minimum te beperken.

We zetten voet aan wal en passeren langs de kroonjuwelen van de stad: het Dogenpaleis, de Campanile en de San Marcobasiliek met haar Byzantijnse koepel. De bolle kerkkoepels die op verschillende plaatsen boven de stad uitsteken, zijn stille herinneringen aan het oppermachtige Venetië dat in de 13de eeuw na de verovering van Constantinopel heel het Oost-Romeinse Rijk beheerste.

Eens je het San Marcoplein met zijn duivenkolonie verlaat, kom je terecht in een doolhof van middeleeuwse steegjes met hoge en vaak sombere achtergevels. De mooiste gevels vind je aan de waterkant waarlangs bewoners en gasten vroeger en nu het huis per boot betreden en verlaten.

De indrukwekkendste palazzo’s - het bekendste is het gotische Ca’d’Oro - kom je tegen tijdens een tocht op het Canale Grande dat zich van het noordwesten tot het zuidoosten door het schiereiland en langs de zes wijken of sestieri slingert. Elke buurt heeft haar geschiedenis en karakteristieken.

Carnaval en maskers

Carnaval en Venetië hebben al eeuwenlang een stormachtige relatie met elkaar. De traditie gaat terug tot de 11de eeuw. Gaandeweg gingen maskers deel uitmaken van het dagelijkse leven. Ze werden tot zes maanden per jaar gedragen, dus niet alleen tijdens de carnavalsperiode.

Maskers waren een onderdeel van een maatschappij die geleid werd door aristocraten en handelaars die het avontuur niet schuwden. Ze symboliseerden de vrijheid, de maskerdrager kon zijn identiteit verbergen en doen wat hij wou. Op feestjes maar ook in gokhuizen waar de wet zelfs maskers verplichtte. Napoleon maakte op het einde van de 18de eeuw een einde aan de Venetiaanse Republiek en aan de decadentie die de stad toen kenmerkte. Pas in 1979 werd de traditie van het carnaval nieuw leven ingeblazen.

Wie daarin een belangrijke rol speelde, is Mario Belloni. “Als tijdverdrijf maakte ik toen samen met enkele medestudenten maskers,om ze vervolgens op straat aan toeristen te slijten”, vertelt Mario tijdens een rondleiding door zijn ateliers. Dat liep zo goed dat Mario, inmiddels 54, de eigenaar is van twee winkels en twee ateliers waar toeristen workshops kunnen volgen. Op het winkelraam van Ca’Macana staat in grote letters: “Mask-maker for Stanley Kubrick’s film 'Eyes wide shut' with Nicole Kidman and Tom Cruise.”

De maskers worden hier nog op traditionele wijze vervaardigd. Elk exemplaar vertrekt van een positief beeld in klei of hars waarop een negatieve mal in gips wordt gegoten. Vervolgens wordt een mengeling van water, viltpapier en lijm in de mal gekleefd. Na het drogen heb je een masker in papier-maché dat aanvankelijk wit wordt geschilderd en waarop tenslotte versieringen worden aangebracht. Prijzen vanaf 27 euro.

info: -CarnaVal 2009: 13 tot 24 februari. -Ca’maCana, dorsoduro 3172 en dorsoduro 3215, 0039-041-2776142 en 0039-041-5229749, www.camacana.com

Stad van gondels

Venetië dankt veel van zijn aantrekkingskracht aan de gondeliers die je overal in de stad aanspreken voor een idyllische tocht op de kanaaltjes. Tegen een niet zo idyllische prijs welteverstaan. Voor een tochtje van 35-40 minuten betaal je al gauw 80 tot 120 euro. Onderhandelen en afdingen is de boodschap. De gondels met hun platbodems en smalle romp zijn uitermate geschikt om in de smalle kanaaltjes te manoeuvreren. De rechterkant van de boot is 24 cm korter, de romp is dus wat gekromd, zodat de gondel niet in rondjes draait maar vooruit blijft varen terwijl de gondelier de riem aanstuurt.

De gondeliers, meer dan vierhonderd in totaal, zijn allemaal eigenaar van hun boot. “Ik heb er 45.000 euro voor betaald en kan er zeven tot tien jaar mee varen”, vertelt een gondoliere met aanlegplaats op het Canale Grande bij de Rialtobrug. We tonen al meer begrip voor hun woekerprijzen.

De gondels worden nog op traditionele wijze met zeven verschillende houtsoorten gebouwd op de laatste vier scheepswerven of squeri van Venetië. De oudste werf is die van San Trovaso - uit de zeventiende eeuw - waar je als toerist niet welkom bent, maar waar je vanaf het uiteinde van de Rio San Trovaso de boten ziet liggen of met wat goed geluk de ambachtslieden aan het werk kunt zien.

info: squero san troVaso, rio san troVaso, dorsoduro 1097.

Kunst in glas

De traditie van de glaskunst ontstond oorspronkelijk wel in Venetië, maar is sinds de 13de eeuw wegens het brandgevaar van de ovens overgebracht naar het eiland Murano. De Venetianen hebben door de eeuwen heen de geheimen van de glaskunst altijd angstvallig bewaard. Ze hebben evenwel niet kunnen voorkomen dat China vandaag de markt overspoelt met goedkoop glas. Toch zijn er op Murano nog voldoende fabrieken waar stielmannen zich in het zweet werken en glaskunst van hoge kwaliteit afleveren.

Vittorio Costantini (64) is één van hen. Als elfjarige jongen ging hij aan de slag in een glasovenfabriek op Murano. Bijna dertig opende hij een eigen winkel in de Calle del Fumo op Cannaregio in Venetië. Hier kan je hem nog bijna dagelijks aan het werk zien. Vittorio heeft inmiddels 53 jaar ervaring en legde zich helemaal toe op superfijn glaswerk waarmee hij zijn liefde voor de natuur uitdrukt.

Zijn vlinders, bloemen, insecten en weekdieren zijn nauwelijks te onderscheiden van de echte. “Wat ik droom, kan ik nu maken”, lacht hij, terwijl hij trots zijn naam aanwijst in talrijke catalogi van beroemde musea en exposities. Zijn expertise is zo groot dat hij overal ter wereld gevraagd wordt om les te geven, onder meer aan de prestigieuze Pilchuck Glass School in de Verenigde Staten.

Tijdens ons bezoek laat hij in een kwartier tijd met behulp van enkele glasstaven, wat glaspoeder, een paar tangen en een gasbek, in zijn handen een blauwe vlinder geboren worden. Zo natuurgetrouw alsof het diertje meteen zou wegvliegen.

info: Vittorio Costantini, Calle del fumo, fondamenta nuoVe 5311, 0039-041-5222265, vittoriocostantiniibero.it

info: www.turismovenezia.it, www.doge.it, www.venetia.it, www.daviniadesign.be

NIET TE MISSEN