Begrafenissen zonder mis en priester

In zes parochies van de federatie Maasmechelen-Zuid zal vanaf 1 januari 2009 een begrafenisdienst in de kerk gebeuren zonder eucharistieviering. Dit gebeurt met instemming van het bisdom. Op termijn is het ook de bedoeling dat goed opgeleide leken deze dienst zullen leiden, en dat er geen priester meer aanwezig moet zijn bij een begrafenis. Volgens pastoor-deken Luc Herbots is deze nieuwe vorm van uitvaartliturgie nieuw voor Limburg.

ghouben

De wijken/parochies Boorsem, Kotem, Mechelen-aan-de-Maas, Opgrimbie, Proosterbos en Uikhoven behoren tot deze federatie Maasmechelen-Zuid. De parochianen kregen een folder met uitleg in hun brievenbus. De vermindering van het aantal priesters heeft meegespeeld bij de beslissing.

Geen eindpunt

Waar vroeger elke parochie een pastoor en soms ook nog een kapelaan had, zijn er voor deze hele federatie nog maar drie priesters. Deken Herbots: “En we weten maar al te goed dat dit nog geen eindpunt is. Voor de huidige priesters wordt het hoge aantal uitvaartvieringen een te grote belasting. Ook moeten we erkennen dat in deze tijd veel mensen vreemd staan tegenover de kerk en liturgie. Deze mensen kunnen makkelijker thuiskomen in een woorddienst dan in een echte mis. Ten derde hoort de eucharistie in de eerste plaats thuis in de zaterdag- of zondagdienst, met mensen die daar uitdrukkelijk voor kiezen.”

Geen tweederangsbegrafenis

In zo’n dienst zonder mis en op termijn zonder priester heb je alleen een preek en gebeden, maar geen zegening van wijn en brood, geen communie en offerande. De initiatiefnemers wijzen erop dat zo’n uitvaart zeker geen tweederangsbegrafenis is. “Het wordt een persoonlijk en verzorgd ritueel met menselijke warmte. Een begrafenis mag niet worden afgehaspeld. Ze moet rustig en stijlvol verlopen. Zo zullen zangkoor en organist present blijven en de parochie zorgt voor een kosteres, een lector, soms een kruisdrager en een misdienaar.”

Volgens de deken valt de eucharistie wel weg, maar er komt ook iets bij: “In een mooi verzorgd symboolmoment zullen we mijmeren over het leven, de dood en de verrijzenis van de overledene.”

Vanaf 1 januari

Vanaf 1 januari 2009 al zal de federatie Maasmechelen-Zuid de uitvaartliturgie zonder eucharistie als standaardvorm toepassen. De deken voorspelt dat dit binnen tien jaar overal toepassing zal vinden en geaccepteerd zal worden. “Vorige week hebben we in Maasmechelen- centrum en in Kotem deze nieuwe vorm aangeboden. Achteraf toonden de nabestaanden zich heel tevreden”, besluit deken Herbots. “Bij een gebedswake op de avond voor de uitvaart, is het trouwens al vaak zo dat leken die dienst leiden.”

Bisdom Hasselt heeft al in 2003 een brief geschreven aan de Limburgse priesters met de boodschap dat een begrafenis zonder mis wel degelijk kan.

MEER OVER Maasmechelen